Ημέρα Υπέρβασης της Γης 2026: Ποιες είναι οι πιο σπάταλες χώρες και η θέση της Ελλάδας

Σύμφωνα με ανάλυση που δημοσίευσε η Kathimerini, η Ημέρα Υπέρβασης της Γης αποτυπώνει το σημείο στο οποίο θα εξαντλούνταν οι ανανεώσιμοι φυσικοί πόροι του πλανήτη μέσα σε ένα έτος, εφόσον ο παγκόσμιος πληθυσμός ζούσε με τα καταναλωτικά πρότυπα μιας συγκεκριμένης χώρας. Για το 2026, στις πλέον σπάταλες χώρες συγκαταλέγονται το Κατάρ, το Λουξεμβούργο, ο Καναδάς, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, ενώ υψηλά επίπεδα κατανάλωσης καταγράφουν και οι περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η έρευνα εκπονήθηκε από τον καθηγητή Γιάννη Μανιάτη σε συνεργασία με τους μεταπτυχιακούς φοιτητές Ι. Βούλγαρη και Α. Μανώλη. Τα στοιχεία δείχνουν ότι παρά τις επενδύσεις ορισμένων κρατών σε καθαρή ενέργεια, εξοικονόμηση πόρων και βιωσιμότητα, η συνολική παγκόσμια πρόοδος παραμένει ανεπαρκής για την ανατροπή της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος.

Όσον αφορά την Ελλάδα και την Ισπανία, η Ημέρα Υπέρβασης τοποθετείται χρονικά στις 4 Ιουνίου, γεγονός που τις κατατάσσει μεταξύ των λιγότερο σπάταλων χωρών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, η χαμηλότερη αυτή κατανάλωση συνδέεται και με σοβαρούς οικονομικούς περιορισμούς που αντιμετωπίζουν τα ελληνικά νοικοκυριά.

Ποιες χώρες καταναλώνουν τους περισσότερους πόρους το 2026

Η Ημέρα Υπέρβασης της Γης λειτουργεί ως δείκτης της ταχύτητας με την οποία οι κοινωνίες καταναλώνουν τους φυσικούς πόρους σε σχέση με τη δυνατότητα αναγέννησής τους. Για το 2026, το Κατάρ, το Λουξεμβούργο, ο Καναδάς, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και οι ΗΠΑ καταγράφουν τις χειρότερες επιδόσεις, εξαντλώντας την αναλογούσα παραγωγική ικανότητα της Γης σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.

Παράλληλα, η πλειονότητα των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης διατηρεί υψηλά επίπεδα κατανάλωσης. Παρόλο που εφαρμόζονται πολιτικές για τη μετάβαση σε καθαρότερη ενέργεια, οι επιπτώσεις που μελετώνται σε επιστημονικά συστήματα όπως η Κλιματική ταξινόμηση Κέππεν υπογραμμίζουν ότι τα συνολικά μέτρα παραμένουν ανεπαρκή διεθνώς.

Η θέση της Ελλάδας στην κατανάλωση και η ημερομηνία της 4ης Ιουνίου

Στην κλίμακα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ελλάδα και η Ισπανία φτάνουν στην Ημέρα Υπέρβασης στις 4 Ιουνίου. Η συγκεκριμένη ημερομηνία τοποθετεί τις δύο χώρες ανάμεσα στις λιγότερο σπάταλες της Ε.Ε., υποδηλώνοντας χαμηλότερο αποτύπωμα σε σύγκριση με τις βιομηχανικά ανεπτυγμένες χώρες του βορρά.

Ωστόσο, η χαμηλή αυτή κατανάλωση δεν οφείλεται απαραίτητα μόνο σε επιτυχημένες πράσινες πολιτικές, αλλά επηρεάζεται και από τη γενικότερη οικονομική συμπίεση των νοικοκυριών, η οποία περιορίζει τη συνολική αγοραστική δύναμη.

Τα οικονομικά δεδομένα της Eurostat για τα ελληνικά νοικοκυριά

Παράλληλα με τους περιβαλλοντικούς δείκτες, τα στοιχεία της Eurostat για το 2025 αναδεικνύουν την πιεστική οικονομική πραγματικότητα στην Ελλάδα. Η χώρα βρίσκεται στην τελευταία θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης μαζί με τη Βουλγαρία ως προς το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε όρους αγοραστικής δύναμης, σημειώνοντας τιμή 32% κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και υποχωρώντας κατά μία θέση σε σχέση με το 2024.

Επιπλέον, το 50,5% των πολιτών στην Ελλάδα δηλώνει αδυναμία αντιμετώπισης ενός απρόβλεπτου οικονομικού εξόδου. Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος διαμορφώνεται στο 29,2%, ενώ ακολουθούν η Λετονία με 43,7% και η Βουλγαρία με 42,4%.

Συχνές ερωτήσεις

Τι εκφράζει η Ημέρα Υπέρβασης της Γης;

Δείχνει την ημερομηνία κατά την οποία θα εξαντλούνταν οι ανανεώσιμοι φυσικοί πόροι που μπορεί να παραγάγει η Γη μέσα σε ένα έτος, εάν ο παγκόσμιος πληθυσμός υιοθετούσε τον τρόπο ζωής και κατανάλωσης μιας συγκεκριμένης χώρας.

Πότε είναι η Ημέρα Υπέρβασης για την Ελλάδα το 2026;

Για την Ελλάδα και την Ισπανία, η Ημέρα Υπέρβασης τοποθετείται στις 4 Ιουνίου 2026, κατατάσσοντας τις δύο χώρες στις λιγότερο σπάταλες εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.