Αυτές τις μέρες, σε κάθε γειτονιά της Ελλάδας, υπάρχει μια γλυκιά αναστάτωση. Όλοι περιμένουν να δουν τον ιερέα της ενορίας με τον Σταυρό και τον βασιλικό στο χέρι, για να φέρει την ευλογία στο σπιτικό τους και να διώξει… τα “κακά πνεύματα” (και τους καλικάντζαρους, σύμφωνα με την παράδοση).
Πότε όμως γίνεται ακριβώς ο αγιασμός των οικιών; Στις 5 Ιανουαρίου ή στις 6 Ιανουαρίου; Υπάρχει σύγχυση. Ας ξεκαθαρίσουμε το τοπίο για το 2026.
Για το τυπικό της ημέρας και τις ώρες λειτουργίας, μπορείτε να δείτε το επίσημο πρόγραμμα της Εκκλησίας της Ελλάδος: Δείτε το Εορτολόγιο και το Τυπικό (Ecclesia.gr)
Δείτε ακόμα: Θεοφάνεια 2026: Τι τρώμε παραμονή και ανήμερα των Φώτων
Η μεγάλη αλήθεια: 5 ή 6 Ιανουαρίου;
Η απάντηση είναι ξεκάθαρη, αλλά εξαρτάται από το έθιμο της περιοχής και το πρόγραμμα του ιερέα.
📅 5 Ιανουαρίου (Παραμονή Θεοφανείων): Η «Πρωτάγιαση»
Αυτή είναι η κατεξοχήν ημέρα που ο παπάς γυρίζει τα σπίτια.
Το πρωί της Παραμονής τελείται στην εκκλησία ο Εσπερινός των Θεοφανείων και η Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου.
Αμέσως μετά, γίνεται ο «Μικρός Αγιασμός» (ή Πρωτάγιαση).
Με αυτόν τον αγιασμό, ο ιερέας ξεκινάει το “πόρτα-πόρτα” για να αγιάσει τα σπίτια, τα μαγαζιά και τα χωράφια.
Άρα: Στις περισσότερες περιοχές (ειδικά στις πόλεις), ο παπάς περνάει ΣΗΜΕΡΑ, 5 Ιανουαρίου.
📅 6 Ιανουαρίου (Ανήμερα Θεοφάνεια): Ο Μεγάλος Αγιασμός
Την ημέρα των Φώτων, γίνεται ο «Μεγάλος Αγιασμός» μέσα στους ναούς και στη συνέχεια η ρίψη του Σταυρού στη θάλασσα, στα ποτάμια ή στις δεξαμενές.
Εκείνη την ημέρα οι ιερείς είναι απασχολημένοι με τις τελετές.
Εξαίρεση: Σε πολύ μικρά χωριά ή αν δεν προλάβει ο ιερέας την προηγούμενη, ενδέχεται να περάσει και ανήμερα ή τις επόμενες ημέρες (αλλά αυτό είναι σπάνιο στις μεγάλες πόλεις).
Δείτε ακόμα: Πάσχα 2026: Πότε πέφτει το ορθόδοξο και το καθολικό (οι ημερομηνίες)
Τι πρέπει να έχεις ετοιμάσει στο τραπέζι
Όταν χτυπήσει το κουδούνι, μην τρέχεις πανικόβλητος. Ο ιερέας θα χρειαστεί ελάχιστα δευτερόλεπτα. Καλό είναι να έχεις έτοιμα τα εξής σε ένα τραπεζάκι ή στο εικονοστάσι:
Ένα μπολ: Συνήθως ο ιερέας έχει δικό του σκεύος («σικίον»), αλλά καλό είναι να έχεις ένα καθαρό μπολ σε περίπτωση που σου αφήσει λίγο αγιασμό.
Κερί αναμμένο: Συμβολίζει το φως του Χριστού.
Θυμιατό: Αν προλαβαίνεις, άναψε λίγο μοσχοθυμίαμα για να υποδεχτείς τον ιερέα με ευωδία.
Φώτα ανοιχτά: Έχουμε “Φώτα”! Ανοίξτε τα φώτα σε όλα τα δωμάτια για να είναι το σπίτι φωτεινό.
Το «Τυχερό»: Πολλοί ρωτούν αν πρέπει να δώσουν χρήματα. Δεν είναι υποχρεωτικό, αλλά είθισται να δίνουμε ένα μικρό ποσό («το χέρι του παπά») υπέρ του ναού ή του ιερέα, ως ευλογία.
Το Λαογραφικό: «Φύγετε να φεύγουμε…»
Γιατί αγιάζουμε τα σπίτια; Πέρα από τη θρησκευτική σημασία, η παράδοση λέει ότι ο αγιασμός είναι το «όπλο» που διώχνει τους Καλικάντζαρους πίσω στα έγκατα της γης.
Όταν ο παπάς ψέλνει το “Εν Ιορδάνη βαπτιζομένου σου Κύριε”, οι καλικάντζαροι τρέμουν και φεύγουν λέγοντας:
«Φύγετε να φεύγουμε, τι έφτασε ο τρελόπαπας με την αγιαστούρα του και με τη βρεχτούρα του…»
Μην κλείνετε τις πόρτες σήμερα. Αφήστε τον αγιασμό να μπει στο σπίτι. Είναι μια από τις πιο όμορφες παραδόσεις μας που μυρίζει βασιλικό και λιβάνι. Και μην ξεχάσετε: Αύριο (6 Ιανουαρίου) πηγαίνουμε στην εκκλησία νηστικοί για να λάβουμε τον Μεγάλο Αγιασμό και να τον φυλάξουμε στο εικονοστάσι μας για όλη τη χρονιά.
Καλή Φώτιση σε όλους!
