Κρατάτε στα χέρια σας το ροζ χαρτάκι της κλήσης. Ο θυμός είναι δεδομένος, είτε φταίτε είτε όχι. Πηγαίνετε στο ταχυδρομείο ή μπαίνετε στο e-banking για να πληρώσετε το πρόστιμο. Και εκείνη τη στιγμή, γεννιέται η εύλογη απορία: «Αυτά τα λεφτά, πού ακριβώς πηγαίνουν;»
Η κοινή λογική λέει ότι θα έπρεπε να πηγαίνουν στη βελτίωση των δρόμων, στη σήμανση ή στον εξοπλισμό της Τροχαίας. Η πραγματικότητα, όμως, είναι διαφορετική και, συχνά, απογοητευτική.
Σε αυτό το άρθρο, αναλύουμε τη διαδρομή του χρήματος και ασκούμε κριτική στο «μαύρο κουτί» των εσόδων από τον ΚΟΚ.
Δείτε ακόμα: Μπορείς να περάσεις το πορτοκαλί φανάρι; Τι ισχύει και ποιο είναι το πρόστιμο
Πρόστιμα ΚΟΚ 2026: Τέλος το «χαρτζιλίκι» των Δήμων – Πού καταλήγουν πλέον τα λεφτά;
Μέχρι πρόσφατα, ίσχυε ο άγραφος κανόνας: «Ο Δήμος κόβει κλήσεις για να κλείσει τρύπες στον προϋπολογισμό του». Αυτό, όμως, ανήκει στο παρελθόν.
Με την πλήρη εφαρμογή του Νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας και την καθιέρωση της ψηφιακής βεβαίωσης παραβάσεων, η διαδρομή του χρήματος άλλαξε χέρια. Ο πολίτης έχει δίκιο να αναρωτιέται: «Αφού δεν τα παίρνει ο Δήμος για να φτιάξει λακκούβες, πού πάνε τα λεφτά μου;».
Η απάντηση κρύβεται στη δημιουργία Κεντρικών Ταμείων και στην ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών.
Η κυβέρνηση, θέλοντας να σπάσει τον “εισπρακτικό” χαρακτήρα των Δήμων, άλλαξε τη νομοθεσία. Πλέον, τα ποσά από τα πρόστιμα του ΚΟΚ δεν καταλήγουν ανεξέλεγκτα στα ταμεία των ΟΤΑ (Δήμων) για γενική χρήση (π.χ. μισθοδοσίες, εκδηλώσεις).
Αντ’ αυτού, δημιουργήθηκε ένας κεντρικός μηχανισμός είσπραξης (μέσω gov.gr και Taxisnet). Τα χρήματα αυτά κατευθύνονται σε ένα Ειδικό Ταμείο (Ταμείο Οδικής Ασφάλειας) και μοιράζονται βάσει αυστηρών κριτηρίων:
Στην Κεντρική Διοίκηση: Ένα μεγάλο μέρος παρακρατείται κεντρικά για τη συντήρηση του εθνικού δικτύου και μεγάλων έργων υποδομής.
Στον Εξοπλισμό της Αστυνομίας: Εδώ επιβεβαιώνεται η αίσθηση των πολιτών. Μέρος των εσόδων χρησιμοποιείται για την ψηφιακή αναβάθμιση των ελεγκτικών αρχών (αγορά καμερών, tablets για τροχονόμους, drones, συντήρηση περιπολικών).
Στους Δήμους (Υπό Όρους): Οι Δήμοι λαμβάνουν πλέον χρήματα μόνο ανταποδοτικά. Πρέπει να καταθέσουν συγκεκριμένη πρόταση για έργο οδικής ασφάλειας (π.χ. «θέλω να φτιάξω τη διασταύρωση Χ») για να εκταμιευθούν πόροι από το ταμείο. Το «λευκό τσεκ» τελείωσε.
Μια «γκρίζα» ζώνη που πολλοί αγνοούν είναι οι κρατήσεις υπέρ τρίτων. Σε πολλές διοικητικές πράξεις και πρόστιμα, υπάρχουν ποσοστά που οδεύουν προς τα ασφαλιστικά και επικουρικά ταμεία των Σωμάτων Ασφαλείας.
Αν και το πρόστιμο δεν πηγαίνει απευθείας στην “τσέπη” του αστυνομικού, ένα μέρος της συνολικής «πίτας» των εσόδων από παράβολα και διοικητικές κυρώσεις ενισχύει έμμεσα τους πόρους των ταμείων που στηρίζουν την πρόνοια και τον εξοπλισμό των ενστόλων.
