Ανακαίνιση Κατοικίας: επιδότηση έως 36.000 ευρώ και κριτήρια

Η δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας» επιδοτεί από 70% έως 95% των εργασιών, με ανώτατο ποσό 36.000 ευρώ, για παλιές κατοικίες έως 120 τ.μ. με οικοδομική άδεια έως τις 31/12/1990 και ενεργειακή κλάση Γ ή χαμηλότερη.

Αυτό που είναι ανοιχτό σήμερα, όμως, δεν είναι η αίτηση για τα χρήματα. Είναι η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας — ένα πρώτο, προκαταρκτικό βήμα που σου λέει αν εσύ και το ακίνητό σου περνάτε τα βασικά κριτήρια. Η διάκριση είναι η πιο συχνή παρανόηση γύρω από το πρόγραμμα και αξίζει να την ξεκαθαρίσουμε από την αρχή.

Τι είναι ανοιχτό τώρα και τι δεν είναι

Η διαδικασία έχει δύο ξεχωριστά στάδια:

1. Βεβαίωση Επιλεξιμότητας — εκδίδεται ηλεκτρονικά, χωρίς δικαιολογητικά και χωρίς κόστος. Πιστοποιεί ότι πληροίς τις βασικές προϋποθέσεις.
2. Αίτηση Χρηματοδότησης — το στάδιο στο οποίο κρίνεται αν θα πάρεις τα χρήματα. Απαιτεί τη Βεβαίωση και τα πλήρη δικαιολογητικά.

Οι επίσημες συχνές ερωτήσεις του ΕΣΠΑ είναι κατηγορηματικές σε δύο σημεία. Πρώτον, η Βεβαίωση δεν αποτελεί έγκριση χρηματοδότησης. Δεύτερον, το πότε θα την εκδώσεις δεν σου δίνει καμία προτεραιότητα — ο χρόνος έκδοσης δεν λαμβάνεται υπόψη στην αξιολόγηση που ακολουθεί.

Υπάρχει ωστόσο ένας λόγος να μην το αφήσεις για το τέλος: αν κάτι στα φορολογικά σου στοιχεία χαλάει την επιλεξιμότητα, θα το μάθεις τώρα και θα έχεις χρόνο να το διορθώσεις πριν ανοίξει η αίτηση χρηματοδότησης.

Πόσα χρήματα παίρνεις

Το ποσοστό επιχορήγησης εξαρτάται από την εισοδηματική κατηγορία στην οποία κατατάσσεσαι:

Εισοδηματική κατηγορία	Βασικό ποσοστό	Μέγιστο με προσαυξήσεις	Ανώτατο ποσό
Κατηγορία Ι	80%	95%	έως 36.000 €
Κατηγορία ΙΙ	70%	85%	έως 36.000 €

Το ποσό δεν είναι, πάντως, ελεύθερο μέχρι τις 36.000 ευρώ. Υπάρχει πλαφόν 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο κύριων χώρων, με τον ΦΠΑ μέσα. Το ανώτατο ποσό βγαίνει μόνο σε κατοικία 120 τ.μ.: 120 × 300 = 36.000 ευρώ.

Σε ένα σπίτι 70 τ.μ., δηλαδή, το μέγιστο είναι 21.000 ευρώ — όσο καλά κι αν πληροίς όλα τα άλλα κριτήρια.

Οι τρεις προσαυξήσεις των 5 μονάδων

Το βασικό ποσοστό ανεβαίνει κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες για κάθε ένα από τα παρακάτω, και οι προσαυξήσεις είναι σωρευτικές:

• Η κατοικία βρίσκεται σε ορεινή ή νησιωτική περιοχή, σύμφωνα με το Μητρώο Δήμων, Κοινοτήτων και Οικισμών της ΕΛΣΤΑΤ.
• Ο ωφελούμενος είναι μονογονεϊκή οικογένεια με αποκλειστική επιμέλεια, τρίτεκνος ή πολύτεκνος.
• Υπάρχει άτομο με αναπηρία — ο αιτών, ο/η σύζυγος ή εξαρτώμενο μέλος. Προσοχή: αυτή η προσαύξηση ισχύει μόνο για ιδιοκατοίκηση, όχι για κατοικία που θα δοθεί σε ενοίκιο.

