Νομοσχέδιο ΥΠΕΝ: Τι αλλάζει σε λογαριασμούς ρεύματος, σταθερά τιμολόγια και χρεώσεις ΥΚΩ

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έθεσε σε διαβούλευση νομοσχέδιο που φέρνει υποχρεωτικά 12μηνα σταθερά συμβόλαια, μείωση 50% στα ΥΚΩ και επενδύσεις 2,3 δισ. ευρώ στα νησιά.

Σε δημόσια διαβούλευση έως και τις 24 Οκτωβρίου 2026 έθεσε το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) το νέο νομοσχέδιο για τη μεταρρύθμιση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2024/1711. Η νομοθετική πρωτοβουλία αφορά νοικοκυριά, επιχειρήσεις, αγρότες, ΟΤΑ και επενδυτές ΑΠΕ, εισάγοντας υποχρεωτικά σταθερά τιμολόγια 12μηνης διάρκειας, μείωση 50% στις χρεώσεις Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) στην πρώτη κλίμακα και νέους κανόνες προστασίας των καταναλωτών.

Με τις νέες ρυθμίσεις, οι καταναλωτές αποκτούν μεγαλύτερη ασφάλεια, καθώς οι προμηθευτές απαγορεύεται να τροποποιούν μονομερώς τους όρους των σταθερών συμβολαίων. Παράλληλα, αυξάνεται σε τουλάχιστον έξι μήνες η παραμονή στον Προμηθευτή Τελευταίου Καταφυγίου, θεσπίζονται ευέλικτες συνδέσεις στο δίκτυο, ενώ ενεργοποιείται το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων ύψους 2,3 δισεκατομμυρίων ευρώ για την απεξάρτηση των νησιών από το πετρέλαιο.

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει επίσης ειδικές μέριμνες για οικιακά φωτοβολταϊκά, παράταση προθεσμιών για επαγγελματίες αγρότες στον ΔΑΠΕΕΠ, ελαφρύνσεις για έργα ΑΠΕ των δήμων, αυστηρούς κανόνες για τα Κέντρα Δεδομένων και πρόβλεψη για τη μετεγκατάσταση του οικισμού Μεταμόρφωση Καρδίτσας. Η επίσημη ενημέρωση και τα σχόλια υποβάλλονται στην πλατφόρμα της δημόσιας διαβούλευσης.

Τα βασικά με μια ματιά

• Δημόσια διαβούλευση του νομοσχεδίου του ΥΠΕΝ από τις 10 έως τις 24 Οκτωβρίου 2026.
• Υποχρεωτική προσφορά σταθερών συμβολαίων ρεύματος διάρκειας τουλάχιστον ενός έτους χωρίς μονομερείς αλλαγές.
• Μείωση κατά 50% της μοναδιαίας χρέωσης ΥΚΩ για οικιακούς καταναλωτές στην πρώτη κλίμακα κατανάλωσης.
• Αύξηση του μέγιστου διαστήματος εκπροσώπησης στον Προμηθευτή Τελευταίου Καταφυγίου από 3 σε τουλάχιστον 6 μήνες.
• Ενεργοποίηση του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νήσων με επενδυτικό πρόγραμμα 2,3 δισεκατομμυρίων ευρώ.
• Θέσπιση εγγυητικής επιστολής 200.000 ευρώ ανά MW και 60% κάλυψης από ΑΠΕ για τα νέα Κέντρα Δεδομένων.

Ποιους αφορά

• Οικιακοί καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας
• Επαγγελματίες αγρότες παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας
• Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ A’ και Β’ βαθμού)
• Ιδιοκτήτες οικιακών φωτοβολταϊκών συστημάτων αυτοκαταναλωτές
• Προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας και επενδυτές ΑΠΕ ή Data Centers

Τι αλλάζει στους λογαριασμούς και τα συμβόλαια ρεύματος;

Οι καταναλωτές αποκτούν υποχρεωτική πρόσβαση σε συμβάσεις ορισμένου χρόνου με σταθερή τιμή διάρκειας τουλάχιστον ενός έτους, χωρίς δικαίωμα μονομερούς τροποποίησης από τον προμηθευτή. Επιπλέον, μειώνεται κατά 50% η μοναδιαία χρέωση Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) για τους οικιακούς καταναλωτές στην πρώτη κλίμακα κατανάλωσης, ως αποτέλεσμα της σταδιακής ηλεκτρικής διασύνδεσης των νησιών με το ηπειρωτικό σύστημα.

