Είσαι σε «γυναικοκρατούμενο» ή «ανδροκρατούμενο» νομό; Πως θα δεις σε χάρτη της ΕΛΣΤΑΤ την αναλογία

• τι είναι η Γεωχωρική Πύλη του Υπουργείου Περιβάλλοντος & Ενέργειας,
• τι ακριβώς δείχνει ο χάρτης «Πληθυσμός κατά φύλο» ανά νομό,
• πώς θα ανοίξεις βήμα-βήμα τον χάρτη για τον νομό σου,
• πώς να διαβάσεις τα χρώματα και την αναλογία γυναικών–ανδρών,
• ιδέες χρήσης για εργασίες, μαθήματα, παρουσιάσεις και ρεπορτάζ.

Τι είναι η Διαδικτυακή Πύλη Γεωχωρικών Πληροφοριών του ΥΠΕΝ

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας (ΥΠΕΝ) διαθέτει μια σύγχρονη
Διαδικτυακή Πύλη Γεωχωρικών Πληροφοριών, όπου μπορείς να δεις πάνω σε χάρτη
διάφορα φαινόμενα του φυσικού και αστικού περιβάλλοντος: χάρτες πληθυσμιακών μεταβολών,
ποιότητας ατμόσφαιρας, εδαφολογικούς χάρτες και πολλά άλλα θεματικά επίπεδα.

Η Πύλη αναπτύσσεται και διαχειρίζεται από τη Γενική Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης & Γεωχωρικών Πληροφοριών του ΥΠΕΝ.

Βασικός της στόχος είναι η διάχυση έγκυρων γεωχωρικών δεδομένων στο κοινό, με τρόπο που να
βοηθά στην κατανόηση και την τεκμηρίωση φαινομένων (π.χ. πληθυσμός, περιβάλλον, ενέργεια).

Η εφαρμογή υλοποιείται με Ελεύθερο Λογισμικό / Λογισμικό Ανοικτού Κώδικα και φιλοξενείται στο Government Cloud (G-Cloud) της «Κοινωνίας της Πληροφορίας Α.Ε.», κάτι που εξασφαλίζει ασφάλεια και σταθερότητα στη λειτουργία της.

Ο χάρτης «Πληθυσμός κατά φύλο (ΕΛΣΤΑΤ, Απογραφή 2021)» – τι δείχνει

Στο πλαίσιο της Πύλης, το ΥΠΕΝ έχει ενσωματώσει τα δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ από την Απογραφή Πληθυσμού 2021 σε διάφορους θεματικούς χάρτες.

Ένας από τους πιο ενδιαφέροντες είναι ο χάρτης «Πληθυσμός κατά φύλο».

Ο συγκεκριμένος χάρτης δείχνει, για κάθε νομό (Περιφερειακή Ενότητα), την αναλογία γυναικών προς άνδρες,
εκφρασμένη ως «Θήλεις / 100 Άρρενες». Δηλαδή:

• τιμή 100 σημαίνει περίπου ίσος αριθμός γυναικών και ανδρών,
• τιμές πάνω από 100 σημαίνουν ότι στον νομό ζουν περισσότερες γυναίκες από άντρες,
• τιμές κάτω από 100 σημαίνουν ότι οι άντρες είναι ελαφρώς περισσότεροι.

Κάθε νομός χρωματίζεται ανάλογα με το εύρος στο οποίο πέφτει η τιμή (π.χ. <85, 85–90, 90–95, 95–100, 100–105 κ.λπ.),
ώστε με μια ματιά να ξεχωρίζεις τις περιοχές όπου υπερισχύουν αριθμητικά οι γυναίκες.

Πώς θα ανοίξεις τον χάρτη για τον νομό σου βήμα-βήμα

1. Άνοιξε τον browser σου από υπολογιστή ή tablet – ιδανικά σε μεγάλη οθόνη για να βλέπεις άνετα τον χάρτη.
2. Πήγαινε στο link της Γεωχωρικής Πύλης του ΥΠΕΝ για τον χάρτη
   «Πληθυσμός κατά φύλο (ΕΛΣΤΑΤ, Απογραφή 2021»:
   https://mapsportal.ypen.gr/maps/1093/view
   
