Το συμπλήρωμα διατροφής έχει μπει για τα καλά στη ζωή μας τα τελευταία χρόνια, με περίπου 60% ή και περισσότερους ενήλικες στις ΗΠΑ να δηλώνουν ότι χρησιμοποιούν.
Μπορεί να παίρνετε κάποιο συμπλήρωμα χωρίς να το σκέφτεστε ιδιαίτερα, όμως δεν είναι όλα εξίσου ασφαλή – ιδιαίτερα όταν πρόκειται για την υγεία του ήπατος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, συμπληρώματα διατροφής έχουν συνδεθεί με ηπατικές βλάβες, γεγονός που καθιστά σημαντικό να γνωρίζουμε ποια προϊόντα είναι ασφαλή και πώς πρέπει να χρησιμοποιούνται.
Δείτε Frozen yogurt ή παγωτό; Ποιο είναι τελικά πιο υγιεινό
Ειδικοί στην τοξικολογία επισημαίνουν ένα συμπλήρωμα που μπορεί να κρύβει κινδύνους για το συκώτι: τον κουρκουμά και, συγκεκριμένα, τη βασική δραστική ουσία του, την κουρκουμίνη. Τι πρέπει λοιπόν να γνωρίζετε πριν αρχίσετε να παίρνετε συμπληρώματα κουρκουμά ή κουρκουμίνης;
Γιατί τα συμπληρώματα κουρκουμά μπορεί να επιβαρύνουν το συκώτι
Ο κουρκουμάς είναι ένα δημοφιλές μπαχαρικό, γνωστό για τις αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές του. Για τον λόγο αυτό έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής και ως συμπλήρωμα διατροφής.
Αν και πολλοί άνθρωποι λαμβάνουν συμπληρώματα κουρκουμά χωρίς να αντιμετωπίζουν προβλήματα, έχουν καταγραφεί περιστατικά ηπατικής βλάβης.
«Αν και οι ακριβείς μηχανισμοί δεν έχουν γίνει πλήρως κατανοητοί, τα συμπληρώματα που περιέχουν κουρκουμά ή κουρκουμίνη έχουν τεκμηριωθεί ότι μπορούν να προκαλέσουν βλάβες στο ήπαρ», αναφέρει ο Ryan Marino, M.D.
Οι βλάβες μπορεί να κυμαίνονται από φλεγμονή και μη φυσιολογικά ευρήματα σε αιματολογικές ή απεικονιστικές εξετάσεις έως σοβαρή ηπατική ανεπάρκεια. Σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν καταγραφεί ακόμη και θάνατοι.
Σύμφωνα με την Tetyana Cheairs, M.D., M.S.P.H., οι ηπατικές βλάβες που σχετίζονται με τα συμπληρώματα κουρκουμά εμφανίζονται απρόβλεπτα και κυρίως σε άτομα που είναι πιο ευάλωτα, λόγω ενός σύνθετου συνδυασμού ανοσολογικών, γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων.
Δεν είναι όμως μόνο η υψηλή δόση που μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο.
«Ένας ακόμη παράγοντας που ενδέχεται να συμβάλλει στην τοξικότητα για το ήπαρ είναι η παρουσία πρόσθετων συστατικών, όπως η πιπερίνη, ένα εκχύλισμα που προέρχεται από το μαύρο πιπέρι και προστίθεται συχνά στα συμπληρώματα κουρκουμά για να αυξήσει την απορρόφηση και τη βιοδιαθεσιμότητα της κουρκουμίνης», εξηγεί η Cheairs.
Η αυξημένη απορρόφηση μπορεί να σημαίνει ότι μεγαλύτερη ποσότητα κουρκουμίνης φτάνει στο ήπαρ, γεγονός που ενδέχεται να αυξήσει τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών.
Τι πρέπει να προσέχετε με τα συμπληρώματα
Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι, παρότι τα συμπληρώματα διατροφής υπόκεινται σε ρύθμιση από τον αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA), δεν ελέγχονται με τον ίδιο τρόπο και στον ίδιο βαθμό όπως τα συνταγογραφούμενα φάρμακα.
«Οι καταναλωτές θα πρέπει επίσης να γνωρίζουν ότι τα διαθέσιμα συμπληρώματα διαφέρουν σημαντικά ως προς την περιεκτικότητα σε κουρκουμίνη, τη σύνθεση, την καθαρότητα και την παρουσία συστατικών που ενισχύουν την απορρόφηση», σημειώνει η Cheairs.
Ο Marino προειδοποιεί ότι, λόγω της περιορισμένης εποπτείας όσον αφορά την καθαρότητα και την ασφάλεια, ένα συμπλήρωμα μπορεί δυνητικά να περιέχει υπερβολικά υψηλές δόσεις, να περιέχει ελάχιστη ή ακόμη και καθόλου κουρκουμά ή κουρκουμίνη, αλλά και άλλες προσμείξεις, όπως βαρέα μέταλλα ή ακόμη και παθογόνους μικροοργανισμούς.
