Περίπου 30 συχνά ζητούμενα δικαιολογητικά αντικαθίστανται πλέον με υπεύθυνη δήλωση, ενώ ο έλεγχος γίνεται εκ των υστέρων, βάζοντας τέλος σε χρόνια ταλαιπωρία για πολίτες και υπηρεσίες.
Η ρύθμιση, που παρουσίασε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, αλλάζει τη φιλοσοφία των διοικητικών διαδικασιών. Ο κανόνας πλέον είναι ότι μια υπόθεση δεν «κολλάει», ακόμη κι αν το Δημόσιο δεν μπορεί να αντλήσει άμεσα ένα πιστοποιητικό. Ο πολίτης συμπληρώνει μια υπεύθυνη δήλωση σε υπόδειγμα που παρέχει η διοίκηση, είτε έντυπα είτε ψηφιακά, και η αρμόδια υπηρεσία εκδίδει αμέσως τη διοικητική πράξη, τη βεβαίωση, την άδεια ή το πιστοποιητικό.
Δείτε Επιδόματα 2026: Τα 5 βοηθήματα του ΟΠΕΚΑ που δικαιούσαι και ίσως «χάνεις» μέσα στη γραφειοκρατία
Η διαδικασία αφορά δικαιολογητικά που σήμερα δεν αντλούνται ή αντλούνται ελλιπώς μέσω διαλειτουργικότητας, όπως ληξιαρχικές πράξεις γάμου ή θανάτου, πιστοποιητικά συγγενών, πιστοποιητικά ιθαγένειας, τίτλους σπουδών, κτηματολογικά και περιουσιακά πιστοποιητικά για επιδοτήσεις, μεταβιβάσεις, προγράμματα κατοικίας ή άλλες διοικητικές πράξεις. Καλύπτονται επίσης περιπτώσεις όπου στοιχεία γέννησης ή οικογενειακής κατάστασης δεν αντλούνται σωστά από τα ψηφιακά μητρώα, καθώς και ειδικά προσωπικά δικαιολογητικά.
Ο έλεγχος της ακρίβειας των στοιχείων δεν καταργείται, αλλά γίνεται εκ των υστέρων. Η διοίκηση υποχρεούται να αναζητήσει τα στοιχεία από τις βάσεις δεδομένων του Δημοσίου εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος. Δηλώσεις που είναι προδήλως ψευδείς απορρίπτονται άμεσα.
Παράλληλα, θεσπίζεται υποχρεωτική ψηφιακή ενημέρωση του πολίτη για την πορεία της αίτησής του. Ο ενδιαφερόμενος γνωρίζει αν ο φάκελος είναι πλήρης, σε ποιο στάδιο βρίσκεται η διαδικασία, ποια υπηρεσία ή υπάλληλος τον χειρίζεται και τον εκτιμώμενο χρόνο διεκπεραίωσης, χωρίς τηλεφωνήματα ή φυσική παρουσία.
Δείτε Επίδομα Παιδιού Α21: Πότε η πρώτη πληρωμή για το 2026
Το νέο πλαίσιο συνοδεύεται από αυστηρές δικλίδες ασφαλείας: για ψευδείς δηλώσεις προβλέπονται αυξημένες διοικητικές και ποινικές κυρώσεις, ενώ όσοι έχουν καταδικαστεί για ψευδή δήλωση χάνουν τη δυνατότητα χρήσης της διευκόλυνσης, με έλεγχο μέσω διασύνδεσης με το Ποινικό Μητρώο και το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας.
Η παρέμβαση έχει μεταβατικό χαρακτήρα και θα ισχύει μέχρι να ολοκληρωθεί η διαλειτουργικότητα των πληροφοριακών συστημάτων. Μέχρι τότε, η σειρά των πραγμάτων αλλάζει: πρώτα προχωρά η υπόθεση του πολίτη και μετά γίνεται ο έλεγχος, με στόχο λιγότερη γραφειοκρατία, μεγαλύτερη διαφάνεια και ταχύτερη εξυπηρέτηση.