Παράλληλα, θεσπίζεται προστασία από την αποσύνδεση ρεύματος όσο βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία επίλυσης διαφοράς, ενώ το μέγιστο διάστημα παραμονής στον Προμηθευτή Τελευταίου Καταφυγίου αυξάνεται από τους τρεις στους τουλάχιστον έξι μήνες. Οι καταναλωτές θα έχουν επίσης τη δυνατότητα να συνάπτουν περισσότερες από μία συμβάσεις προμήθειας ή συμφωνίες κοινής χρήσης ενέργειας στο ίδιο σημείο σύνδεσης μέσω διαφορετικών μετρητών. Τέλος, νοικοκυριά, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και δημόσιοι φορείς θα μπορούν να μοιράζονται ενέργεια από ΑΠΕ μέσω ιδιωτικών συμφωνιών, εφόσον αυτό δεν αποτελεί την κύρια εμπορική τους δραστηριότητα.

Πώς διαμορφώνονται οι συνδέσεις στο δίκτυο και τα Data Centers;

Οι αιτήσεις για νέα σύνδεση στο ηλεκτρικό δίκτυο θα υποβάλλονται αποκλειστικά ψηφιακά, ενώ ο ΔΕΔΔΗΕ (ο διαχειριστής του δικτύου διανομής) και ο ΑΔΜΗΕ υποχρεούνται να δημοσιεύουν ανά τρίμηνο στοιχεία για τον διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο. Σε περιοχές με περιορισμένη χωρητικότητα εισάγονται οι Συμβάσεις Σύνδεσης Ευέλικτης Ισχύος, όπου ο Διαχειριστής θα μπορεί να περιορίζει την εγχεόμενη ή απορροφούμενη ενέργεια εντός συμφωνημένων ορίων χωρίς αποζημίωση. Αν τα όρια αυτά ξεπεραστούν, ο κάτοχος δικαιούται αποζημίωση, ενώ για μη συμμόρφωση επιβάλλονται ειδικές χρεώσεις.

Για την ανάπτυξη των Κέντρων Δεδομένων (Data Centers), οι επενδυτές υποχρεούνται να καλύπτουν το 100% του κόστους σύνδεσης και των αναγκαίων έργων ενίσχυσης, να καλύπτουν τουλάχιστον το 60% της ετήσιας κατανάλωσής τους από ΑΠΕ και να καταθέτουν εγγυητική επιστολή 200.000 ευρώ ανά MW. Παράλληλα, η ΡΑΑΕΥ (η ρυθμιστική αρχή) αποκτά ενισχυμένες αρμοδιότητες εποπτείας και δημιουργεί ειδικό Μητρώο Κέντρων Δεδομένων.

Πώς θα λειτουργήσει το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων;

Το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων ενεργοποιείται για να κατευθύνει επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 2,3 δισεκατομμυρίων ευρώ με σκοπό τη μείωση της εξάρτησης των ελληνικών νησιών από την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με πετρέλαιο. Το Ταμείο θα συγχρηματοδοτεί έως το 60% της επενδυτικής δαπάνης επιλέξιμων έργων, όπως σταθμούς ΑΠΕ και αποθήκευσης, ηλεκτρικές διασυνδέσεις, υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και φράγματα πολλαπλού σκοπού.

Βασική πηγή χρηματοδότησης θα αποτελέσουν τα έσοδα από τη δημοπράτηση έως 25 εκατομμυρίων δικαιωμάτων εκπομπών θερμοκηπιακών αερίων, τα οποία θα διαχειρίζεται η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ). Ως Διαχειριστική Αρχή ορίζεται η Γενική Γραμματεία Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών του ΥΠΕΝ, η οποία θα συντονίζει την υλοποίηση των έργων σε συνεργασία με Συντονιστική Επιτροπή.

