Τα QR codes (Quick Response codes) έχουν γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας. Από τα μενού εστιατορίων και τα ηλεκτρονικά εισιτήρια, μέχρι τις πληρωμές λογαριασμών, η ευκολία του “σκανάρω και φεύγω” είναι αδιαμφισβήτητη. Ωστόσο, αυτή η ευκολία κρύβει πλέον μια σοβαρή απειλή: το Quishing.
Σε αυτό το άρθρο, θα αναλύσουμε τη νέα μορφή ηλεκτρονικής απάτης που εξαπλώνεται ραγδαία, πώς να την αναγνωρίσετε και – κυρίως – πώς να παραμείνετε ασφαλείς.
Δείτε ακόμα: Η «αόρατη» απάτη στο ATM που μπορεί να σου αδειάσει τον λογαριασμό – Πώς να προστατευτείς
Τι είναι το Quishing;
Ο όρος Quishing προκύπτει από τον συνδυασμό των λέξεων QR code και Phishing (ηλεκτρονικό ψάρεμα).
Πρόκειται για μια κυβερνοεπίθεση όπου οι απατεώνες χρησιμοποιούν QR codes για να ξεγελάσουν τα θύματα, ώστε να επισκεφθούν κακόβουλες ιστοσελίδες ή να κατεβάσουν επικίνδυνο λογισμικό (malware).
Γιατί είναι τόσο επικίνδυνο;
Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά email phishing που συχνά εντοπίζονται από τα φίλτρα spam, το Quishing είναι πιο ύπουλο:
Παρακάμπτει τα φίλτρα ασφαλείας: Οι μηχανισμοί ασφαλείας των email δυσκολεύονται να “διαβάσουν” την εικόνα ενός QR code για να ελέγξουν τον σύνδεσμο που κρύβει.
Μεταφέρει την απειλή στο κινητό: Οι χρήστες σκανάρουν συνήθως με το smartphone, το οποίο συχνά έχει λιγότερες δικλείδες ασφαλείας από έναν υπολογιστή γραφείου.
Πώς λειτουργεί η απάτη
Η διαδικασία που ακολουθούν οι κυβερνοεγκληματίες είναι απλή αλλά αποτελεσματική:
Δημιουργία: Ο απατεώνας δημιουργεί ένα QR code που οδηγεί σε μια ψεύτικη ιστοσελίδα (π.χ. μια σελίδα που μιμείται την τράπεζά σας ή το Microsoft 365).
Διανομή: Το QR code αποστέλλεται μέσω email ή τοποθετείται φυσικά σε δημόσιους χώρους.
Σάρωση: Το θύμα σκανάρει τον κωδικό με το κινητό του.
Υποκλοπή: Ο χρήστης καλείται να εισάγει κωδικούς πρόσβασης ή στοιχεία πιστωτικής κάρτας, τα οποία καταλήγουν απευθείας στα χέρια των απατεώνων.
Δείτε ακόμα: Πώς η χρήση VPN αυξάνει τον κίνδυνο απάτης
Πού κρύβεται το Quishing;
Οι επιτιθέμενοι γίνονται ολοένα και πιο εφευρετικοί. Προσοχή στα παρακάτω:
1. Παρκόμετρα και σταθμοί φόρτισης
Απατεώνες κολλάνε αυτοκόλλητα με δικά τους QR codes πάνω από τα γνήσια QR codes σε παρκόμετρα ή κοινόχρηστα ποδήλατα. Ο ανυποψίαστος χρήστης νομίζει ότι πληρώνει τον δήμο ή την εταιρεία, αλλά τα χρήματα πάνε στον απατεώνα.
2. Επείγοντα emails
Λαμβάνετε ένα email που φαίνεται να είναι από την τράπεζά σας, το Netflix ή την εταιρεία courier. Σας ζητάει να “σκανάρετε για να επιβεβαιώσετε την ταυτότητά σας” ή για να “ξεμπλοκάρετε τον λογαριασμό σας”.
3. Ψεύτικες κλήσεις για πρόστιμα
Σε ορισμένες χώρες έχουν παρατηρηθεί χαρτιά που μοιάζουν με κλήσεις της Τροχαίας στο παρμπρίζ αυτοκινήτων, τα οποία έχουν ένα QR code για “άμεση πληρωμή προστίμου”.
