Το σύμφωνο συμβίωσης στην Ελλάδα έχει πλέον καθιερωθεί ως μια επίσημη νομική μορφή δέσμευσης για ζευγάρια, δίνοντας δυνατότητες που παλαιότερα ήταν συνδεδεμένες αποκλειστικά με τον γάμο.
Πέρα από την αναγνώριση της σχέσης σας από το κράτος, το σύμφωνο συμβίωσης προσφέρει και σημαντικά δικαιώματα, οικονομικά οφέλη και φορολογικές ελαφρύνσεις.
Σε αυτό το άρθρο θα δούμε αναλυτικά πώς μπορείτε να εκμεταλλευτείτε τα προνόμια αυτά και τι πρέπει να γνωρίζετε πριν προχωρήσετε στη διαδικασία.
Τι είναι το σύμφωνο συμβίωσης
Το σύμφωνο συμβίωσης είναι μια επίσημη νομική συμφωνία μεταξύ δύο ενηλίκων που ζουν μαζί, ανεξάρτητα από το φύλο τους. Δημιουργεί νομικές σχέσεις και υποχρεώσεις ανάμεσα στα μέλη του ζευγαριού, προσφέροντας προστασία σε θέματα περιουσίας, διατροφής, κληρονομικών δικαιωμάτων και ασφάλισης. Σε αντίθεση με τον γάμο, το σύμφωνο συμβίωσης παρέχει μεγαλύτερη ευελιξία και μπορεί να λύεται με λιγότερη γραφειοκρατία.
Δείτε εδώ πώς θα κάνετε αίτηση για πολιτικό γάμο
Δικαιώματα που απορρέουν από το σύμφωνο συμβίωσης
Κληρονομικά δικαιώματα
Οι σύντροφοι που έχουν υπογράψει σύμφωνο συμβίωσης έχουν πλέον δικαίωμα να κληρονομήσουν περιουσία σε περίπτωση θανάτου του άλλου. Η διαφορά είναι ότι τα δικαιώματα αυτά πρέπει να αναγράφονται ρητά στο σύμφωνο ή να ισχύουν σύμφωνα με τη νομοθεσία για τα σύμφωνα συμβίωσης.
Δικαίωμα διατροφής
Σε περίπτωση διάλυσης του συμφώνου, ο/η σύντροφος μπορεί να διεκδικήσει οικονομική συνεισφορά για την κάλυψη αναγκών διατροφής, ιδιαίτερα αν υπάρχει διαφορά εισοδημάτων ή οικονομική εξάρτηση από τον άλλο σύντροφο.
Δικαίωμα χρήσης κατοικίας
Το σύμφωνο συμβίωσης προστατεύει τον/την σύντροφο σε περιπτώσεις που η κύρια κατοικία ανήκει στο άλλο μέλος του ζευγαριού. Σε περίπτωση χωρισμού, μπορεί να υπάρξει δικαστική ρύθμιση για τη συνέχιση της διαμονής ή την καταβολή ενοικίου.
Οικονομικά και φορολογικά οφέλη
Κοινή φορολογική δήλωση
Ανάλογα με την περίπτωση, τα ζευγάρια με σύμφωνο συμβίωσης μπορούν να υποβάλουν κοινή φορολογική δήλωση, επωφελούμενα από μειωμένους συντελεστές φορολογίας εισοδήματος. Αυτό ισχύει ειδικά όταν υπάρχει σημαντική διαφορά εισοδημάτων μεταξύ των συντρόφων.
Επιδοτήσεις και κοινωνικά προνόμια
Τα ζευγάρια που έχουν σύμφωνο συμβίωσης δικαιούνται κάποιες κοινωνικές παροχές που παραδοσιακά αφορούσαν μόνο τα παντρεμένα ζευγάρια, όπως επιδόματα τέκνων, επιδόματα στέγασης ή και κοινωνικά προγράμματα στήριξης χαμηλού εισοδήματος.
Κοινωνική ασφάλιση
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο/η σύντροφος που περιλαμβάνεται στο σύμφωνο συμβίωσης μπορεί να ενταχθεί σε ασφαλιστικά προγράμματα του άλλου, όπως ασφάλιση υγείας ή σύνταξης, παρέχοντας προστασία σε περίπτωση ατυχήματος, ασθένειας ή συνταξιοδότησης.
Γιατί αξίζει να κάνετε σύμφωνο συμβίωσης
Εκτός από την νομική αναγνώριση και τα οικονομικά οφέλη, το σύμφωνο συμβίωσης προστατεύει και τα συναισθήματα και τις σχέσεις σας. Σε περίπτωση διαφωνιών ή χωρισμού, η ύπαρξη σαφών όρων μειώνει τις πιθανότητες δικαστικών διαφορών και οικονομικών απωλειών. Παράλληλα, αποτελεί ένα επίσημο έγγραφο που μπορεί να χρειαστεί για τραπεζικές ή διοικητικές διαδικασίες.
Πώς να προχωρήσετε
Συμβουλευτείτε δικηγόρο για να κατανοήσετε πλήρως τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις σας.
Συγκεντρώστε όλα τα απαραίτητα έγγραφα, όπως ταυτότητες, πιστοποιητικά γέννησης και τυχόν αποδεικτικά εισοδήματος.
Υπογράψτε το σύμφωνο ενώπιον συμβολαιογράφου, ο οποίος θα το καταθέσει στο αντίστοιχο Μητρώο Συμφώνων Συμβίωσης.
Ενημερώστε τους δημόσιους φορείς για να εκμεταλλευτείτε επιδόματα, φορολογικές ελαφρύνσεις ή ασφαλιστικά προνόμια.
Το σύμφωνο συμβίωσης δεν είναι απλώς ένα χαρτί – είναι ένα εργαλείο νομικής, οικονομικής και κοινωνικής προστασίας. Παρέχει δικαιώματα κληρονομικά, διατροφής και κατοικίας, ενώ ταυτόχρονα δίνει φορολογικά και κοινωνικά οφέλη που μπορεί να κάνουν σημαντική διαφορά στην καθημερινή ζωή ενός ζευγαριού. Η σωστή προετοιμασία και η ενημέρωση για όλα τα προνόμια που προσφέρει είναι το κλειδί για να εκμεταλλευτείτε στο έπακρο το σύμφωνο συμβίωσης.
Δες εδώ πώς θα κλείνεις γάμο ή βάπτιση από το gov.gr
