Όταν πηγαίνετε για ψώνια στο σούπερ μάρκετ ή κοιτάζετε έναν κατάλογο εστιατορίου, έχετε μπροστά σας αμέτρητες επιλογές. Είτε προσπαθείτε να ακολουθήσετε ένα συγκεκριμένο διατροφικό πρόγραμμα είτε απλώς θέλετε να αισθάνεστε όσο το δυνατόν καλύτερα, δεν είναι πάντα εύκολο να αποφασίσετε ποιες επιλογές είναι πραγματικά καλές για την υγεία σας.
Όλοι έχουμε ακούσει ότι η πολύ συχνή κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία. Τι ακριβώς είναι όμως ένα υπερ-επεξεργασμένο τρόφιμο;
Δείτε 6 τροφές που οι γαστρεντερολόγοι αποφεύγουν σχεδόν πάντα
Το Chowhound απευθύνθηκε στην Kathleen Benson, διαιτολόγο-διατροφολόγο στο Top Nutrition Coaching, προκειμένου να εξηγήσει τι ακριβώς χαρακτηρίζει ένα τρόφιμο ως υπερ-επεξεργασμένο.
Τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα είναι προϊόντα που έχουν υποστεί πολλαπλά στάδια επεξεργασίας και περιέχουν συστατικά που συνήθως δεν βρίσκονται στα ντουλάπια μιας μέσης κουζίνας.
«Αυτά τα τρόφιμα δημιουργούνται συχνά με βασικό στόχο την ευκολία, τη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και τη γεύση και όχι τη διατροφική τους αξία», εξηγεί η Benson.
Μερικά παραδείγματα υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων είναι οι μπάρες πρωτεΐνης, τα αναψυκτικά, τα πατατάκια με γεύσεις, οι κατεψυγμένες πίτσες και ορισμένα δημητριακά πρωινού.
«Πρόκειται για προϊόντα σχεδιασμένα ώστε να είναι έτοιμα προς κατανάλωση, γευστικά και να διατηρούνται για μεγάλο χρονικό διάστημα στο ράφι», προσθέτει.
Η Benson επισημαίνει, πάντως, ότι τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα μπορούν να έχουν και πρακτική χρησιμότητα — για παράδειγμα, όταν κάποιος χρειάζεται ένα εύκολο στη μεταφορά και πλούσιο σε θερμίδες σνακ κατά τη διάρκεια μιας πεζοπορίας. Ωστόσο, πολλά από αυτά «μπορεί απλώς να προσφέρουν απόλαυση».
Τι πρέπει να γνωρίζετε για τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα και την υγεία
Υπάρχει λόγος που τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα έχουν συχνά τόσο έντονη και ελκυστική γεύση σε σύγκριση με τα απλά επεξεργασμένα τρόφιμα, όπως οι κονσέρβες που έχουμε στο ντουλάπι ή το ψωμί που αγοράζουμε από το σούπερ μάρκετ.
«Επεξεργασμένα συστατικά, όπως τα έλαια, τα αλεύρια και τα σάκχαρα, χρησιμοποιούνται στην καθημερινή μαγειρική», εξηγεί η Kathleen Benson.
«Τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα, από την άλλη πλευρά, είναι ιδιαίτερα τροποποιημένοι συνδυασμοί αυτών των συστατικών, οι οποίοι συχνά έχουν σχεδιαστεί ώστε να είναι εξαιρετικά γευστικοί και να μπορούν να καταναλωθούν αμέσως μετά το άνοιγμα της συσκευασίας».
Η διαιτολόγος υποστηρίζει ότι η υπερβολική κατανάλωση τέτοιων τροφίμων μπορεί να επηρεάσει αρνητικά το πώς αισθανόμαστε.
«Αυτά τα τρόφιμα συχνά έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, βιταμίνες και μέταλλα, ενώ είναι πλούσια σε πρόσθετα σάκχαρα, νάτριο ή λιπαρά. Η συστηματική κατανάλωσή τους μπορεί να εκτοπίσει από τη διατροφή πιο θρεπτικές επιλογές και ενδέχεται να επηρεάσει τα επίπεδα ενέργειας, την πέψη ή τη συνολική υγεία, εάν αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της διατροφής».
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι όλα τα υπερ-επεξεργασμένα προϊόντα είναι απαραίτητα κακές επιλογές. Ορισμένα, όπως τα δημητριακά που είναι εμπλουτισμένα με βιταμίνες ή το γάλα αμυγδάλου μακράς διάρκειας, μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμες επιλογές για κάποιους ανθρώπους, ιδιαίτερα για όσους έχουν περιορισμένο χρόνο ή πόρους.
Πόσο συχνά μπορούμε να τρώμε υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα;
Όσον αφορά τη συχνότητα με την οποία μπορούμε να καταναλώνουμε υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα, η Benson υπογραμμίζει ότι δεν υπάρχει ένας απόλυτος κανόνας. Το σημαντικότερο είναι να εξετάζουμε τη συνολική εικόνα της διατροφής μας.
Όπως εξηγεί, σε ορισμένες περιπτώσεις τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα είναι απλώς μια πρακτική λύση.
Για παράδειγμα, εάν κάποιος χρειάζεται γρήγορα μια πηγή πρωτεΐνης πριν από την προπόνηση, μπορεί να είναι πολύ πιο πρακτικό να πάρει μια μπάρα υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνη, αντί να ψήσει ένα στήθος κοτόπουλου.
Οι συνηθέστερες παρανοήσεις για τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα
Παρότι μια διατροφή που αποτελείται αποκλειστικά από υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα πιθανότατα δεν θα μας κάνει να αισθανόμαστε καλά, η Kathleen Benson επισημαίνει ότι αυτά τα προϊόντα έχουν θέση στη διατροφή και μπορούν να καταναλώνονται με έναν υγιεινό τρόπο.
Το γεγονός ότι ένα τρόφιμο είναι υπερ-επεξεργασμένο δεν σημαίνει αυτομάτως ότι είναι επιβλαβές ή ότι πρέπει να το αποκλείσουμε εντελώς από τη διατροφή μας.
«Στην πραγματικότητα, μπορούν να έχουν έναν χρήσιμο ρόλο, είτε πρόκειται για την ευκολία, είτε για τη γεύση, είτε για την πρόσβαση σε τρόφιμα», αναφέρει η Benson.
Δείτε Το «αθώο» συμπλήρωμα που μπορεί να βλάψει το συκώτι
Η ίδια υπογραμμίζει επίσης ότι δεν υπάρχει λόγος να χαρακτηρίζουμε τα τρόφιμα ως «καλά» ή «κακά». Σύμφωνα με την ίδια, τέτοιου είδους χαρακτηρισμοί προέρχονται από τη διατροφική κουλτούρα και η κατηγοριοποίηση των τροφίμων με αυτόν τον τρόπο δεν οδηγεί απαραίτητα σε πιο υγιεινές διατροφικές συνήθειες.
«Είναι πιο χρήσιμο να εξετάζουμε πώς εντάσσεται ένα τρόφιμο στη συνολική μας καθημερινότητα και εάν εξυπηρετεί τις ανάγκες μας, τις προτιμήσεις μας και τα επίπεδα ενέργειάς μας».
Η Benson συνιστά, επομένως, να έχουμε συνολικά υπόψη τις διατροφικές μας συνήθειες όταν καταναλώνουμε υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα, ώστε να διασφαλίζουμε ότι αυτά δεν αντικαθιστούν πιο θρεπτικές επιλογές.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
