Είναι τελικά οι γυναίκες πιο ευαίσθητες στο κρύο ή πρόκειται για μύθο;
Αν έχεις βρεθεί ποτέ σε γραφείο με τον κλιματισμό στο φουλ, φορώντας ζακέτα ενώ οι συνάδελφοί σου κυκλοφορούν με κοντομάνικα, σίγουρα έχεις αναρωτηθεί. Η επιστήμη έχει πλέον αρχίσει να ρίχνει φως σε αυτή τη διαφορά θερμοκρασιακής αντίληψης μεταξύ των φύλων—και οι απαντήσεις είναι πιο σύνθετες απ’ όσο φαντάζεσαι.
Από τη βιολογία και τη μυϊκή μάζα, μέχρι τις κοινωνικές συνθήκες και την επίδραση στην παραγωγικότητα, το ερώτημα «Γιατί οι γυναίκες κρυώνουν περισσότερο;» έχει πολλά επίπεδα.
Ακόμα κι όταν η θερμοκρασία έξω ανεβαίνει, πολλοί εργαζόμενοι σε γραφεία προμηθεύονται ζακέτες και κουβέρτες. Τα υπερβολικά κλιματιζόμενα γραφεία σημαίνουν ότι πολλοί –κυρίως γυναίκες– βιώνουν αυτό που κάποιοι αποκαλούν «χειμώνα των γυναικών» μέσα στο κατακαλόκαιρο.
Αντί για σορτσάκια και σανδάλια, χρειάζονται θερμαντικά σώματα και μάλλινες κάλτσες. Κι ενώ το φαινόμενο έχει γίνει πηγή αστείων βίντεο στο TikTok, δεν πρόκειται για αστείο θέμα.
«Αν κάποιος δεν νιώθει άνετα, δεν θα αποδώσει όσο μπορεί», λέει ο Τόμας Τσανγκ στο nationalgeographic.com, οικονομολόγος στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνια. «Ακούγεται αυτονόητο μέχρι βλακώδες, αλλά αυτό δείχνουν τα δεδομένα».
Έρευνες του Τσανγκ και άλλων έχουν δείξει ότι οι γυναίκες νιώθουν πιο άνετα σε υψηλότερες θερμοκρασίες από τους άνδρες. Και αυτό δεν ισχύει μόνο στα γραφεία. Είτε μέσα είτε έξω, στο σπίτι ή στη δουλειά, μελέτες δείχνουν ότι οι γυναίκες είναι γενικά πιο ευαίσθητες στο κρύο.
Δες εδώ γιατί έχει τόσο κρύο στα πλοία
Γιατί η μεταβολική σου λειτουργία επηρεάζει τη θερμοκρασία του σώματος
Όπως και τα άλλα θερμόαιμα ζώα, οι άνθρωποι καταναλώνουν πολλή ενέργεια για να διατηρούν σταθερή τη θερμοκρασία τους. Όμως, όπως διαφέρουμε στο ύψος ή το σχήμα σώματος, διαφέρουμε και στην ιδανική μας θερμοκρασία.
Άτομα με περισσότερη μυϊκή μάζα και μεγαλύτερο σώμα καίνε περισσότερες θερμίδες σε ηρεμία και παράγουν περισσότερη εσωτερική θερμότητα. Αν και το λίπος λειτουργεί μονωτικά, μπορεί επίσης να παγιδεύει τη θερμότητα στο κέντρο του σώματος και να μην την αφήνει να φτάσει στα άκρα.
Ως αποτέλεσμα, οι προτιμήσεις στη θερμοκρασία μπορεί να έχουν και ένα έμφυλο στοιχείο, λέει ο Μπόρις Κίνγκμα, ειδικός στην ανθρώπινη θερμική απόδοση. Όμως, προειδοποιεί ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά.
Καταρχάς, υπάρχει μεγάλη επικάλυψη στις προτιμήσεις ανδρών και γυναικών. Οι διαφορές είναι λεπτές. Επιπλέον, οι προτιμήσεις εξαρτώνται και από τη δραστηριότητα και το ντύσιμο. Για τον Κίνγκμα, το πώς επιλέγουμε να ντυθούμε έχει μεγαλύτερη επίδραση από τη μεταβολική διαφορά.