Όσες προσαυξήσεις κι αν μαζέψεις, η οροφή παραμένει 95% για την Κατηγορία Ι και 85% για την Κατηγορία ΙΙ.

Τα εισοδηματικά κριτήρια

Μετράει το ετήσιο φορολογητέο εισόδημα — πραγματικό ή τεκμαρτό — του φορολογικού έτους 2025. Για έγγαμους και μέρη συμφώνου συμβίωσης μετράει το οικογενειακό εισόδημα.

Οικογενειακή κατάσταση	Κατηγορία Ι	Κατηγορία ΙΙ
Άγαμος (μονοπρόσωπο νοικοκυριό)	18.000 €	25.000 €
Έγγαμος / ΜΣΣ χωρίς παιδιά	25.000 €	35.000 €
Έγγαμος / ΜΣΣ με 1 παιδί	30.000 €	40.000 €
Έγγαμος / ΜΣΣ με 2 παιδιά	35.000 €	45.000 €
Έγγαμος / ΜΣΣ με 3 παιδιά	40.000 €	50.000 €
Μονογονεϊκή με 1 παιδί	28.000 €	39.000 €
Μονογονεϊκή με 2 παιδιά	33.000 €	44.000 €
Για κάθε επιπλέον παιδί	+5.000 €

Δύο λεπτομέρειες που μπερδεύουν συχνά, και τις δύο τις απαντούν οι επίσημες συχνές ερωτήσεις:

• Χωριστές φορολογικές δηλώσεις δεν αλλάζουν τίποτα. Αν είσαι έγγαμος, το εισόδημα νοείται ως οικογενειακό, ανεξάρτητα από το αν υποβάλατε χωριστά.
• Στη χηρεία ο αιτών λογίζεται ως άγαμος και το εισόδημα ως ατομικό. Αν όμως υπάρχουν εξαρτώμενα τέκνα, θεωρείται μονογονεϊκή οικογένεια και στο εισόδημα προστίθεται και αυτό των τέκνων.

Αν ξεπέρασες το όριο μόνο το 2025

Υπάρχει δικλείδα ασφαλείας. Αν το εισόδημα του 2025 βγαίνει πάνω από το όριο, μπορείς να κριθείς επιλέξιμος εφόσον ο μέσος όρος των τριών τελευταίων φορολογικών ετών (2023, 2024, 2025) εμπίπτει στις κατηγορίες.

Αυτό καλύπτει όσους είχαν μια χρονιά με εφάπαξ, αποζημίωση ή έκτακτο εισόδημα που δεν αντιπροσωπεύει την πραγματική τους κατάσταση.

Ποια σπίτια είναι επιλέξιμα

Ανεξάρτητα από την κατηγορία, η κατοικία πρέπει να πληροί σωρευτικά τα εξής: να υφίσταται νόμιμα και να μην έχει κριθεί κατεδαφιστέα, να έχει χρήση κατοικίας, να έχει οικοδομική άδεια εκδοθείσα έως 31/12/1990, επιφάνεια κύριων χώρων έως 120 τ.μ. και ενεργειακή κατάταξη Γ ή χαμηλότερη βάσει ΠΕΑ.

Για τρίτεκνους και πολύτεκνους το όριο ανεβαίνει στα 150 τ.μ., αλλά χωρίς αύξηση του ανώτατου ποσού — το πλαφόν των 300 ευρώ/τ.μ. και το όριο των 36.000 ευρώ μένουν ως είναι.

Από εκεί και πέρα, υπάρχουν δύο κατηγορίες κατοικιών με διαφορετικές απαιτήσεις:

Κλειστή κατοικία. Χρειάζεσαι πλήρη κυριότητα ή επικαρπία σε ποσοστό τουλάχιστον 50%. Το σπίτι πρέπει να έχει δηλωθεί ως «ΚΕΝΟ» στο έντυπο Ε2 για όλους τους μήνες του 2025 κατά τους οποίους το είχες στην κατοχή σου. Μετά την ανακαίνιση γίνεται είτε η κύρια κατοικία σου είτε δίνεται με μακροχρόνια μίσθωση ως κύρια κατοικία.

