Το ότι το παιδί σας είναι υπερβολικά ήρεμο και «βολικό» δεν είναι πάντα καλό σημάδι. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να πρόκειται για μια μορφή υπερβολικής ανάγκης να ευχαριστεί τους άλλους, γνωστή ως fawning.
Οι περισσότεροι γονείς χαίρονται όταν έχουν ένα παιδί που φαίνεται συνεργάσιμο, προσαρμοστικό και εύκολο στη συνεννόηση. Ωστόσο, αυτή η ήπια και συγκαταβατική συμπεριφορά δεν είναι πάντα τόσο αθώα όσο δείχνει. Σύμφωνα με τους θεραπευτές, μπορεί να αποτελεί ένδειξη του λεγόμενου fawning, μιας ψυχολογικής αντίδρασης στο στρες.
Δείτε Τι αλλάζει σε προσωπική διαφορά, ακατάσχετο και υβριδικά οχήματα
Όταν ένας έφηβος χαμογελά συνεχώς, συμφωνεί με τους πάντες ή μένει σιωπηλός, παρότι μέσα του νιώθει θυμό ή δυσφορία, ίσως να μην είναι απλώς ευγενικός, εξηγεί η θεραπεύτρια Chelyan McComas. Αντίθετα, μπορεί να προσπαθεί να αποφύγει τη σύγκρουση και να ικανοποιήσει τους άλλους, ακόμη και εις βάρος του εαυτού του.
Αν υποψιάζεστε ότι ο έφηβός σας παρουσιάζει αυτή τη συμπεριφορά, οι ειδικοί στην ψυχική υγεία εξηγούν ποιες είναι οι συνέπειες και πώς μπορούν οι γονείς να βοηθήσουν.
Τι είναι το «fawning»;
Το fawning αποτελεί μία από τις βασικές αντιδράσεις του οργανισμού στο στρες, αντίστοιχη με τις γνωστές αντιδράσεις «μάχη», «φυγή» ή «πάγωμα». Σύμφωνα με τον ψυχίατρο Hamilton Gaiani, σημαίνει ότι κάποιος προσπαθεί υπερβολικά να ευχαριστήσει τους άλλους, αποφεύγει κάθε σύγκρουση και καταπιέζει τις δικές του ανάγκες και συναισθήματα.
«Αυτές οι συμπεριφορές μπορεί να μοιάζουν με καλή ανατροφή ή ωριμότητα, όμως συχνά πηγάζουν από φόβο ή συναισθηματικό πόνο», εξηγεί.
Όπως επισημαίνει, πολλοί γονείς θεωρούν ότι το παιδί τους είναι απλώς ήρεμο και ευχάριστο. Στην πραγματικότητα, όμως, ορισμένοι έφηβοι νιώθουν έντονο άγχος, φοβούνται να εκφραστούν ή να δείξουν τον πραγματικό τους εαυτό. Συχνά αυτό συμβαίνει επειδή αισθάνονται ότι δεν ακούγονται, δεν νιώθουν ασφαλείς ή βιώνουν έντονη συναισθηματική πίεση.
Αν αυτή η συμπεριφορά παγιωθεί χωρίς υποστήριξη, μπορεί αργότερα να οδηγήσει σε προβλήματα ψυχικής υγείας ή ακόμη και σε ανθυγιεινούς τρόπους διαχείρισης του άγχους, όπως η χρήση αλκοόλ ή ναρκωτικών ουσιών.
Το πρόβλημα είναι ότι το fawning συχνά μοιάζει με «υποδειγματική συμπεριφορά», με αποτέλεσμα οι γονείς να επαινούν το παιδί τους για την ευγένεια και την προθυμία του, χωρίς να αντιλαμβάνονται ότι στην πραγματικότητα δυσκολεύεται.
Πώς αναγνωρίζεται στους εφήβους
Η παιδοψυχολόγος Sarah VerLee εξηγεί ότι το fawning θεωρείται συχνά τραυματική αντίδραση και είναι πιο συχνό απ’ όσο πιστεύουν οι περισσότεροι.
Ένας έφηβος που εμφανίζει αυτή τη συμπεριφορά μπορεί να:
- ζητά συγγνώμη για τα πάντα,
- προσπαθεί υπερβολικά να ευχαριστεί τους άλλους,
- αναζητά συνεχώς επιβεβαίωση και αποδοχή,
- δυσκολεύεται να εκφράσει τις ανάγκες του,
- αποφεύγει να πει τη γνώμη ή τα συναισθήματά του επειδή φοβάται ότι θα στενοχωρήσει κάποιον,
- καταπιέζει τα συναισθήματά του,
- βάζει πάντα τις ανάγκες των άλλων πάνω από τις δικές του,
- υπερβάλλει στους επαίνους προς τους άλλους,
- δυσκολεύεται να θέσει όρια,
- αδυνατεί να πει «όχι» σε φίλους ή σε πρόσωπα εξουσίας, ακόμη κι όταν αυτό λειτουργεί εις βάρος του.
Ποια είναι η σχέση με το people-pleasing
Το fawning και η ανάγκη να ευχαριστεί κανείς τους άλλους (people-pleasing) συνδέονται στενά, όμως δεν είναι το ίδιο πράγμα.
Σύμφωνα με τη θεραπεύτρια Emily Waitt, στο people-pleasing ο βασικός στόχος είναι η αποδοχή και η επιβεβαίωση. Στο fawning, όμως, ο στόχος είναι η αυτοπροστασία. Το άτομο δεν προσπαθεί απλώς να αρέσει στους άλλους, αλλά πιστεύει ότι έτσι εξασφαλίζει την ασφάλειά του.
