Αιμοδοσία: Κάθε πότε μπορούμε να δίνουμε αίμα στην Ελλάδα – Προϋποθέσεις, αναβολές και τι να κάνετε πριν και μετά
Το μεσοδιάστημα μεταξύ δύο αιμοδοσιών είναι τρεις μήνες. Δείτε τις προϋποθέσεις του ΕΚΕΑ, ποιες περιπτώσεις σας αποκλείουν προσωρινά ή οριστικά και πώς να προετοιμαστείτε για ασφαλή αιμοληψία.
Σύντομη απάντηση: Στην Ελλάδα μπορείτε να δίνετε ολικό αίμα κάθε τρεις μήνες. Οι άνδρες έως 4 φορές τον χρόνο, οι γυναίκες έως 3 φορές, σύμφωνα με το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας (ΕΚΕΑ). Χρειάζεστε ηλικία 18–65 ετών (17 με γραπτή συγκατάθεση γονέα, πάνω από 65 μόνο με ιατρική έγκριση αν είστε τακτικός δότης), βάρος άνω των 50 κιλών και καλή υγεία τη μέρα της αιμοληψίας. Οι δότες αιμοπεταλίων μπορούν να προσφέρουν συχνότερα, κατά κανόνα κάθε 2–4 εβδομάδες, με όριο που ορίζει ο γιατρός της αιμοδοσίας.
Το αίμα δεν αποθηκεύεται «για πάντα»: τα ερυθρά διατηρούνται έως 42 ημέρες, τα αιμοπετάλια 5–7 ημέρες. Γι’ αυτό η τακτική εθελοντική αιμοδοσία είναι ο μόνος τρόπος να καλυφθούν οι ανάγκες των νοσοκομείων. Παρακάτω οι κανόνες όπως ισχύουν το 2026, χωρίς παλιές «αστικές» απαγορεύσεις που έχουν καταργηθεί.
Πόσο συχνά και πόσο αίμα
| Τι προσφέρετε | Ελάχιστο μεσοδιάστημα | Μέγιστο ανά έτος | Ποσότητα |
|---|---|---|---|
| Ολικό αίμα | 3 μήνες | 4 φορές (άνδρες) / 3 φορές (γυναίκες) | περίπου 450 ml |
| Αιμοπετάλια (αφαίρεση) | 2–4 εβδομάδες (απόφαση γιατρού) | έως 24 φορές, όχι πάνω από 2 την εβδομάδα | μία δόση αιμοπεταλίων |
| Πλάσμα (αφαίρεση) | 2 εβδομάδες | έως 24 φορές | ανάλογα με το βάρος |
Το πλάσμα αναπληρώνεται σε περίπου 24 ώρες, τα ερυθρά σε 4–6 εβδομάδες. Γι’ αυτό το όριο των 3 μηνών για ολικό αίμα δεν είναι «γραφειοκρατία»: προστατεύει τον δότη από σιδηροπενία, ιδίως τις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας.
Ποιος μπορεί να δώσει αίμα
- Ηλικία: 18–65. Στα 17 χρειάζεστε γραπτή συγκατάθεση γονέα ή κηδεμόνα. Πάνω από 65, μόνο αν είστε τακτικός δότης και το επιτρέψει ο γιατρός της αιμοδοσίας.
- Βάρος: πάνω από 50 κιλά. Κάτω από αυτό το όριο η αφαίρεση 450 ml δεν είναι ασφαλής.
- Αιμοσφαιρίνη / αιματοκρίτης: φυσιολογικά επίπεδα τη μέρα της αιμοληψίας (συνήθως αιματοκρίτης ≥41% στους άνδρες και ≥38% στις γυναίκες). Μετράται επί τόπου.
- Υγεία: να αισθάνεστε καλά, χωρίς πυρετό, γρίπη ή ενεργή λοίμωξη. Να έχετε κοιμηθεί επαρκώς και να έχετε φάει ελαφρύ γεύμα τις προηγούμενες 3–4 ώρες.
