Κάθε φθινόπωρο–χειμώνα κυκλοφορούν δυνατά οι ιοί του αναπνευστικού (γρίπη, RSV, COVID). Αν θέλεις να περάσεις τη σεζόν με όσο το δυνατόν λιγότερα «κατεβάσματα», εδώ είναι τα πρακτικά που μετράνε — ειδικά για την ελληνική πραγματικότητα.
Γρήγορη σύνοψη
- Εμβολιάσου σύμφωνα με τις οδηγίες (προτεραιότητες/ομάδες αυξημένου κινδύνου).
- Πλύσιμο χεριών 20″ με σαπούνι & νερό. Συμπληρωματικά αλκοολούχο gel.
- Αερισμός/καθαρός αέρας σε σπίτι/γραφείο: ανοιχτά παράθυρα ή καθαριστές HEPA.
- Μάσκα σε κλειστούς, γεμάτους χώρους όταν υπάρχει πολύς ιός γύρω ή αν ανήκεις σε ευάλωτη ομάδα.
- Τεστ & απομόνωση στο σπίτι όταν κάποιος αρρωστήσει, για να μη «θερίσει» όλη την οικογένεια.
- Συμπληρώματα: τα δεδομένα είναι μεικτά — δες παρακάτω τι πραγματικά ξέρουμε.
- Μίλα με γιατρό άμεσα αν έχεις δύσπνοια, υψηλό πυρετό που δεν πέφτει, αφυδάτωση ή χρόνια νοσήματα.
Εμβολιασμοί στην Ελλάδα — ποιος και πότε
Γρίπη: Κάθε φθινόπωρο συστήνεται εμβολιασμός για ομάδες αυξημένου κινδύνου (ηλικιωμένοι, χρόνια νοσήματα, έγκυες, επαγγελματίες υγείας κ.ά.). Τα εμβόλια διατίθενται και στα φαρμακεία, με συνταγή. Ρώτησε τον/την γιατρό σου για το κατάλληλο σκεύασμα/χρονοδιάγραμμα.
COVID-19: Οι επικαιροποιημένες δόσεις προτείνονται κυρίως σε άτομα υψηλού κινδύνου και όπου υπάρχουν οδηγίες για αναμνηστική δόση.
RSV: Για βρέφη και ευάλωτους ενήλικες υπάρχουν προληπτικές επιλογές (μητρικός εμβολιασμός στο Γ΄ τρίμηνο για παθητική προστασία του νεογνού ή μονοκλωνικό αντίσωμα για βρέφη· επιλογές εμβολιασμού σε μεγαλύτερες ηλικίες/ευπαθείς). Συζήτησέ το με τον/την παιδίατρο ή παθολόγο.
Σημείωση: Οι συστάσεις μπορεί να εξειδικεύονται ανά ηλικία/πάθηση. Ακολούθησε τις οδηγίες του/της γιατρού σου και τις επίσημες ανακοινώσεις.
Καθημερινές κινήσεις που «κόβουν» τους ιούς
- Πλένουμε χέρια σωστά (παλάμες, ανάμεσα στα δάχτυλα, νύχια) για τουλάχιστον 20″.
- Καλός αερισμός: τακτικά ανοιχτά παράθυρα, ιδιαίτερα όταν μαζεύεται κόσμος. Αν δεν γίνεται, καθαριστής αέρα με φίλτρο HEPA.
- Καθαρίζουμε επιφάνειες που πιάνουμε όλοι (πόμολα, διακόπτες, τηλέφωνα, πάγκοι).
- Μάσκα (σωστή εφαρμογή στη μύτη/στόμα) σε κλειστούς συνωστισμένους χώρους — χρήσιμη «ζώνη ασφαλείας» για ευάλωτους και όταν υπάρχει έξαρση.
- Μένουμε σπίτι όταν είμαστε άρρωστοι· δεν «ηρωοποιούμε» το να κολλάμε τους άλλους.
Αν κάποιος στο σπίτι αρρωστήσει
- Καν’ το τεστ (self/rapid για COVID· test για γρίπη σε δομή υγείας όπου χρειάζεται) — βοηθά αποφάσεις για αγωγή/προστασία των υπολοίπων.
- Απομόνωση του ασθενούς σε ξεχωριστό δωμάτιο, καλός αερισμός, ξεχωριστές πετσέτες/σκεύη.
- Επικοινώνησε με γιατρό έγκαιρα για ομάδες υψηλού κινδύνου (πιθανή αντι-ιική θεραπεία στη γρίπη, οδηγίες για COVID, κ.λπ.).
Βιταμίνες & συμπληρώματα: τι ξέρουμε πραγματικά
Βιταμίνη C: μπορεί να μειώσει οριακά τη διάρκεια συμπτωμάτων κρυολογήματος, αλλά το κλινικό όφελος είναι μικρό.
Ψευδάργυρος: τα δεδομένα είναι αντικρουόμενα· σε υψηλές δόσεις μπορεί να έχει παρενέργειες (π.χ. γαστρεντερικά, μεταλλική γεύση).
Σαμπουκός/elderberry: ενδείξεις υπάρχουν, αλλά δεν είναι καταληκτικές.
Κοινός παρονομαστής: καμία «μαγική ασπίδα». Προσέχουμε δόσεις/αλληλεπιδράσεις και ρωτάμε γιατρό, ειδικά αν λαμβάνουμε άλλα φάρμακα ή είμαστε έγκυες.
Πότε μιλάς με γιατρό άμεσα
- Υψηλός πυρετός που δεν ελέγχεται με αντιπυρετικά ή επιμένει.
- Δυσκολία στην αναπνοή, πόνος στο στήθος, σύγχυση.
- Σημάδια αφυδάτωσης (λιγοστά ούρα, έντονη δίψα, υπνηλία).
- Είσαι άνω των 65, έγκυος, ή έχεις χρόνια νοσήματα/ανοσοκαταστολή.
- Συμπτώματα που βελτιώθηκαν και «γύρισαν» με νέο πυρετό (πιθανή μικροβιακή επιπλοκή).
Disclaimer: Ο οδηγός είναι ενημερωτικός και δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή. Ακολούθησε τις οδηγίες του/της γιατρού σου και τις επίσημες ανακοινώσεις του ΕΟΠΥ.
Χρήσιμες πηγές:
Εγκύκλιος γρίπης 2025–2026 (Υπ. Υγείας) •
ECDC Vaccine Scheduler •
EPA – Αερισμός/φιλτράρισμα αέρα •
NFID/CDC – Πλύσιμο χεριών •
NIH ODS – Βιταμίνη C •
NIH ODS – Ψευδάργυρος •
CDC – Άτομα αυξημένου κινδύνου