Ανοικτή κατοικία. Είναι η κατοικία που δηλώνεις ήδη ως κύρια. Εδώ αρκεί οποιοδήποτε εμπράγματο δικαίωμα — πλήρης κυριότητα, ψιλή κυριότητα ή επικαρπία — ανεξαρτήτως ποσοστού. Είναι σημαντικά πιο χαλαρή προϋπόθεση από αυτήν των κλειστών.

Ποια σπίτια αποκλείονται

• Κατοικίες εγγεγραμμένες στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης (Airbnb και παρόμοια).
• Κατοικίες που έχουν ήδη επιδοτηθεί από αντίστοιχο πρόγραμμα εξοικονόμησης ή ανακαίνισης μετά την 01/01/2020.
• Κλειστά ακίνητα που απέκτησες μέσα στο 2026. Δεν υπάρχει τρόπος να αποδειχθεί η κενότητα, επειδή ο έλεγχος γίνεται στο Ε2 του 2025.

Τι πρέπει να έχεις έτοιμο πριν μπεις στην πλατφόρμα

Δεν ανεβάζεις δικαιολογητικά — όλα τα στοιχεία αντλούνται ηλεκτρονικά από την ΑΑΔΕ και άλλα μητρώα. Ακριβώς γι’ αυτό, αν κάτι είναι λάθος καταχωρημένο, η διόρθωση γίνεται στην πηγή και όχι μέσα στην αίτηση.

Τα τέσσερα σημεία που πρέπει να είναι σε τάξη:

• Εκκαθαρισμένη φορολογική δήλωση για τα εισοδήματα του 2025.
• Σωστός αριθμός παροχής ρεύματος και ΑΤΑΚ του ακινήτου στα έντυπα Ε1, Ε2 και Ε9.
• Ενημερωμένα στοιχεία στο ΕΜΕπ (Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας), για την ηλεκτρονική ταυτοποίηση.
• Ειδικά για κλειστό ακίνητο, ένδειξη «ΚΕΝΟ» στο Ε2 του 2025.

Αν είσαι έγγαμος, η πλατφόρμα θα ζητήσει συναίνεση του/της συζύγου. Δεν είναι γραφειοκρατικό εμπόδιο: χρειάζεται ώστε το σύστημα να μπορέσει να αντλήσει τα στοιχεία του οικογενειακού εισοδήματος.

Ο κανόνας των 50 kWh και τα μηνύματα απόρριψης

Για τα κλειστά σπίτια ο έλεγχος περνά και από τον ΔΕΔΔΗΕ. Το κριτήριο είναι κατανάλωση έως 50 kWh τον χρόνο. Πάνω από αυτό, το ακίνητο δεν θεωρείται κλειστό.

Οι επίσημες συχνές ερωτήσεις καταγράφουν τα μηνύματα που μπορεί να δεις και τι σημαίνει το καθένα:

Μήνυμα	Τι ελέγχθηκε	Τι μπορείς να κάνεις
Δεν πληροί την απαιτούμενη περίοδο κενότητας	Το Ε2 του 2025 για κάθε μήνα ιδιοκτησίας	Τροποποιητικό Ε2 και νέα προσπάθεια
Ποσοστό συνιδιοκτησίας μικρότερο από 50%	Τα εμπράγματα δικαιώματα στο Ε9	Ρύθμιση δικαιωμάτων με τους συνιδιοκτήτες
Κατανάλωση πάνω από το όριο	Ο κανόνας των 50 kWh/έτος	Δεν θεραπεύεται — το σπίτι δεν είναι «κλειστό»
Κατασκευή μετά τις 31/12/1990	Κανόνας παλαιότητας	Δεν θεραπεύεται
Εμβαδόν πάνω από 120 τ.μ.	Κανόνας μεγέθους	Δεν θεραπεύεται (εκτός τριτέκνων/πολυτέκνων)
Απαιτείται έκτακτη καταμέτρηση	Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία παροχής	Επικοινωνία με τον ΔΕΔΔΗΕ στο 800 400 4000

Ξεχωριστή παγίδα είναι ο εικονικός αριθμός παροχής «999999999». Όταν έχει δηλωθεί αυτός αντί του πραγματικού, κανένας έλεγχος δεν μπορεί να γίνει. Δικαιολογείται μόνο για ακίνητα που δεν είχαν ποτέ μετρητή ΔΕΔΔΗΕ, όπως ημιτελή κτίσματα. Αν το σπίτι ηλεκτροδοτήθηκε κάποτε, έχει αριθμό παροχής — ακόμη και αν η παροχή κόπηκε πριν από χρόνια. Τον βρίσκεις σε παλιό λογαριασμό, από τον τελευταίο προμηθευτή ή από τον ΔΕΔΔΗΕ.