Με το νέο σύστημα, η λογική είναι: «Ο παραβάτης πληρώνει το κόστος της αστυνόμευσης». Δηλαδή, τα έσοδα χρηματοδοτούν τις κάμερες και τα ραντάρ που… θα κόψουν τις επόμενες κλήσεις.
Με την ηλεκτρονική κλήση, το πρόστιμο βεβαιώνεται αυτόματα στο Taxisnet του παραβάτη. Δεν μπορεί να το «σβήσει» κανένας γνωστός, και τα χρήματα πηγαίνουν απευθείας στον κρατικό κουμπαρά για διανομή, παρακάμπτοντας τα ταμεία των Δήμων που συχνά τα χρησιμοποιούσαν για αλλότριους σκοπούς.
Δείτε ακόμα: Τα πρόστιμα του νέου ΚΟΚ – Δείτε τον τιμοκατάλογο ανά παράβαση
Το Κριτικό Ερώτημα: Πού είναι η Ανταποδοτικότητα;
Θεωρητικά, τα έσοδα θα έπρεπε να είναι ανταποδοτικά. Δηλαδή, ο πολίτης πληρώνει για μια παράβαση και ο Δήμος επιστρέφει αυτά τα χρήματα στην κοινωνία βελτιώνοντας την οδική ασφάλεια.
Τι βλέπουμε όμως στην πράξη;
Λακκούβες-κρατήρες: Οι δρόμοι σε πολλούς δήμους της χώρας είναι σε άθλια κατάσταση.
Ανύπαρκτες διαγραμμίσεις: Διαβάσεις πεζών που έχουν σβηστεί εδώ και χρόνια.
Ελλιπής φωτισμός: Δρόμοι καρμανιόλες μόλις πέσει ο ήλιος.
Πρόστιμα εκτός λογικής
Το χάσμα ανάμεσα στο ύψος των προστίμων και την πραγματικότητα των ελληνικών μισθών δεν είναι απλώς δυσανάλογο, είναι κοινωνικά ανάλγητο. Όταν μια κλήση «κοστίζει» όσο ένας βασικός μισθός (ή και περισσότερο), τότε το κράτος δεν επιβάλλει σωφρονισμό, αλλά οικονομική εξόντωση.
Η οριζόντια επιβολή εξοντωτικών προστίμων, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια, μετατρέπει την οδική ασφάλεια σε ταξικό ζήτημα: για τον έχοντα είναι απλώς ένα αμελητέο “κόστος χρήσης”, ενώ για τον μέσο εργαζόμενο σημαίνει απώλεια του βιοπορισμού του για έναν ολόκληρο μήνα.
Αυτή η στυγνή εισπρακτική λογική, σε ένα οδικό δίκτυο που παραμένει γεμάτο παγίδες, αποδεικνύει ότι προτεραιότητα δεν είναι η πραγματική διαπαιδαγώγηση του οδηγού, αλλά η εύκολη και γρήγορη αφαίμαξη της τσέπης του.
Την επόμενη φορά που θα πέσετε σε μια λακκούβα αφού έχετε πληρώσει ένα τσουχτερό πρόστιμο, θυμηθείτε: Τα χρήματα υπήρχαν. Το ζήτημα είναι ότι πιθανότατα ξοδεύτηκαν κάπου αλλού, και όχι στην ασφάλειά σας. Είναι καιρός να απαιτήσουμε ανταποδοτικότητα και όχι απλή είσπραξη.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Αν δεν πληρώσω την κλήση, πού πηγαίνει το χρέος; Αν δεν πληρώσετε την κλήση εντός της προθεσμίας, το ποσό βεβαιώνεται στην Εφορία (ΑΑΔΕ) ως οφειλή προς τον Δήμο ή το Δημόσιο και μπορεί να οδηγήσει σε δέσμευση φορολογικής ενημερότητας.
Παίρνει ποσοστό ο αστυνομικός που κόβει την κλήση; Όχι. Πρόκειται για έναν από τους μεγαλύτερους αστικούς μύθους. Οι αστυνομικοί και οι δημοτικοί αστυνόμοι δεν λαμβάνουν κανένα ποσοστό επί των προστίμων που βεβαιώνουν.
Πληρώνω στον Δήμο ή στα ΕΛΤΑ; Πλέον, η πληρωμή γίνεται κυρίως ηλεκτρονικά μέσω e-banking (χρησιμοποιώντας τον κωδικό πληρωμής RF που αναγράφεται στην κλήση) ή μέσω του gov.gr, ώστε τα χρήματα να αποδίδονται αυτόματα στον δικαιούχο φορέα
