Τσικνοπέμπτη 2026 & Καθαρά Δευτέρα: Πότε πέφτουν – Η ιστορία, τα έθιμα και οι αργίες

Ο Φεβρουάριος του 2026 είναι ο μήνας της Αποκριάς. Καθώς το Πάσχα φέτος πέφτει νωρίς (12 Απριλίου), όλες οι αγαπημένες μας γιορτές μετακινούνται μέσα στην καρδιά του χειμώνα.

Ας δούμε αναλυτικά τι γιορτάζουμε, πώς προέκυψαν αυτά τα έθιμα και –το σημαντικότερο– τι ισχύει για τις αργίες.

Τι είναι ανοιχτό και τι κλειστό; (Πίνακας)

Επειδή πολλοί μπερδεύονται με το τι λειτουργεί αυτές τις ημέρες, φτιάξαμε έναν χρήσιμο πίνακα:

Η Ιστορία και τα Έθιμα

Τσικνοπέμπτη: Από τον Βάκχο στο Σήμερα

Η Τσικνοπέμπτη έχει τις ρίζες της στις Βακχικές γιορτές των αρχαίων Ελλήνων και Ρωμαίων, οι οποίοι πίστευαν ότι η κατανάλωση κρέατος και ο οίνος ευχαριστούσαν τους θεούς της γονιμότητας. Σύμφωνα με τη Wikipedia, η ημέρα καθιερώθηκε την Πέμπτη, καθώς η Τετάρτη και η Παρασκευή είναι ημέρες νηστείας για την Ορθόδοξη εκκλησία.

Τοπικά Έθιμα που ξεχωρίζουν

• Θήβα: Ο “Βλάχικος Γάμος” που ξεκινάει την Τσικνοπέμπτη.
• Πάτρα: Το “Κουλουρού” και ο χορός της “Γιαννούλας της Κουλουρούς”.
• Γαλαξίδι: Τα διάσημα “Αλευρομουτζουρώματα” που γίνονται την Καθαρά Δευτέρα.

Το Σαρακοστιανό Τραπέζι: Τι τρώμε;

Το φαγητό παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτές τις γιορτές. Αν ετοιμάζετε λίστα για το σούπερ μάρκετ, αυτά είναι τα απαραίτητα:

Για την Τσικνοπέμπτη

Ο κανόνας είναι ένας: Κρέας. Η παράδοση θέλει ψητά στα κάρβουνα για να υπάρχει η απαραίτητη “τσίκνα”.

• Παϊδάκια (αρνίσια ή προβατίνα).
• Λουκάνικα και μπριζόλες.
• Συνοδευτικά: Τζατζίκι, πατάτες τηγανητές και πίτες.

Για την Καθαρά Δευτέρα (Τα Κούλουμα)

Εδώ το κρέας εξαφανίζεται και τη θέση του παίρνουν τα νηστίσιμα:

• Λαγάνα: Το ψωμί της ημέρας.
• Ταραμοσαλάτα: Λευκή ή ροζ, είναι η βασίλισσα του τραπεζιού.
• Θαλασσινά: Χταπόδι ξιδάτο, καλαμαράκια τηγανητά και γαρίδες.
• Όσπρια: Συνήθως φασολάδα χωρίς λάδι (για τους πιο παραδοσιακούς) ή γίγαντες.
• Χαλβάς: Ο σιμιγδλένιος ή ο “Μακεδονικός” (ταχινιού) είναι το γλυκό της ημέρας.

Ποια είναι η “Κυρά Σαρακοστή”;

Ένα από τα πιο γλυκά έθιμα που αναβιώνουν τα τελευταία χρόνια, κυρίως στα σχολεία, είναι η Κυρά Σαρακοστή. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα αυτοσχέδιο ημερολόγιο για να μετράμε τις εβδομάδες μέχρι το Πάσχα.

Κάθε Σάββατο που περνάει μετά την Καθαρά Δευτέρα, κόβουμε και ένα πόδι. Το τελευταίο πόδι το κόβουμε το Μεγάλο Σάββατο!

Τι σημαίνει η λέξη “Κούλουμα”;

Η λέξη που ακούμε συχνά για την έξοδο της Καθαράς Δευτέρας (“θα πάμε για Κούλουμα”) έχει αβέβαιη ετυμολογία. Η επικρατέστερη άποψη είναι ότι προέρχεται από το λατινικό “cumulus” που σημαίνει σωρός ή αφθονία, ή από τη λέξη “columna” (κολώνα), καθώς οι Αθηναίοι συνήθιζαν να γιορτάζουν στους Στύλους του Ολυμπίου Διός.

Καθαρά Δευτέρα και Χαρταετός

Το πέταγμα του χαρταετού συμβολίζει την ανάταση της ψυχής. Αν και ξεκίνησε από την αρχαία Κίνα, στην Ελλάδα καθιερώθηκε ως το σύμβολο της πνευματικής εξύψωσης πριν το Πάσχα. Η ημέρα αυτή ονομάζεται “Καθαρά” γιατί οι νοικοκυρές καθάριζαν τα μαγειρικά σκεύη από τα λίπη της αποκριάς, προετοιμάζοντας την κουζίνα για τη νηστεία της Σαρακοστής.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)