Τα περιποιημένα και όμορφα νύχια είναι για πολλές γυναίκες και άνδρες μια αγαπημένη συνήθεια, σύμβολο φροντίδας και αισθητικής.
Ωστόσο, πίσω από τα λαμπερά χρώματα και τη διάρκεια των βερνικιών, κρύβεται μια λιγότερο γνωστή πλευρά: η πιθανή επίδρασή τους στην υγεία του δέρματος, των νυχιών και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και στον οργανισμό συνολικά.
Τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική κοινότητα και οι ευρωπαϊκές αρχές στρέφουν την προσοχή τους στις χημικές ουσίες που περιέχονται στα βερνίκια νυχιών —ιδίως σε εκείνα που ανήκουν στην κατηγορία των «ημιμόνιμων» ή «τζελ»— καθώς όλο και περισσότερες έρευνες αναδεικνύουν πιθανές τοξικές και αλλεργιογόνες επιδράσεις.
Δείτε εδώ ποια προβλήματα υγείας μαρτυρούν τα νύχια μας
Η απαγόρευση της ουσίας TPO και οι νέοι κανονισμοί
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, στο πλαίσιο του κανονισμού REACH, έχει ήδη θέσει περιορισμούς στη χρήση της ουσίας TPO (τριμεθυλοβενζοϋλοδιφαινυλοφωσφινοξείδιο), ενός συστατικού που χρησιμοποιείται στα βερνίκια τζελ για να σκληραίνουν με τη βοήθεια λάμπας UV ή LED και να διατηρούν τη λάμψη τους για εβδομάδες.
Σύμφωνα με αποτελέσματα μελετών, η TPO ενδέχεται, σε περίπτωση επαναλαμβανόμενης έκθεσης, να προκαλέσει τοξικές επιπτώσεις στον οργανισμό. Οι ευρωπαϊκές αρχές, λαμβάνοντας υπόψη τα ευρήματα αυτά, προχώρησαν προληπτικά στην αφαίρεση της TPO από τη λίστα των εγκεκριμένων ουσιών για προϊόντα νυχιών.
Τα βερνίκια δεν είναι τόσο αθώα όσο φαίνονται
Η TPO δεν είναι το μόνο συστατικό που μπορεί να βλάψει τον οργανισμό. Πολλά μανό περιέχουν ακόμα ενώσεις όπως ρητίνη TSFR, πλαστικοποιητή DBP και τολουόλιο — γνωστές για τις αλλεργικές αντιδράσεις και τους ερεθισμούς που μπορούν να προκαλέσουν.
Η μακροχρόνια χρήση τέτοιων προϊόντων μπορεί να οδηγήσει σε ευθραυστότητα των νυχιών, ονυχόλυση, λέπτυνση της πλάκας και δυστροφίες. Τα ημιμόνιμα βερνίκια, ειδικά όσα απαιτούν λιμάρισμα της επιφάνειας του νυχιού και χρήση ισχυρών διαλυτών, είναι ακόμη πιο επιβαρυντικά, καθώς ξηραίνουν και καταστρέφουν τη φυσική δομή του.
Τι δείχνουν οι έρευνες για τα ημιμόνιμα βερνίκια
Μελέτες με ανακλαστική ομοεστιακή μικροσκοπία (RCM) και υπερήχους έχουν αποδείξει ότι η εφαρμογή βερνικιών σε μορφή τζελ μειώνει το πάχος των νυχιών έως και 50%, ενώ αλλάζει τη χημική σύσταση των πρωτεϊνών τους.
Μετά από έξι μήνες χρήσης, τα επίπεδα κυστεΐνης και μεθειονίνης —αμινοξέα που αποτελούν τη βάση της πλάκας του νυχιού— μειώνονται κατά 22% και 36% αντίστοιχα. Αυτό οδηγεί σε λέπτυνση και αποδυνάμωση των νυχιών, φαινόμενο που επιδεινώνεται τόσο κατά την εφαρμογή όσο και κατά την αφαίρεση του προϊόντος.