- Τρόπος ζωής: το ερωτηματολόγιο εξετάζει πρόσφατες συμπεριφορές υψηλού κινδύνου (πολλαπλοί σύντροφοι χωρίς προφύλαξη, ενδοφλέβια χρήση ουσιών, τατουάζ/piercing τους τελευταίους μήνες). Απαντήστε με ακρίβεια· τα στοιχεία είναι απόρρητα.
Δεν μπορείτε να κολλήσετε AIDS ή ηπατίτιδα από την αιμοδοσία: όλα τα σετ είναι μιας χρήσης και αχρηστεύονται μετά από κάθε λήψη. Το αίμα που δίνετε ελέγχεται για ηπατίτιδα Β και C, HIV, HTLV και σύφιλη· αν βρεθεί θετικό αποτέλεσμα ενημερώνεστε εμπιστευτικά και η μονάδα δεν μεταγγίζεται.
Πότε αναβάλλεται προσωρινά η αιμοδοσία
| Αιτία | Πόσο περιμένετε |
|---|---|
| Κρυολόγημα, γρίπη, πυρετός >38°C, αντιβίωση | Έως να περάσει πλήρως η λοίμωξη και να τελειώσει η θεραπεία |
| Οδοντιατρική εργασία | 2 ημέρες (απλή)· περισσότερες για εξαγωγή ή εμφύτευμα, κατά κρίση γιατρού |
| Τατουάζ, piercing, βελονισμός | 4 μήνες (οδηγία ΕΚΕΑ· ορισμένα νοσοκομεία εφαρμόζουν 3 μήνες — ρωτήστε πριν πάτε) |
| Χειρουργείο ή ενδοσκόπηση | 3–4 μήνες, ανάλογα με το είδος |
| Εγκυμοσύνη και λοχεία | Καθ’ όλη την κύηση και τουλάχιστον 6 μήνες μετά τον τοκετό / διακοπή |
| Ταξίδι σε περιοχή με ελονοσία ή ιούς που μεταδίδονται με κουνούπι | Από 1 έως 12 μήνες, ανάλογα με τη χώρα — δηλώστε το ταξίδι στο ερωτηματολόγιο |
| Εμβόλια | Από καμία αναβολή (αδρανοποιημένα) έως 4 εβδομάδες (ζώντες εξασθενημένοι) |
Οριστικός αποκλεισμός
Δεν δίνετε αίμα αν έχετε ιστορικό ηπατίτιδας Β/C, HIV, σοβαρής καρδιοπάθειας, επιληψίας με κρίσεις, αιμορραγικής διαταραχής, κακοήθειας (με εξαιρέσεις που κρίνει ο γιατρός), ενδοφλέβια χρήση ουσιών ή αν είχατε διαμονή στο Ηνωμένο Βασίλειο το 1980–1996 (κανόνας για τη νόσο των τρελών αγελάδων). Ο γιατρός της αιμοδοσίας αποφασίζει· μην αυτοαποκλείεστε για χρόνια φάρμακα χωρίς να ρωτήσετε.
Πριν και μετά την αιμοληψία
- Κοιμηθείτε τουλάχιστον 7 ώρες. Πιείτε 2–3 ποτήρια νερό ή χυμό. Φάτε ελαφρύ γεύμα (όχι βαριά λιπαρά).
- Μην καταναλώσετε αλκοόλ το προηγούμενο 24ωρο. Φορέστε άνετα ρούχα με μανίκι που σηκώνεται εύκολα.
- Στην αιμοδοσία συμπληρώνετε ερωτηματολόγιο, μετράται πίεση, σφυγμός και αιματοκρίτης και σας εξετάζει γιατρός.
- Η λήψη διαρκεί 8–12 λεπτά. Μετά καθίστε 10–15 λεπτά, πιείτε νερό και φάτε το κολατσιό που σας προσφέρουν.
- Τις επόμενες ώρες: πολλά υγρά, όχι κάπνισμα για 2 ώρες, όχι αλκοόλ, όχι έντονη άσκηση ή άρση βάρους με το χέρι της λήψης. Αν ζαλιστείτε, ξαπλώστε με τα πόδια ψηλά.