3. Θα φορτώσει ένας διαδραστικός χάρτης με υπόβαθρο OpenStreetMap
   και, πάνω από αυτό, οι νομοί της Ελλάδας χρωματισμένοι σε αποχρώσεις του πράσινου και του ροζ.
4. Στα αριστερά θα δεις το πλαίσιο «Επίθεματα» με την επιλογή
   «Πληθυσμός κατά Φύλο (ΕΛΣΤΑΤ, Απογραφή 2021)» και τη χρωματική κλίμακα.
5. Κάνε zoom in / zoom out με τα κουμπιά + και - ή με το ροδάκι του ποντικιού
   για να επικεντρωθείς στον νομό που σε ενδιαφέρει.
6. Μπορείς να μετακινείς τον χάρτη (pan) κρατώντας πατημένο το αριστερό κουμπί του ποντικιού και σέρνοντας.

Πώς να δεις αν στον νομό σου ζουν περισσότερες γυναίκες ή άντρες

Μόλις εντοπίσεις τον νομό σου στον χάρτη, έχεις δύο βασικούς τρόπους για να διαβάσεις την πληροφορία:

1. Μέσα από τα χρώματα της κλίμακας

Στο πλαίσιο «Επίθεμα» εμφανίζεται μια χρωματική κλίμακα με εύρη τιμών, π.χ.:

• < 85 Θήλεις / 100 Άρρενες
• 85 – 90
• 90 – 95
• 95 – 100
• 100 – 105
• 105 – 110
• 110 – 115
• > 115

Κάθε εύρος αντιστοιχεί σε συγκεκριμένο χρώμα. Αν ο νομός σου είναι σε απόχρωση που αντιστοιχεί π.χ. στο εύρος 105 – 110,
αυτό σημαίνει ότι στον νομό ζουν περίπου 105–110 γυναίκες για κάθε 100 άντρες – άρα υπάρχει μια μικρή «γυναικεία υπεροχή».

2. Με πληροφορίες στο tooltip

Αν περάσεις τον δείκτη του ποντικιού πάνω από έναν νομό (ή κάνεις κλικ), εμφανίζεται συνήθως ένα μικρό παράθυρο (tooltip)
με το όνομα της Περιφερειακής Ενότητας και την ακριβή τιμή της αναλογίας.
Έτσι, δεν χρειάζεται να μαντέψεις μόνο από το χρώμα.

Επιλογή υποβάθρου, τύπων χάρτη και εκτύπωσης

Στο ίδιο περιβάλλον μπορείς να αλλάξεις και το υπόβαθρο χάρτη από το τμήμα «Χάρτες Υποβάθρου»:

• OpenStreetMap – το κλασικό, καθαρό υπόβαθρο με δρόμους και οικισμούς,
• ESRI World Imagery – δορυφορικές εικόνες,
• UNESCO GEODATA ή άλλα διαθέσιμα υπόβαθρα,
• «No background» αν θες να δεις μόνο τα πολύχρωμα πολύγωνα των νομών.

Στη γραμμή εργαλείων υπάρχουν επίσης επιλογές για εκτύπωση χάρτη,
μέτρηση αποστάσεων ή επιφάνειας και άλλες GIS λειτουργίες, ανάλογα με το τι χρειάζεσαι.

Ιδέες χρήσης: από σχολικές εργασίες μέχρι ρεπορτάζ

Ο χάρτης «Πληθυσμός κατά φύλο» δεν είναι μόνο «για την περιέργεια».
Μπορεί να αξιοποιηθεί πρακτικά σε πολλές περιπτώσεις:

• Μαθητικές εργασίες Γεωγραφίας ή Κοινωνικής & Πολιτικής Αγωγής – σύγκριση νομών, συζήτηση για δημογραφικές τάσεις.
• Πανεπιστημιακές εργασίες – χρήση επίσημων γεωχωρικών δεδομένων σε projects για δημογραφία, περιφερειακή ανάπτυξη κ.λπ.
• Δημοσιογραφικά ρεπορτάζ – χαρτογράφηση περιοχών με γήρανση πληθυσμού, αστικοποίηση, ανισορροπία φύλου κ.ά.
• Τοπική αυτοδιοίκηση – γρήγορη εικόνα για τον πληθυσμό κάθε νομού σε σχέση με το φύλο.

Το σημαντικό είναι ότι όλα τα στοιχεία προέρχονται από επίσημες πηγές (ΕΛΣΤΑΤ & ΥΠΕΝ),
άρα μπορείς να τα χρησιμοποιήσεις με ασφάλεια ως τεκμηρίωση.