Γιατί δεν βλέπεις το ακίνητό σου στη λίστα

Η πλατφόρμα δεν εμφανίζει καθόλου τα ακίνητα που κόβονται από τα βασικά κριτήρια. Αν λοιπόν ψάχνεις ένα σπίτι και δεν υπάρχει, ο λόγος είναι ένας από τους τέσσερις: πάνω από 120 τ.μ., άδεια μετά τις 31/12/1990, χωρίς ένδειξη «ΚΕΝΟ» στο Ε2, ή ποσοστό κάτω του 50% σε πλήρη κυριότητα και επικαρπία.

Σε κάποιες από αυτές τις περιπτώσεις το πρόβλημα είναι απλή παράλειψη στη δήλωση και λύνεται με τον λογιστή.

Υπάρχει και ένα γνωστό τεχνικό ζήτημα: το ΕΣΠΑ έχει ανακοινώσει ότι βρίσκεται σε εξέλιξη αναβάθμιση του πληροφοριακού συστήματος για προβλήματα διασταύρωσης Ε2 με Ε9 και για την πιστοποίηση του δικαιώματος σε όσους έχουν ψιλή κυριότητα. Αν ανήκεις εκεί και κολλάς, η απόρριψη μπορεί να μην αφορά εσένα.

Πού πρέπει να πάνε τα χρήματα

Το πρόγραμμα δεν σε αφήνει να ξοδέψεις όλο το ποσό σε ανακαίνιση. Ο προϋπολογισμός της αίτησης μοιράζεται υποχρεωτικά:

• 60% έως 80% σε εργασίες ανακαίνισης.
• 20% έως 40% σε παρεμβάσεις ήπιας ενεργειακής αναβάθμισης.

Είναι ο λόγος που η δράση λέγεται επίσημα «Πρόγραμμα Επιδότησης Ανακαίνισης Παλαιών Κατοικιών με Ήπιες Ενεργειακές Παρεμβάσεις». Ένα σχέδιο που αγνοεί εντελώς το ενεργειακό σκέλος δεν περνά.

Τι πληρώνεις από την τσέπη σου

Για τη Βεβαίωση Επιλεξιμότητας: τίποτα.

Για την Αίτηση Χρηματοδότησης χρειάζεται σχέδιο παρεμβάσεων. Η σύνταξή του με σύμβουλο μηχανικό συνιστάται αλλά δεν είναι υποχρεωτική σε αυτή τη φάση.

Η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτηρίου και το Α΄ ΠΕΑ ζητούνται μετά την ένταξη και το κόστος τους καλύπτεται 100% από τη δράση — δεν καλύπτονται όμως τυχόν πρόστιμα και δαπάνες τακτοποίησης αυθαιρεσιών. Επιπλέον προβλέπεται κάλυψη 100% έως 2.500 ευρώ για μελέτες, άδειες και ελέγχους.

Οι δεσμεύσεις των πέντε ετών

Για τουλάχιστον 5 έτη από την ολοκλήρωση του έργου ο ωφελούμενος υποχρεούται:

• Να διατηρεί τη χρήση για την οποία εντάχθηκε — ιδιοκατοίκηση ή μίσθωση ως κύρια κατοικία.
• Σε μίσθωση, να κρατήσει σταθερό μίσθωμα τα πρώτα 3 χρόνια και να μην προχωρήσει σε υπεκμίσθωση ή παραχώρηση χρήσης.
• Να μην μεταβιβάσει την κατοικία. Σε μεταβίβαση επιστρέφεται το σύνολο της επιχορήγησης.
• Να μην τη διαθέσει για βραχυχρόνια μίσθωση.

