Το κρύο και ο χειμερινός παγετός δεν επηρεάζουν όλα τα φυτά με τον ίδιο τρόπο. Κάποια έχουν αναπτύξει φυσικές αντοχές σε χαμηλές θερμοκρασίες, ενώ άλλα παρουσιάζουν εξαιρετική ευαισθησία ακόμη και σε ήπιους παγετούς.
Για τους λάτρεις της κηπουρικής, η κατανόηση του ποια φυτά υποφέρουν περισσότερο το χειμώνα είναι ουσιαστικής σημασίας, καθώς η σωστή προστασία μπορεί να σώσει χρονιές δουλειάς.
Ο χειμώνας μπορεί να φέρει δυσάρεστες εκπλήξεις, ιδιαίτερα σε φυτά που φυτεύονται σε γλάστρες ή βρίσκονται εκτεθειμένα σε ανοιχτούς χώρους. Με σωστή ενημέρωση και προετοιμασία, όμως, οι ζημιές μπορούν να μειωθούν σημαντικά.
Τροπικά και ευαίσθητα είδη
Τα τροπικά και υποτροπικά φυτά είναι από τα πρώτα που υποφέρουν όταν οι θερμοκρασίες πέφτουν. Προερχόμενα από ζεστές περιοχές, δεν διαθέτουν μηχανισμούς προστασίας απέναντι στο κρύο κάτω των 10°C.
Είδη όπως η μονστέρα, η αρεκά, οι ορχιδέες, οι καλαθέες και οι βουκαμβίλιες εμφανίζουν έντονη δυσφορία από τις πρώτες κιόλας κρύες νύχτες. Τα φύλλα τους μαυρίζουν και «καίγονται», οι ιστοί καταστρέφονται και πολλές φορές η ρίζα σαπίζει όταν το ψύχος συνδυάζεται με υγρασία. Γι’ αυτόν τον λόγο είναι απαραίτητο τα φυτά αυτά να μεταφέρονται σε προστατευμένο χώρο πριν φτάσει ο παγετός.
Καλοκαιρινά ανθοφόρα φυτά
Τα ετήσια καλοκαιρινά φυτά, όπως οι πετούνιες, τα γεράνια, οι ζίννιες, ο βασιλικός και οι λαντάνες, είναι επίσης ευαίσθητα στο κρύο. Αν και κάποια από αυτά μπορούν να αντέξουν για λίγο σε φθινοπωρινές ψύχρες, ο πραγματικός χειμώνας τα καταπονεί σοβαρά.
Οι πρώτοι παγετοί συνήθως αρκούν για να σταματήσει η άνθισή τους, να μαραθούν οι βλαστοί και τελικά να νεκρωθούν. Γι’ αυτό συχνά τα βλέπουμε να “τελειώνουν” με την έλευση του χειμώνα αν δεν προστατευτούν κατάλληλα.
Κάκτοι και παχύφυτα
Παρά το γεγονός ότι οι κάκτοι και τα παχύφυτα αντέχουν σε μεγάλες μεταβολές θερμοκρασιών, ο συνδυασμός υγρασίας και παγετού είναι καταστροφικός για τα είδη αυτά.
Φυτά όπως οι echeveria, οι haworthia, τα sedum σε γλάστρες και ακόμη και η γνωστή aloe vera, παθαίνουν ζημιές στους γεμάτους νερό ιστούς τους, με αποτέλεσμα να εμφανίζουν μαλακώματα, αλλοιώσεις και τελικά σήψη. Οι χαμηλές θερμοκρασίες προκαλούν διάρρηξη των κυττάρων τους, αφήνοντας σημάδια που συχνά δεν αποκαθίστανται.
Εσπεριδοειδή και αρωματικά φυτά
Τα εσπεριδοειδή, όπως η λεμονιά, η πορτοκαλιά και η μανταρινιά, είναι φυτά που επηρεάζονται έντονα από απότομες πτώσεις θερμοκρασίας. Το κρύο μπορεί να προκαλέσει ξήρανση στα άκρα των φύλλων, πτώση καρπών και καθυστέρηση στην ανθοφορία.