Πώς να προστατευθείτε: 5 κανόνες ασφαλείας
Για να μην πέσετε θύμα του Quishing, υιοθετήστε αυτές τις πρακτικές:
Ελέγξτε την Προεπισκόπηση (URL Preview): Όταν σκανάρετε έναν κωδικό, το κινητό σας συνήθως εμφανίζει πρώτα τον σύνδεσμο. Αν το URL φαίνεται περίεργο (π.χ.
pay-here-x7z.comαντί γιαpaypal.com), μην κάνετε κλικ.Προσοχή στα φυσικά αυτοκόλλητα: Αν σκανάρετε κωδικό σε δημόσιο χώρο, ελέγξτε αν είναι αυτοκόλλητο κολλημένο πάνω από το αρχικό πλαίσιο. Αν νιώθετε ανάγλυφη την άκρη του αυτοκόλλητου, είναι πιθανότατα απάτη.
Μην σκανάρετε κωδικούς από unsolicited (ανεπιθύμητα) emails: Αν μια υπηρεσία σάς ζητάει ξαφνικά να σκανάρετε κάτι για να συνδεθείτε, αγνοήστε το και μπείτε στον λογαριασμό σας μέσω του επίσημου site/app.
Χρησιμοποιήστε QR Scanner με ασφάλεια: Ορισμένες εφαρμογές antivirus για κινητά προσφέρουν ασφαλείς σαρωτές που ελέγχουν αν το link είναι κακόβουλο πριν το ανοίξουν.
Ενεργοποιήστε τον έλεγχο ταυτότητας δύο παραγόντων (2FA): Ακόμα και αν κλέψουν τον κωδικό σας, δεν θα μπορούν να μπουν στον λογαριασμό σας χωρίς τον δεύτερο παράγοντα πιστοποίησης.
Τι να κάνετε αν πέσατε θύμα Quishing
Αν υποψιάζεστε ότι σκανάρατε έναν κακόβουλο κωδικό και δώσατε στοιχεία:
Αλλάξτε κωδικούς άμεσα: Ξεκινήστε από τον λογαριασμό που παραβιάστηκε και συνεχίστε σε όσους χρησιμοποιούν τον ίδιο κωδικό.
Επικοινωνήστε με την τράπεζα: Αν δώσατε στοιχεία κάρτας, ακυρώστε τη συναλλαγή και την κάρτα.
Αποσυνδεθείτε: Κλείστε το Wi-Fi και τα δεδομένα στο κινητό σας για να σταματήσετε τυχόν λήψη κακόβουλου λογισμικού.
Η τεχνολογία των QR codes ήρθε για να μείνει, μεταμορφώνοντας τον τρόπο που αλληλεπιδρούμε με τον φυσικό και ψηφιακό κόσμο. Ωστόσο, όπως αποδεικνύει η άνοδος του Quishing, κάθε νέα ευκολία συνοδεύεται και από νέους κινδύνους. Οι κυβερνοεγκληματίες ποντάρουν στην ταχύτητα και την αφηρημένη μας ματιά. Η δική σας άμυνα, όμως, είναι η γνώση και η «υγιής καχυποψία».
Δεν χρειάζεται να σταματήσετε να χρησιμοποιείτε την τεχνολογία, αλλά να αλλάξετε τον τρόπο που την προσεγγίζετε. Υιοθετήστε τον κανόνα “Stop, Look, Scan”. Εκείνα τα λίγα δευτερόλεπτα που θα αφιερώσετε για να ελέγξετε την εγκυρότητα ενός κωδικού, είναι η διαχωριστική γραμμή ανάμεσα σε μια ασφαλή συναλλαγή και την απώλεια προσωπικών δεδομένων. Να θυμάστε: Στον κυβερνοχώρο, αν κάτι φαίνεται ύποπτο, πιθανότατα είναι.
📢 Μην κρατάτε αυτή τη γνώση για τον εαυτό σας!
Το Quishing βασίζεται στην άγνοια. Βοηθήστε μας να χτίσουμε ένα τείχος προστασίας:
Μοιραστείτε αυτό το άρθρο τώρα: Στείλτε το σε φίλους και συγγενείς (ειδικά στους μεγαλύτερους σε ηλικία που είναι πιο ευάλωτοι) ή κάντε share στα Social Media. Ένα κλικ κοινοποίησης μπορεί να γλιτώσει κάποιον δικό σας άνθρωπο από μια σοβαρή απάτη.
Έχετε συναντήσει ύποπτο QR Code; Γράψτε μας στα σχόλια από κάτω! Η εμπειρία σας μπορεί να προειδοποιήσει και να προστατεύσει άλλους αναγνώστες. Πού το είδατε; Τι σας έκανε εντύπωση;
Εγγραφείτε στο Newsletter μας: Θέλετε να μαθαίνετε πρώτοι για τις νέες μορφές ηλεκτρονικής απάτης και πώς να τις αποφύγετε; Συμπληρώστε το email σας παρακάτω και μείνετε πάντα ένα βήμα μπροστά από τους hackers.
Μείνετε ασφαλείς, μείνετε ενημερωμένοι.