Ποιες ειδικές ρυθμίσεις αφορούν αγρότες, δήμους και φωτοβολταϊκά;

Για τους επαγγελματίες αγρότες παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας δίνεται εκ νέου η δυνατότητα υποβολής της ετήσιας υπεύθυνης δήλωσης στον ΔΑΠΕΕΠ για το έτος 2025, προκειμένου να εισπράξουν την αυξημένη τιμή αποζημίωσης. Για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ A’ και Β’ βαθμού), προβλέπεται απαλλαγή από τέλη υποβολής αιτήσεων για έργα ΑΠΕ σε ΡΑΑΕΥ και Διαχειριστές, μείωση κατά 50% στο Τέλος Δέσμευσης Χώρου και δυνατότητα παράτασης ισχύος των έργων τους.

Όσον αφορά τα οικιακά φωτοβολταϊκά αυτοκατανάλωσης ισχύος έως 10,8 kW, θεσπίζεται πρόβλεψη ώστε σε περιόδους με αρνητικές τιμές στη χονδρεμπορική αγορά, οι τιμές αποζημίωσης για την περίσσεια ενέργειας να λογίζονται ως μηδενικές, αποτρέποντας την οικονομική επιβάρυνση των νοικοκυριών. Τέλος, το νομοσχέδιο ρυθμίζει αυστηρά τα ιδιωτικά δίκτυα ΑΠΕ με υποχρεωτικές ετήσιες τεχνικές εκθέσεις στον ΔΕΔΔΗΕ, ενώ περιλαμβάνει και τη διάταξη για τη μετεγκατάσταση του πλημμυρισμένου οικισμού Μεταμόρφωση του Δήμου Παλαμά.

Συχνές ερωτήσεις

Έως πότε διαρκεί η δημόσια διαβούλευση του νομοσχεδίου του ΥΠΕΝ;

Η δημόσια διαβούλευση για το νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας ξεκίνησε στις 10 Οκτωβρίου 2026 και θα ολοκληρωθεί στις 24 Οκτωβρίου 2026. Κατά το διάστημα αυτό, πολίτες και φορείς μπορούν να υποβάλουν τα σχόλιά τους.

Τι αλλάζει στη διάρκεια των σταθερών συμβολαίων ρεύματος;

Οι προμηθευτές υποχρεούνται πλέον να προσφέρουν σταθερά συμβόλαια ορισμένου χρόνου διάρκειας τουλάχιστον ενός έτους. Κατά τη διάρκεια της σύμβασης, απαγορεύεται οποιαδήποτε μονομερής αλλαγή στους όρους ή στην τιμή από την πλευρά του προμηθευτή.

Πόσο μειώνονται οι χρεώσεις ΥΚΩ στους λογαριασμούς;

Η μοναδιαία χρέωση Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) μειώνεται κατά 50% για τους οικιακούς καταναλωτές στην πρώτη κλίμακα κατανάλωσης, χάρη στη σταδιακή πρόοδο των ηλεκτρικών διασυνδέσεων των νησιών με το ηπειρωτικό σύστημα.

Τι ισχύει για τα οικιακά φωτοβολταϊκά έως 10,8 kW με τις αρνητικές τιμές;

Όταν οι τιμές στη χονδρεμπορική αγορά είναι αρνητικές, η αποζημίωση για την περίσσεια παραγόμενη ενέργεια των οικιακών συστημάτων έως 10,8 kW θα λογίζεται ως μηδενική, ώστε να αποφεύγεται οποιαδήποτε οικονομική επιβάρυνση των νοικοκυριών.

Χρήσιμα στο e-HowTo

• Εργαλείο: Κόστος ρεύματος
• Οδηγός Πολίτη: Κοινωνικό οικιακό τιμολόγιο (ΚΟΤ)
• Πόσο ρεύμα καίει ο ανεμιστήρας: κόστος ανά ώρα με τις τιμές του 2026