Ονυχομυκητίαση: Ο αόρατος εχθρός κάτω από το χρώμα
Η παρατεταμένη χρήση βερνικιών, ειδικά όταν το προϊόν δεν αφαιρείται σωστά, αυξάνει τον κίνδυνο ονυχομυκητίασης, μιας λοίμωξης που αφορά περίπου το 19% του παγκόσμιου πληθυσμού. Το συνεχές βάψιμο και η μη αφαίρεση του μανό επιτρέπουν τη συσσώρευση υγρασίας ανάμεσα στο νύχι και το προϊόν, δημιουργώντας ιδανικό περιβάλλον για την ανάπτυξη μυκήτων.
Επιπλέον, το συνεχές λιμάρισμα και οι μικροτραυματισμοί αποδυναμώνουν τη φυσική άμυνα του νυχιού, επιτρέποντας την είσοδο μικροοργανισμών. Το πρόβλημα είναι ότι το βερνίκι καλύπτει τα πρώτα σημάδια μόλυνσης, καθυστερώντας τη διάγνωση και τη θεραπεία.
Θεραπευτικά βερνίκια και νέες λύσεις
Παρά τους κινδύνους, υπάρχουν και φαρμακευτικά βερνίκια με αντιμυκητιασική δράση, τα οποία αποτελούν αποτελεσματική τοπική θεραπεία χωρίς τις παρενέργειες των συστηματικών φαρμάκων. Ωστόσο, η θεραπεία απαιτεί πολύμηνη εφαρμογή, γεγονός που οδηγεί πολλούς ασθενείς να προτιμούν σύγχρονες θεραπείες με λέιζερ, οι οποίες καταπολεμούν τους μύκητες χωρίς να επιβαρύνουν τον οργανισμό.
Δείτε εδώ πώς θα απαλλαγείτε από τους μύκητες στα νύχια με 7 φυσικούς τρόπους
Δερματικές αντιδράσεις και αλλεργίες
Οι ουσίες που περιέχονται στα βερνίκια δεν επηρεάζουν μόνο τα νύχια, αλλά και το δέρμα γύρω τους. Η παρατεταμένη έκθεση μπορεί να προκαλέσει αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής, ακόμα και μήνες μετά τη χρήση. Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν στα βλέφαρα, το πρόσωπο ή τον λαιμό, καθώς οι τοξικές ουσίες μεταφέρονται με τα χέρια σε άλλες περιοχές του σώματος.
Όσοι πάσχουν από ατοπική δερματίτιδα ή ιστορικό εκζέματος είναι πιο ευάλωτοι, ενώ η επαναλαμβανόμενη χρήση μπορεί να εντείνει την ευαισθησία του δέρματος.
Χημικές ενώσεις με βαθύτερες επιπτώσεις
Η TPO και άλλες παρόμοιες ενώσεις δεν προκαλούν μόνο δερματικές αντιδράσεις. Έχουν συνδεθεί με αναπαραγωγική τοξικότητα, ενδοκρινικές διαταραχές, και προβλήματα στο αναπνευστικό και ηπατικό σύστημα. Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Dermatology Research and Practice το 2024 ανέδειξε ότι οι πτητικές οργανικές ενώσεις των βερνικιών μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο αναπνευστικών παθήσεων, ηπατικής βλάβης και ακόμη και καρκίνου.
Προσοχή και ενημέρωση: οι λέξεις-κλειδιά
Οι κανονισμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι από τους αυστηρότερους στον κόσμο. Ωστόσο, οι καταναλωτές πρέπει να είναι ενημερωμένοι και προσεκτικοί. Να ελέγχουν τις ετικέτες, να αποφεύγουν προϊόντα με επικίνδυνες ουσίες και να επιλέγουν πιστοποιημένες εταιρείες που συμμορφώνονται με τα ευρωπαϊκά πρότυπα».
Η φροντίδα των νυχιών μπορεί να είναι ασφαλής, αρκεί να υπάρχει επιλογή, μέτρο και ενημέρωση. Γιατί, όπως φαίνεται, η ομορφιά των χεριών δεν πρέπει να τίθεται πάνω από την υγεία.