Η ίδια επισημαίνει ότι στην εφηβεία αυτή η συμπεριφορά είναι δύσκολο να εντοπιστεί, καθώς η ανάγκη ένταξης σε μια παρέα είναι ιδιαίτερα έντονη. Έτσι, πολλοί έφηβοι μπορεί να κάνουν πράγματα που δεν επιθυμούν, μόνο και μόνο για να γίνουν αποδεκτοί.
Οι συνέπειες του fawning
Η συνεχής προσπάθεια να ικανοποιεί κανείς τους άλλους δημιουργεί χρόνιο στρες. Οι έφηβοι βρίσκονται διαρκώς σε εγρήγορση για τα συναισθήματα των γύρω τους, αποκρύπτουν τα δικά τους και αισθάνονται υπεύθυνοι για την ευτυχία όλων.
Η Chelyan McComas εκτιμά ότι περίπου το ένα τρίτο των παιδιών που παρακολουθεί παρουσιάζουν κάποια μορφή fawning.
«Πολλά είναι τελειομανή ή ιδιαίτερα ευαίσθητα. Ακόμη και στη θεραπεία δυσκολεύονται να πουν ότι θα ήθελαν να αλλάξουμε θέμα ή ότι μια τεχνική δεν τους βοηθά, επειδή φοβούνται μήπως με στενοχωρήσουν», αναφέρει.
Οι έφηβοι είναι επίσης πιο πιθανό να υποκύψουν σε καταστάσεις που δεν επιθυμούν, από το να αλλάξουν τον τρόπο που ντύνονται μέχρι να καταναλώσουν αλκοόλ ή να προχωρήσουν σε σεξουαλικές σχέσεις πριν αισθανθούν πραγματικά έτοιμοι.
Πώς μπορεί να οδηγήσει στη χρήση ουσιών
Το fawning μπορεί να έχει σοβαρές ψυχολογικές συνέπειες. Με τον χρόνο, οι έφηβοι χάνουν την επαφή με τα πραγματικά τους συναισθήματα, εμφανίζουν χαμηλή αυτοεκτίμηση και αγχώνονται υπερβολικά μήπως απογοητεύσουν τους άλλους.
Αυτό το μοτίβο μπορεί να οδηγήσει σε άγχος, κατάθλιψη, δυσλειτουργικές σχέσεις ή τελειομανία, ενώ αρκετοί δυσκολεύονται να μιλήσουν ακόμη και στους πιο κοντινούς τους ανθρώπους για όσα αισθάνονται.
Αν δεν υπάρξει έγκαιρη παρέμβαση, κάποιοι έφηβοι μπορεί να στραφούν στο αλκοόλ ή στα ναρκωτικά, να απομονωθούν κοινωνικά ή να εμφανίσουν σωματικά συμπτώματα όπως πονοκεφάλους, στομαχόπονους και διαταραχές ύπνου.
Παράλληλα, η χρήση ουσιών στην εφηβεία αυξάνει τον κίνδυνο εξάρτησης αργότερα στη ζωή.
Σημάδια ότι χρησιμοποιεί ουσίες για να αντεπεξέλθει
Σύμφωνα με τον Dr. Gaiani, οι γονείς θα πρέπει να ανησυχήσουν όταν ο έφηβος:
- καταναλώνει αλκοόλ ή κάνει χρήση ουσιών πριν από κοινωνικές εξόδους για να νιώσει πιο άνετα,
- χρησιμοποιεί ουσίες ως τρόπο να «κλείσει τον διακόπτη» και να ξεφύγει από το στρες,
- δυσκολεύεται να θέσει όρια και παρασύρεται εύκολα σε υπερβολική κατανάλωση,
- κρύβει τη χρήση ουσιών επειδή φοβάται την κριτική,
- χρησιμοποιεί αλκοόλ ή ναρκωτικά για να γίνει πιο αρεστός στους άλλους.
Πώς μπορούν να βοηθήσουν οι γονείς
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η λύση δεν είναι να πιέσουν το παιδί να αλλάξει συμπεριφορά.
Αντίθετα, είναι σημαντικό να το βοηθήσουν να αναγνωρίζει και να εμπιστεύεται τις δικές του σκέψεις και συναισθήματα.
Δείτε Το σπιτικό παγωτό που γίνεται σε λίγα λεπτά
Οι γονείς μπορούν να:
- επιβεβαιώνουν ότι τα συναισθήματα και οι απόψεις του έχουν αξία,
- δίνουν το παράδειγμα θέτοντας υγιή όρια,
- ενθαρρύνουν την αυτονομία και τη λήψη αποφάσεων,
- υποστηρίζουν το παιδί να εκφράζεται με ασφάλεια,
- ζητήσουν βοήθεια από ειδικό όταν παρατηρούν επίμονη θλίψη, άγχος, θυμό ή επικίνδυνες συμπεριφορές.
«Πολλοί γονείς εκπλήσσονται όταν τους λέω ότι το να είναι ένα παιδί υπερβολικά “εύκολο” δεν είναι πάντα θετικό», καταλήγει η McComas. «Όταν κατανοήσουν τι πραγματικά κρύβεται πίσω από αυτή τη συμπεριφορά, μπορούν να βοηθήσουν τον έφηβό τους να δημιουργήσει πιο υγιείς και αυθεντικές σχέσεις».
πηγή: parents
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
