Η εφίδρωση είναι μια απόλυτα φυσιολογική και απαραίτητη λειτουργία του οργανισμού. Ωστόσο, υπάρχουν φορές που η υπερβολική ποσότητα ή η ξαφνική αλλαγή στην οσμή μπορεί να μετατραπούν από απλή ενόχληση σε σοβαρό “καμπανάκι” για την υγεία μας.
Η υπερβολική εφίδρωση συχνά αποδίδεται στη ζέστη, το άγχος ή την κακή υγιεινή. Είναι όμως πάντα έτσι;
Η καθηγήτρια και ενδοκρινολόγος Džilda Veličkienė, επικεφαλής του εξωτερικού ιατρείου της Ενδοκρινολογικής Κλινικής του Κάουνας, εξηγεί πότε πρέπει να ανησυχήσουμε και πότε απλώς σπαταλάμε χρήματα σε άσκοπες εξετάσεις.
Δείτε ακόμα: Τι να φας για να μην ιδρώνεις – Οι τροφές που ρυθμίζουν φυσικά τον ιδρώτα σου
Γιατί ιδρώνουμε; (Δεν είναι μόνο για τη ζέστη)
Ο κύριος στόχος της εφίδρωσης είναι η θερμορύθμιση. Χωρίς αυτήν, δεν θα επιβιώναμε σε ζεστό περιβάλλον ή κατά τη διάρκεια της σωματικής άσκησης. Παράλληλα, ο ιδρώτας επιτελεί και άλλες λειτουργίες:
Αποτοξίνωση: Βοηθά στην αποβολή ορισμένων τοξινών («σκουριές») από τον οργανισμό.
Προστασία: Διατηρεί τις αντιβακτηριακές ιδιότητες του δέρματος και ρυθμίζει το pH.
Κοινωνική Λειτουργία: Μέσω των φερομονών, λειτουργεί ως μέσο αναγνώρισης και έλξης, μια λειτουργία που μας έχει απομείνει εξελικτικά.
Ποσότητα vs Οσμή: Η μεγάλη παρεξήγηση
Πολλοί θεωρούν την έντονη εφίδρωση σημάδι κακής υγιεινής ή “αμέλειας”, γεγονός που δημιουργεί ψυχολογικό βάρος στους ασθενείς. Η γιατρός διευκρινίζει πως πρέπει να διαχωρίζουμε την ποσότητα από την οσμή.
1. Γιατί κάποιοι ιδρώνουν χωρίς να μυρίζουν;
Όταν ο ιδρώτας προέρχεται από τη διαδικασία θερμορύθμισης, αποτελείται σχεδόν αποκλειστικά από νερό και ηλεκτρολύτες. Αυτός ο ιδρώτας είναι συνήθως άοσμος.
2. Από πού προέρχεται η κακοσμία;
Σε συγκεκριμένες περιοχές (μασχάλες, γεννητικά όργανα, χείλη) υπάρχουν αδένες που εκκρίνουν ένα διαφορετικό είδος ιδρώτα, πλούσιο σε πρωτεΐνες και λιπίδια.
Η κακοσμία δημιουργείται όταν αυτός ο ιδρώτας έρθει σε επαφή με τα βακτήρια (μικροβίωμα) που ζουν φυσιολογικά στο δέρμα μας.
Επίσης, η διατροφή (αλκοόλ, καυτερά φαγητά) και το στρες παίζουν ρόλο στην ένταση της οσμής.
🚩 SOS: Πότε ο ιδρώτας είναι σύμπτωμα σοβαρής νόσου;
Η καθηγήτρια Veličkienė προειδοποιεί ότι η προσοχή μας πρέπει να εστιάζει στις μακροχρόνιες αλλαγές και όχι στα τυχαία περιστατικά (π.χ. λόγω ζέστης ή ταξιδιού).
Τα 3 σημάδια που απαιτούν επίσκεψη σε γιατρό:
Επίμονη νυχτερινή εφίδρωση: Αν ξυπνάτε μούσκεμα στον ιδρώτα για 3-4 εβδομάδες συνεχόμενα.
Ξαφνική αλλαγή οσμής: Που δεν δικαιολογείται από αλλαγή στη διατροφή.
Συνοδά συμπτώματα: Όπως απώλεια βάρους, υπέρταση ή δέκατα.
Τι ασθένειες μπορεί να κρύβονται;
Ογκολογικές παθήσεις: Η νυχτερινή εφίδρωση μπορεί να σχετίζεται με αιματολογικούς καρκίνους (π.χ. λεμφώματα, λευχαιμία).
Λοιμώξεις: Χρόνιες λοιμώξεις όπως η φυματίωση.
Ορμονικές διαταραχές: Θυρεοτοξίκωση (υπερλειτουργία θυρεοειδούς), ακρομεγαλία (υπερβολική αυξητική ορμόνη) ή διαβήτης.
Παθήσεις οργάνων: Προβλήματα στα νεφρά ή το συκώτι.
Πραγματικό Περιστατικό: Η γιατρός ανέφερε περίπτωση γυναίκας που έχασε το μισό της βάρος και είχε έντονη εφίδρωση. Η ασθενής πίστευε πως φταίει η εμμηνόπαυση, ενώ στην πραγματικότητα έπασχε από βαριά, αδιάγνωστη θυρεοτοξίκωση. Σε άλλη περίπτωση, η εφίδρωση οδήγησε στη διάγνωση ακρομεγαλίας.
Δείτε ακόμα: Ιδρώτας: Τα απόλυτα tips για να «τελειώνεις μια για πάντα»
Μην πετάτε λεφτά σε εξετάσεις κορτιζόλης
Μια νέα “μόδα” θέλει τους ασθενείς να κάνουν μόνοι τους εξετάσεις κορτιζόλης για να δουν αν φταίει το στρες για τον ιδρώτα. Η καθηγήτρια είναι κατηγορηματική:
«Το να μετράτε μόνο την κορτιζόλη είναι σπατάλη χρημάτων. Μια μεμονωμένη μέτρηση δεν δείχνει τίποτα. Χρειάζονται ειδικά δυναμικά τεστ που γίνονται μόνο από ενδοκρινολόγους».
Κρύος vs Ζεστός Ιδρώτας: Το γρήγορο τεστ
Πώς να ξεχωρίσετε αν ο ιδρώτας οφείλεται σε άγχος ή σε πρόβλημα του θυρεοειδούς; Η γιατρός δίνει έναν απλό κανόνα:
🥶 Κρύος Ιδρώτας & Κρύα Χέρια: Συνήθως οφείλεται σε συναισθηματικό στρες ή διαταραχή του νευρικού συστήματος.
🥵 Ζεστός Ιδρώτας & Ζεστά Χέρια: Συχνά υποδηλώνει υπερλειτουργία του θυρεοειδούς (θυρεοτοξίκωση).
Αν η εφίδρωση επιμένει, ειδικά τη νύχτα, και συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα, μην την αγνοείτε θεωρώντας την θέμα υγιεινής. Είναι ο τρόπος του σώματός σας να σας μιλήσει.
Επισκεφθείτε έναν ειδικό για να εντοπίσετε την αιτία. Σε πολλές περιπτώσεις, ρυθμίζοντας το ορμονικό πρόβλημα, ο ιδρώτας εξαφανίζεται.