Ακόμη και αν το φυτό επιβιώσει, η ζημιά μπορεί να επηρεάσει την παραγωγή όλης της χρονιάς. Παρόμοια ευαισθησία παρουσιάζουν και αρκετά αρωματικά φυτά, όπως ο βασιλικός ή ο κορίανδρος, τα οποία υποφέρουν σε θερμοκρασίες κοντά στο μηδέν. Τα φυτά αυτά, ιδιαίτερα όταν καλλιεργούνται σε γλάστρα, παγώνουν πολύ ευκολότερα από αυτά που βρίσκονται φυτεμένα στο χώμα.
Λαχανικά και κηπευτικά
Ο χειμωνιάτικος παγετός επηρεάζει ιδιαίτερα και τα ευαίσθητα λαχανικά. Φυτά όπως η ντομάτα, το αγγούρι, η μελιτζάνα και οι πιπεριές είναι εξαιρετικά ευάλωτα στο κρύο. Στις πρώτες παγωνιές τα φύλλα τους μαραγκιάζουν, τα στελέχη τους μαλακώνουν και το φυτό αδυνατεί να συνεχίσει την ανάπτυξή του. Εάν μείνουν εκτεθειμένα σε παγετό για περισσότερες από μία νύχτες, συνήθως καταστρέφονται ολοκληρωτικά.
Δες εδώ τι πρέπει να κάνεις πριν ανάψεις καλοριφέρ για πρώτη φορά φέτος
Πώς επιδρά ο παγετός στα φυτά;
Ο παγετός δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στους φυτικούς ιστούς. Το νερό μέσα στα κύτταρα παγώνει και διογκώνεται, προκαλώντας ρήξη των κυττάρων. Αυτό οδηγεί σε μαύρισμα των φύλλων, ξήρανση των κορυφών και σοβαρές βλάβες στους βλαστούς.
Παράλληλα, η υγρασία στο έδαφος που παγώνει μπορεί να τραυματίσει τη ρίζα, εμποδίζοντας την κυκλοφορία νερού και θρεπτικών συστατικών. Το αποτέλεσμα είναι ένα φυτό που μαραίνεται γρήγορα και πολλές φορές δεν ανακάμπτει.
Πώς να προστατέψετε τα ευαίσθητα φυτά τον χειμώνα
Η πιο αποτελεσματική προστασία είναι η μετακίνηση των φυτών σε ασφαλή, προστατευμένο χώρο, όπως κλειστή βεράντα ή εσωτερικό χώρο με αρκετό φως. Εάν αυτό δεν είναι εφικτό, η χρήση υφάσματος αντιπαγετότητας μπορεί να αποτρέψει σημαντική απώλεια θερμότητας.
Οι γλάστρες χρειάζονται μόνωση, ειδικά τα πήλινα δοχεία που παγώνουν πιο γρήγορα. Η υπερβολική άρδευση πρέπει να αποφεύγεται, καθώς η υγρασία εντείνει τις ζημιές από το κρύο. Επίσης, η κάλυψη του χώματος με φύλλα ή φλοιό πεύκου βοηθά στη διατήρηση της θερμοκρασίας της ρίζας.
Τέλος, η λίπανση πρέπει να διακόπτεται προς το τέλος του φθινοπώρου ώστε να μην παραχθούν τρυφεροί νέοι βλαστοί που καίγονται εύκολα.
Ο χειμώνας αποτελεί μια περίοδο πρόκλησης για πολλά φυτά, ωστόσο με σωστή ενημέρωση και προσεκτική προστασία μπορείτε να διατηρήσετε ακόμη και τα πιο ευαίσθητα είδη υγιή μέχρι την άνοιξη. Η γνώση των φυτών που κινδυνεύουν περισσότερο, σε συνδυασμό με μερικές στοχευμένες κινήσεις, μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα σε έναν κήπο που υποφέρει και έναν κήπο που επιβιώνει και ανανεώνεται κάθε νέα σεζόν.
Δες εδώ πώς να προστατέψεις τα φυτά από χιόνι και πάγο
