Μετά την εποχή της Covid-19, της απομόνωσης και της κοινωνικής αποστασιοποίησης, κάθε ιός που προέρχεται από ζώα είναι φυσικό να προκαλεί ανησυχία και φόβο. Αυτό φαίνεται να συμβαίνει πλέον και με τον hantavirus, μια δυνητικά απειλητική για τη ζωή νόσο που μεταδίδεται από τρωκτικά.
Έξαρση του ιού καταγράφηκε στο MV Hondius, ένα κρουαζιερόπλοιο με 148 επιβάτες. Τρεις επιβάτες έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ έχουν επιβεβαιωθεί δύο κρούσματα και υπάρχουν ακόμη πέντε ύποπτες περιπτώσεις Χανταϊός.
Τι είναι όμως ο hantavirus, ποια είναι τα συμπτώματά του και πόσο ανησυχητικός είναι πραγματικά;
Τι είναι ο Χανταϊός;
Οι Χανταϊοί αποτελούν μια ομάδα ιών που κυκλοφορούν σε τρωκτικά όπως ποντίκια, αρουραίοι και αγροπόντικες και μπορούν να επηρεάσουν τους πνεύμονες, την καρδιά ή τα νεφρά. Το είδος του ιού στο οποίο μπορεί να εκτεθεί κάποιος διαφέρει ανάλογα με την περιοχή του κόσμου, καθώς διαφορετικά είδη τρωκτικών μεταφέρουν διαφορετικά στελέχη.
Τα συμπτώματα ποικίλλουν στους λίγους ανθρώπους που μολύνονται, καθώς κάθε στέλεχος προκαλεί διαφορετική ανοσολογική αντίδραση.
Η νόσος μπορεί να εξελιχθεί από ήπια συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη σε δύο σοβαρές καταστάσεις: το πνευμονικό σύνδρομο hantavirus (HPS), που χαρακτηρίζεται από σοβαρή αναπνευστική ανεπάρκεια λόγω συσσώρευσης υγρού στους πνεύμονες, ή τον αιμορραγικό πυρετό με νεφρικό σύνδρομο (HFRS), που προκαλεί οξεία νεφρική ανεπάρκεια και εσωτερικές αιμορραγίες.
Επιστήμονες στη Νότια Αφρική εντόπισαν το στέλεχος Andes hantavirus σε δύο από τα περιστατικά του MV Hondius. Σύμφωνα με τον Paul Hunter, καθηγητή ιατρικής στο Πανεπιστήμιο East Anglia, το συγκεκριμένο στέλεχος είναι ενδημικό στην Αργεντινή και μεταφέρεται από ένα είδος αρουραίου με μακριά ουρά, γεγονός που ενισχύει το ενδεχόμενο τα πρώτα κρούσματα να μολύνθηκαν στην Αργεντινή.
Υπάρχουν ήδη καταγεγραμμένες περιπτώσεις μετάδοσης από άνθρωπο σε άνθρωπο για το στέλεχος Andes, αναφέρει ο Dr Michael Head, ερευνητής παγκόσμιας υγείας στο Πανεπιστήμιο του Southampton. Οι ειδικοί εξετάζουν αν κάτι τέτοιο συνέβη και στο κρουαζιερόπλοιο.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το πιο γνωστό στέλεχος είναι ο λεγόμενος «ιός της Σεούλ», ο οποίος εντοπίστηκε αρχικά σε αρουραίους κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων της Σεούλ. Το συγκεκριμένο στέλεχος επηρεάζει κυρίως τα νεφρά και εντοπίζεται σε καφέ αρουραίους σε όλο τον κόσμο.
Πώς μεταδίδεται;
Τα τρωκτικά αποτελούν τον βασικό τρόπο μετάδοσης του ιού. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος για όσους καθαρίζουν, εργάζονται ή ζουν σε χώρους όπου υπάρχουν ποντίκια και αρουραίοι. Αν το ζώο είναι φορέας του ιού, η μετάδοση μπορεί να γίνει μέσω ούρων, περιττωμάτων ή σάλιου, τα οποία μπορεί να γίνουν αερομεταφερόμενα και να εισπνευστούν. Πιο σπάνια, η μετάδοση γίνεται μέσω δαγκωμάτων, γρατζουνιών ή κατανάλωσης μολυσμένης τροφής.
Ακόμη και κατοικίδιο ποντίκι ή αρουραίος μπορεί να μεταδώσει τον ιό κατά τον καθαρισμό του κλουβιού του, καθώς τα αποξηραμένα ούρα μπορούν να διασκορπιστούν στον αέρα.
Όπως εξηγεί ο Chris Smith, ιολόγος και λέκτορας στο Πανεπιστήμιο του Cambridge, τα ποντίκια αποβάλλουν τον ιό μέσω κοπράνων και ούρων. Όταν οι άνθρωποι καθαρίζουν αυτούς τους χώρους, τα ιικά σωματίδια αιωρούνται στον αέρα και εισπνέονται, προκαλώντας το πνευμονικό σύνδρομο hantavirus.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, μέχρι το τέλος του 2023 είχαν καταγραφεί μόλις 890 περιστατικά από τότε που ξεκίνησε η επίσημη παρακολούθηση του ιού το 1993.