Οι εργαζόμενοι δικαιούνται 2 ημέρες άδεια αιμοδοσίας με αποδοχές ανά αιμοληψία (έως 2 φορές τον χρόνο), με βεβαίωση της υπηρεσίας αιμοδοσίας.
Πού δίνετε αίμα και πώς κλείνετε ραντεβού
Σε κάθε δημόσιο νοσοκομείο υπάρχει τμήμα αιμοδοσίας, ενώ το ΕΚΕΑ οργανώνει κινητές μονάδες σε δήμους, πανεπιστήμια και χώρους εργασίας. Ραντεβού και σημεία αιμοληψίας θα τα βρείτε στο ekea.gov.gr και στα τηλέφωνα των νοσοκομείων. Δεν χρειάζεται να «δώσετε για συγκεκριμένο ασθενή»: το σύστημα είναι εθνικό και η μονάδα πηγαίνει εκεί που υπάρχει ανάγκη. Αν θέλετε να καλύψετε συγγενή που νοσηλεύεται, ενημερώστε την αιμοδοσία του νοσοκομείου του· μετρά ως προσφορά στο κοινό απόθεμα.
Τι να κρατήσετε
- Ολικό αίμα: κάθε 3 μήνες. Άνδρες έως 4 φορές/έτος, γυναίκες έως 3.
- Ηλικία 18–65, βάρος >50 κιλά, καλή υγεία τη μέρα της λήψης.
- Τατουάζ, piercing, χειρουργείο: αναβολή 3–4 μηνών. Εγκυμοσύνη: έως 6 μήνες μετά.
- Φάτε ελαφρά, πιείτε νερό, κοιμηθείτε καλά. Μετά: υγρά, όχι κάπνισμα για 2 ώρες.
- 2 ημέρες άδεια αιμοδοσίας με αποδοχές, με βεβαίωση.
Συχνές ερωτήσεις
Κάθε πότε μπορώ να δώσω αίμα;
Κάθε τρεις μήνες. Οι άνδρες έως τέσσερις φορές τον χρόνο, οι γυναίκες έως τρεις. Οι δότες αιμοπεταλίων μπορούν να προσφέρουν συχνότερα, με απόφαση του γιατρού της αιμοδοσίας.
Μπορώ να δώσω αίμα αν έχω κάνει τατουάζ;
Ναι, μετά από αναβολή που συνήθως είναι 4 μήνες από την ημερομηνία του τατουάζ ή του piercing. Ρωτήστε την αιμοδοσία του νοσοκομείου σας πριν πάτε, γιατί ορισμένα τμήματα εφαρμόζουν 3 μήνες.
Χρειάζεται να είμαι νηστικός;
Όχι. Αντίθετα, πρέπει να έχετε φάει ελαφρύ γεύμα τις προηγούμενες 3–4 ώρες και να έχετε πιει νερό. Το βαρύ ή πολύ λιπαρό φαγητό και το αλκοόλ αποφεύγονται.
Πηγές: Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας (ΕΚΕΑ, ekea.gov.gr — συχνές ερωτήσεις και προϋποθέσεις δότη), οδηγίες τμημάτων αιμοδοσίας δημόσιων νοσοκομείων. Τελευταίος έλεγχος: 22 Οκτωβρίου 2026.
Αρχισυντάκτης & Δημοσιογράφος
Τάσος Σκλάβος
Ο Δρ. Τάσος Σκλάβος είναι Αρχισυντάκτης στο e-HowTo.gr, δημοσιογράφος (μέλος ΕΣΗΕΑ) και διδάκτωρ Κοινωνιολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου. Εξειδικεύεται στη δημόσια διοίκηση και την κοινωνική πολιτική. Στο e-HowTo καλύπτει θέματα διακυβέρνησης και επιδόματα/δημόσιες υπηρεσίες, ενώ επιβλέπει την εγκυρότητα οδηγών υγείας και διατροφής με βάση δεδομένα από οργανισμούς όπως ο WHO και η EFSA.