Τι δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη

• Καταληκτική ημερομηνία. Ούτε η Πύλη Στεγαστικής Πολιτικής ούτε το espa.gr αναφέρουν προθεσμία. Οι συχνές ερωτήσεις μιλούν για «προκαθορισμένο χρονικό διάστημα κατά το οποίο η εφαρμογή θα είναι διαθέσιμη», χωρίς να το προσδιορίζουν.
• Πότε ανοίγει η Αίτηση Χρηματοδότησης και με ποια σειρά προτεραιότητας θα αξιολογηθούν οι αιτήσεις.
• Η αναλυτική λίστα επιλέξιμων εργασιών ανά κατηγορία, που εξειδικεύεται στον Οδηγό Εφαρμογής.
• Τα κριτήρια αναπηρίας για την προσαύξηση του 5%, που επίσης εξειδικεύονται στον Οδηγό Εφαρμογής.

Πού κάνεις αίτηση και πού ρωτάς

Η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας εκδίδεται στο anakainisi.apps.gov.gr.

Για απορίες σχετικά με τη Βεβαίωση λειτουργεί helpdesk στο 218 218 2918, Δευτέρα έως Παρασκευή 09:00–17:00, και στο anakainisi-HD@minfin.gr. Για την καταχώριση στοιχείων καταμέτρησης ή την εύρεση του αριθμού μετρητή, η επίσημη οδηγία παραπέμπει στον ΔΕΔΔΗΕ, στο 800 400 4000.

Η δράση συγχρηματοδοτείται από το πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή 2021-2027» με 379,4 εκατ. ευρώ και από τα 13 Περιφερειακά Προγράμματα με 100,4 εκατ. ευρώ — συνολικά περίπου 480 εκατ. ευρώ. Την υλοποιούν το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα και η ΕΥΔ ΠΕΚΑ 2021-2027.

Συχνές ερωτήσεις

Μπορώ να βγάλω Βεβαίωση για περισσότερα από ένα ακίνητα;

Ναι, για όλα τα ακίνητα που ενδέχεται να πληρούν τις προϋποθέσεις. Αίτηση Χρηματοδότησης όμως υποβάλλεις μόνο για μία κλειστή κατοικία ή/και για την κύρια κατοικία σου, εφόσον είναι επιλέξιμη.

Συμφέρει να βγάλω τη Βεβαίωση όσο πιο γρήγορα μπορώ;

Για την αξιολόγηση, όχι: ο χρόνος έκδοσης δεν δίνει προτεραιότητα. Για εσένα, ναι, γιατί αν κάτι χρειάζεται διόρθωση στα φορολογικά σου στοιχεία θα το εντοπίσεις έγκαιρα.

Τι γίνεται αν αλλάξουν τα στοιχεία μου μετά την έκδοση;

Η επιλεξιμότητα εξετάζεται ξανά κατά την υποβολή της Αίτησης Χρηματοδότησης. Αν έχουν μεταβληθεί ουσιώδη στοιχεία που επηρεάζουν τα κριτήρια, μπορεί να επηρεαστεί η δυνατότητα ένταξης.

Πήρα σπίτι μέσα στο 2026. Μπορώ να μπω στο πρόγραμμα;

Ως κλειστή κατοικία όχι, γιατί η κενότητα αποδεικνύεται από το Ε2 του φορολογικού έτους 2025. Ως ανοικτή κατοικία ο ορισμός απαιτεί να τη δηλώνεις ως κύρια κατοικία με βάση τη δήλωση του 2025 και εφεξής.

Χρειάζομαι μηχανικό για να κάνω αίτηση;

Για τη Βεβαίωση Επιλεξιμότητας όχι. Για την Αίτηση Χρηματοδότησης χρειάζεται σχέδιο παρεμβάσεων, που συνιστάται αλλά δεν απαιτείται υποχρεωτικά να συνταχθεί με σύμβουλο μηχανικό σε εκείνη τη φάση.

Πηγές: Πύλη Στεγαστικής Πολιτικής — Ανακαίνιση Κατοικίας · ΕΣΠΑ — Ανακαίνιση Κατοικίας · ΕΣΠΑ — Συχνές Ερωτήσεις Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας. Τελευταία ενημέρωση επίσημων πηγών: 17 Αυγούστου 2026.