Τα τρωκτικά που φέρουν hantavirus παραμένουν μολυσμένα σε όλη τους τη ζωή, χωρίς όμως να εμφανίζουν συνήθως συμπτώματα. Ο ιός εντοπίζεται κυρίως σε άγρια τρωκτικά και συχνά εμφανίζεται σε τοπικές εξάρσεις.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Τα συμπτώματα εξαρτώνται από το στέλεχος του ιού. Στην Ευρώπη και την Ασία κυριαρχεί ο «ιός της Σεούλ», ο οποίος επηρεάζει τα νεφρά. Το σύνδρομο εμφανίζεται συνήθως μία έως δύο εβδομάδες μετά την έκθεση και τα πρώτα συμπτώματα περιλαμβάνουν έντονους πονοκεφάλους, πόνους στη μέση και την κοιλιά, πυρετό και θολή όραση.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η συχνότερη μορφή είναι το πνευμονικό σύνδρομο, μια δυνητικά θανατηφόρα κατάσταση που προσβάλλει τους πνεύμονες. Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως μία έως οκτώ εβδομάδες μετά την επαφή με μολυσμένο τρωκτικό.
Σύμφωνα με τον καθηγητή Malcolm Bennett από το Πανεπιστήμιο του Nottingham, οι πνεύμονες γεμίζουν με υγρό και το ποσοστό θνησιμότητας είναι ιδιαίτερα υψηλό. Η ασθένεια ξεκινά συχνά σαν γρίπη, αλλά μπορεί να επιδεινωθεί πολύ γρήγορα, καθώς τα τριχοειδή αγγεία στους πνεύμονες αρχίζουν να διαρρέουν. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, ο θάνατος προκαλείται από την έντονη ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού μέσα στους πνεύμονες.
Υπάρχουν και ήπιες περιπτώσεις που περνούν γρήγορα και ίσως ο ασθενής να μη μάθει ποτέ ότι μολύνθηκε. Στις σοβαρότερες περιπτώσεις όμως, τα συμπτώματα είναι εμφανή και η διάγνωση γίνεται συνήθως με αιματολογικές εξετάσεις.
Είναι μεταδοτικός από άνθρωπο σε άνθρωπο;
Η συχνή έκθεση στον ιό αυξάνει τις πιθανότητες μόλυνσης. Σύμφωνα με τους ειδικούς, όσο πιο συνεχής είναι η επαφή με μολυσμένα τρωκτικά, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος.
Για το ξέσπασμα στο MV Hondius, οι ειδικοί θεωρούν ότι τα πρώτα περιστατικά — ένα ζευγάρι που επιβιβάστηκε στην Αργεντινή και στη συνέχεια πέθανε — πιθανότατα μολύνθηκαν εκτός πλοίου, ίσως κατά τη διάρκεια δραστηριοτήτων όπως η παρατήρηση πουλιών, και αργότερα μετέδωσαν τον ιό σε στενές επαφές εντός του πλοίου.
Η Maria Van Kerkhove από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας δήλωσε ότι είναι πιθανή κάποια περιορισμένη μετάδοση μεταξύ ανθρώπων που είχαν πολύ στενή επαφή, όπως ζευγάρια ή άτομα που μοιράζονταν καμπίνες.
Ωστόσο, η έκθεση στον ιό δεν σημαίνει απαραίτητα και νόσηση. Έρευνες δείχνουν ότι περισσότεροι άνθρωποι έχουν αντισώματα από όσους γνωρίζουν ότι πέρασαν τη νόσο.
Πώς αντιμετωπίζεται;
Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για τον hantavirus. Οι γιατροί αντιμετωπίζουν κυρίως τα συμπτώματα και παρέχουν υποστηρικτική αγωγή, όπως ενυδάτωση.
Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί διασωλήνωση για την υποστήριξη της αναπνοής ή αιμοκάθαρση όταν υπάρχουν επιπλοκές στα νεφρά.
Η Dr Giulia Gallo από το Ινστιτούτο Pirbright επισημαίνει ότι προς το παρόν δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο ή ειδική αντιική θεραπεία για τις λοιμώξεις από hantavirus.
Όταν η νόσος επηρεάζει τους πνεύμονες, οι ασθενείς νοσηλεύονται σε μονάδες εντατικής θεραπείας ώστε να λάβουν αναπνευστική υποστήριξη, όπως μηχανικό αερισμό, καθώς και φαρμακευτική αγωγή για τον έλεγχο του πυρετού και της αρτηριακής πίεσης. Οι περισσότεροι ασθενείς που εμφανίζουν πυρετό καταλήγουν να παρουσιάζουν και σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα.
πηγή: Telegraph
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
