Οι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί αποτελούν ένα ζωτικό κομμάτι της δημόσιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα. Παρότι εργάζονται με σχέση εργασίας ορισμένου χρόνου, αντιμετωπίζουν τις ίδιες απαιτήσεις και ευθύνες με τους μόνιμους εκπαιδευτικούς. Ωστόσο, τα δικαιώματά τους – και ιδιαίτερα οι άδειες – δεν είναι πάντοτε τα ίδια.
Παρακάτω θα δούμε αναλυτικά ποιες άδειες προβλέπονται για τους αναπληρωτές, ποιες είναι με αποδοχές, ποιες όχι, και τι πρέπει να προσέχουν.
Άδειες με αποδοχές
1. Άδεια ασθενείας
Οι αναπληρωτές δικαιούνται έως 15 ημέρες αναρρωτικής άδειας ανά σχολικό έτος. Από αυτές:
Οι τρεις πρώτες δίνονται με υπεύθυνη δήλωση του ίδιου του εκπαιδευτικού.
Από την 4η ημέρα και μετά, απαιτείται ιατρική γνωμάτευση από δημόσιο νοσοκομείο ή ασφαλιστικό φορέα.
Η άδεια αυτή χορηγείται με αποδοχές και προσμετράται στην προϋπηρεσία, αρκεί να ακολουθείται η προβλεπόμενη διαδικασία.
2. Άδεια κύησης και λοχείας
Αναπληρώτριες εκπαιδευτικοί δικαιούνται:
56 ημέρες πριν τον τοκετό και
63 ημέρες μετά, συνολικά 119 ημέρες.
Η άδεια αυτή είναι πλήρως αμειβόμενη και προσμετράται κανονικά στην προϋπηρεσία, με κάλυψη από τον ΕΦΚΑ και το ΥΠΑΙΘ.
3. Άδεια για φροντίδα παιδιού
Αν και οι αναπληρωτές δεν έχουν πρόσβαση στην 9μηνη άδεια ανατροφής, έχουν εναλλακτικά:
2 ώρες μειωμένο ωράριο ημερησίως, για περιορισμένο διάστημα (π.χ. έως 3 μήνες).
Ή 2 ημέρες ειδική άδεια για ασθένεια τέκνου.
Η χορήγηση γίνεται κατόπιν αίτησης και έγκρισης από το ΠΥΣΠΕ/ΠΥΣΔΕ.
4. Άδεια αιμοδοσίας
Οι αναπληρωτές δικαιούνται 2 ημέρες άδεια με αποδοχές για κάθε αιμοδοσία, αρκεί να καταθέσουν το σχετικό αποδεικτικό από το νοσοκομείο ή τον φορέα αιμοδοσίας.
5. Άδεια εξετάσεων
Όσοι αναπληρωτές σπουδάζουν (προπτυχιακά, μεταπτυχιακά κ.λπ.) έχουν δικαίωμα σε 10 εργάσιμες ημέρες τον χρόνο για εξετάσεις, με πλήρεις αποδοχές, αρκεί να προσκομίσουν βεβαίωση από το εκπαιδευτικό ίδρυμα.
Δείτε εδώ πώς να κάνετε την αίτηση αναπληρωτή στον ΟΠΣΥΔ
Άδειες χωρίς αποδοχές ή περιορισμένης διάρκειας
1. Άδεια άνευ αποδοχών
Μπορεί να ζητηθεί για προσωπικούς λόγους, αλλά:
Δεν ξεπερνά τις 5 εργάσιμες ημέρες ετησίως.
Δε θεωρείται προϋπηρεσία.
Χορηγείται μόνο αν υπάρχει υπηρεσιακή κάλυψη (δηλαδή να μην προκύψει πρόβλημα με τα μαθήματα).
2. Άδεια γάμου
Δυστυχώς, δεν προβλέπεται άδεια γάμου με αποδοχές για τους αναπληρωτές, παρά μόνο στους μόνιμους εκπαιδευτικούς, εκτός αν υπάρξει ειδική πρόβλεψη από την ετήσια εγκύκλιο του ΥΠΑΙΘ.
3. Άδεια για θάνατο συγγενικού προσώπου
Δεν προβλέπεται κατά κανόνα, αλλά σε εξαιρετικές περιπτώσεις μπορεί να δοθεί άδεια με ή χωρίς αποδοχές, έπειτα από συνεννόηση με τη Διεύθυνση Εκπαίδευσης.
Τι να προσέξει ο αναπληρωτής
Κάθε άδεια πρέπει να αιτείται έγκαιρα και τεκμηριωμένα.
Οι αναπληρωτές δεν επιτρέπεται να κάνουν αυθαίρετες απουσίες, καθώς η σύμβασή τους είναι αυστηρά περιορισμένη χρονικά.
Όλες οι άδειες εγκρίνονται από το ΠΥΣΠΕ ή ΠΥΣΔΕ, δηλαδή το αρμόδιο Υπηρεσιακό Συμβούλιο.
Νομικό πλαίσιο και εγκύκλιοι
Οι άδειες των αναπληρωτών ρυθμίζονται από:
Ν.4823/2021 για τη λειτουργία της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης
Εγκύκλιοι ΥΠΑΙΘ (ετήσιες) για πρόσληψη και υπηρεσιακά ζητήματα αναπληρωτών
Υ.Α. 140732/Γ1/2007 (ΦΕΚ 1857 Β’) για τις υπηρεσιακές σχέσεις προσωρινών αναπληρωτών
Οι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί έχουν περιορισμένα αλλά ουσιαστικά δικαιώματα ως προς τις άδειες. Είναι σημαντικό να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους, να τα διεκδικούν υπεύθυνα και να παρακολουθούν κάθε χρόνο τις σχετικές εγκυκλίους του Υπουργείου Παιδείας, ώστε να γνωρίζουν τι ισχύει.
