Η ελληνική νομοθεσία προβλέπει ειδική άδεια αιμοδοσίας, τόσο για τον δημόσιο όσο και για τον ιδιωτικό τομέα, με συγκεκριμένες προϋποθέσεις καθώς η αιμοδοσία αποτελεί πράξη αλληλεγγύης και κοινωνικής προσφοράς, η οποία όμως απαιτεί και τον απαραίτητο χρόνο ξεκούρασης για τον εργαζόμενο.
Παρότι ο βασικός πυρήνας των δικαιωμάτων είναι κοινός – δηλαδή η χορήγηση άδειας με αποδοχές – υπάρχουν ορισμένες διαφοροποιήσεις στον τρόπο εφαρμογής.
Τι ισχύει στον δημόσιο τομέα
Για τους δημοσίους υπαλλήλους προβλέπεται:
Άδεια δύο (2) εργάσιμων ημερών με πλήρεις αποδοχές για κάθε αιμοδοσία.
Η άδεια χορηγείται την ημέρα της αιμοδοσίας και μία επιπλέον ημέρα, είτε συνεχόμενα είτε κατόπιν συνεννόησης με την υπηρεσία.
Δεν συμψηφίζεται με την κανονική άδεια.
Δεν απαιτείται ελάχιστος χρόνος υπηρεσίας για να χορηγηθεί.
Η άδεια αυτή ισχύει τόσο για εθελοντική αιμοδοσία όσο και για αιμοδοσία για συγγενικό πρόσωπο. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η προσκόμιση βεβαίωσης από το νοσοκομείο ή το κέντρο αιμοδοσίας.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, προβλέπεται και επιπλέον διευκόλυνση εφόσον ο εργαζόμενος συμμετέχει συστηματικά σε οργανωμένες εθελοντικές δράσεις.
Τι ισχύει στον ιδιωτικό τομέα
Στον ιδιωτικό τομέα, η άδεια αιμοδοσίας καθορίζεται από τον Νόμο 4554/2018, άρθρο 68, και προβλέπει:
Μία ημέρα άδειας ανά αιμοδοσία, με πλήρεις αποδοχές.
Η άδεια μπορεί να χρησιμοποιηθεί μέχρι δύο φορές τον χρόνο.
Ο εργαζόμενος οφείλει να προσκομίσει βεβαίωση αιμοδοσίας από το νοσοκομείο ή το κέντρο αιμοληψίας.
Η ημέρα άδειας αφορά μόνο την ημέρα της αιμοληψίας, όχι διήμερη συνεχόμενη άδεια, όπως συχνά παρανοείται.
Η διάταξη αυτή ισχύει για όλες τις συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας στον ιδιωτικό τομέα και παρέχει στους εργαζόμενους την ευκαιρία να συνεισφέρουν στην αιμοδοσία χωρίς να επηρεάζονται οι αποδοχές τους.
Υπάρχει όριο στις αιμοδοσίες;
Η άδεια συνδέεται με την πραγματική αιμοδοσία και όχι με συγκεκριμένο ετήσιο όριο ημερών. Ωστόσο, ιατρικά η αιμοδοσία επιτρέπεται:
Έως 4 φορές τον χρόνο για άνδρες
Έως 3 φορές τον χρόνο για γυναίκες
Στην πράξη, η άδεια χορηγείται κάθε φορά που πραγματοποιείται νόμιμη αιμοδοσία.
Τι ισχύει για αιμοπετάλια ή πλάσμα;
Σε περιπτώσεις αιμοπεταλιοαφαίρεσης ή πλασμαφαίρεσης, η άδεια επίσης χορηγείται, καθώς πρόκειται για διαδικασία εθελοντικής αιμοδοσίας. Ωστόσο, καλό είναι να υπάρχει σχετική συνεννόηση με το τμήμα προσωπικού.
Τι πρέπει να προσέξει ο εργαζόμενος
Να ενημερώσει εγκαίρως τον εργοδότη ή την υπηρεσία.
Να προσκομίσει την επίσημη βεβαίωση.
Να γνωρίζει ότι η άδεια είναι υποχρεωτική για τον εργοδότη, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις.
Η αιμοδοσία δεν είναι απλώς μια πράξη ανθρωπιάς· είναι και δικαίωμα που προστατεύεται από τη νομοθεσία. Εάν προκύψει άρνηση χορήγησης της άδειας, ο εργαζόμενος μπορεί να απευθυνθεί στην Επιθεώρηση Εργασίας (για τον ιδιωτικό τομέα) ή στην αρμόδια διοικητική αρχή (για τον δημόσιο).