Μια πρόσφατη μελέτη του 2024 υποστήριξε ότι το μέγεθος και η σύσταση του σώματος είναι πιο σημαντικοί παράγοντες από το φύλο όσον αφορά στην ευαισθησία στο κρύο.
Πώς η θερμοκρασία επηρεάζει το σώμα σου
Το ενδιαφέρον του Τσανγκ για τη σχέση θερμοκρασίας και παραγωγικότητας ξεκίνησε όταν δούλευε σε ένα υπερβολικά ζεστό γραφείο. Παρά τις προσαρμογές —κοντομάνικα, κρύος καφές— δεν μπορούσε να συγκεντρωθεί. Το μόνο που σκεφτόταν ήταν πώς να δροσιστεί.
Αυτό δεν είναι περίεργο, λέει ο Κίνγκμα, γιατί η προσπάθεια του σώματος να ρυθμίσει τη θερμοκρασία του είναι αγχωτική. Όταν κάνει ζέστη, τα αιμοφόρα αγγεία διαστέλλονται και ιδρώνουμε. Όταν κάνει κρύο, τα αγγεία στα άκρα συστέλλονται και μπορεί να αρχίσουμε να τρέμουμε. Και οι δύο καταστάσεις απαιτούν ενέργεια.
Παθήσεις όπως το φαινόμενο Ρεϊνό —όπου τα αγγεία στα δάχτυλα συσπώνται και αλλάζουν χρώμα— είναι παραδείγματα ακραίας ευαισθησίας στο κρύο και επηρεάζουν κυρίως γυναίκες. Δεν είναι επικίνδυνο αλλά είναι άβολο.
Από την αρχαιότητα, ο άνθρωπος έχει χρησιμοποιήσει τεχνολογίες —από φωτιά και γούνες, μέχρι θερμικά υφάσματα και μπαταρίες— για να αντέξει τα ακραία κλίματα. «Ο μόνος λόγος που ο άνθρωπος μπόρεσε να αποικίσει ολόκληρο τον πλανήτη είναι επειδή προσαρμόστηκε στο περιβάλλον μέσω τεχνολογίας», λέει ο Κίνγκμα.
Δες εδώ τι θα συμβεί αν κάνεις κρύο ντουζ για 30 συνεχόμενες ημέρες
Πώς η θερμοκρασία επηρεάζει την παραγωγικότητά σου
Ο Τσανγκ ήθελε να δει κατά πόσο η δυσφορία από τη θερμοκρασία επηρεάζει την απόδοση. Μαζί με τη συνεργάτιδά του από τη Γερμανία, Αγκνέ Καγιατσκάιτε, πραγματοποίησαν πείραμα σε φοιτητές. Τα αποτελέσματα: οι γυναίκες τα πήγαιναν καλύτερα σε θερμό περιβάλλον, ενώ οι άνδρες απέδιδαν περισσότερο στο κρύο.
Η διαφορά ήταν μικρή αλλά σημαντική — μερικές ποσοστιαίες μονάδες. «Κι όμως, πολλοί μάνατζερ θα ήθελαν να αυξήσουν την παραγωγικότητα των εργαζομένων τους τόσο απλά», λέει ο Τσανγκ. «Αρκεί να είναι άνετοι».
Ο Στέφανο Σκιαβόν από το Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ έχει διαφορετική άποψη. Σε ανάλυση 35 μελετών (συμπεριλαμβανομένης του Τσανγκ), διαπίστωσε ότι η απόδοση μειώνεται σημαντικά μόνο σε θερμοκρασιακά άκρα. Λίγο ζέστη ή λίγο κρύο δεν φαίνεται να έχει τεράστια επίδραση, λέει.
Ωστόσο, η λύση στον «χειμώνα των γυναικών» φαίνεται απλή: κατεβάστε το κλιματιστικό λιγότερο. Είναι οικονομικότερο, πιο βιώσιμο και επιτρέπει στους εργαζομένους να ντύνονται και να εργάζονται όπως τους βολεύει.
«Χρησιμοποιούμε πολλή ακριβή ενέργεια για να κάνουμε τους ανθρώπους δυστυχισμένους», λέει ο Σκιαβόν.