Για όσους επιλέγουν να χρησιμοποιήσουν κάποιο συμπλήρωμα, οι ειδικοί συνιστούν να αναζητούν προϊόντα των οποίων η καθαρότητα και η ασφάλεια έχουν ελεγχθεί από ανεξάρτητο οργανισμό και να μην βασίζονται απλώς στη δημοτικότητα ενός προϊόντος ή στις συστάσεις κάποιου influencer.
«Υπάρχει πολλή παραπληροφόρηση γύρω από αυτά τα προϊόντα, ιδιαίτερα στο διαδίκτυο και στους λεγόμενους χώρους ευεξίας. Πολλοί από αυτούς που τα προωθούν έχουν οικονομικό όφελος και δεν θα είναι εκεί για να αντιμετωπίσουν τις πιθανές συνέπειες», τονίζει ο Marino.
Ο πιο ασφαλής τρόπος να καταναλώσετε κουρκουμά
Σύμφωνα με τον Marino, ο ασφαλέστερος τρόπος κατανάλωσης κουρκουμά είναι μέσω των τροφίμων και των ροφημάτων.
Αντί για συμπλήρωμα, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε κουρκουμά στη μαγειρική, προσθέτοντάς τον, για παράδειγμα, σε κάρι, ροφήματα τύπου latte, πιάτα με αυγά ή άλλα φαγητά.
Πότε χρειάζεται να απευθυνθείτε σε γιατρό
Ανεξάρτητα από το ποιο συμπλήρωμα λαμβάνετε, είναι σημαντικό να ακολουθείτε τις οδηγίες που αναγράφονται στη συσκευασία και να παρατηρείτε τυχόν ανεπιθύμητες αντιδράσεις.
Ακόμη καλύτερα, πριν ξεκινήσετε οποιοδήποτε νέο συμπλήρωμα, συζητήστε το με τον γιατρό σας.
«Μιλήστε με τον γιατρό σας για οποιαδήποτε ανησυχία πριν ξεκινήσετε τη λήψη συμπληρωμάτων και ενημερώνετέ τον πάντα για οποιοδήποτε συμπλήρωμα λαμβάνετε», επισημαίνει ο Marino.
Εάν παρατηρήσετε αλλαγές στην υγεία σας, οι ειδικοί συνιστούν να διακόψετε τη χρήση του συμπληρώματος και να αναζητήσετε άμεσα ιατρική αξιολόγηση, ιδιαίτερα εάν εμφανιστούν συμπτώματα που υποδηλώνουν ανεπιθύμητη αντίδραση.
Ορισμένα από τα σημάδια ηπατικής βλάβης που μπορεί να προκληθεί από φάρμακα ή συμπληρώματα είναι η κόπωση, η ναυτία, η κοιλιακή δυσφορία ή ο πόνος, τα σκουρόχρωμα ούρα, ο κνησμός και ο ίκτερος, δηλαδή το κιτρίνισμα του δέρματος και των ματιών.
Τα συμπτώματα δεν εμφανίζονται απαραίτητα αμέσως. Σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν από μερικές εβδομάδες έως και αρκετούς μήνες μετά την έναρξη της χρήσης ενός συμπληρώματος για να κάνουν την εμφάνισή τους.
Γι’ αυτό οι ειδικοί συνιστούν να παρακολουθείτε την κατάσταση της υγείας σας τόσο λίγο μετά την έναρξη ενός νέου συμπληρώματος όσο και καθ’ όλη τη διάρκεια της χρήσης του.
Τι κρατάμε
Τα συμπληρώματα κουρκουμά και κουρκουμίνης θεωρούνται γενικά ασφαλή για τους περισσότερους ανθρώπους. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά την υγεία του ήπατος.
Ιδιαίτερα οι υψηλές δόσεις κουρκουμίνης, καθώς και τα συμπληρώματα κουρκουμά που περιέχουν πιπερίνη, έχουν συνδεθεί με περιστατικά ηπατικής βλάβης.
Δείτε Το άθλημα της μακροζωίας: Χαρίζει έως και 5 επιπλέον χρόνια ζωής
Σημάδια που μπορεί να υποδηλώνουν πρόβλημα στο ήπαρ είναι τα σκουρόχρωμα ούρα, η ναυτία, η έντονη κόπωση, ο πόνος στην κοιλιά, ο κνησμός και το κιτρίνισμα του δέρματος ή των ματιών.
Πριν ξεκινήσετε οποιοδήποτε νέο συμπλήρωμα, είναι προτιμότερο να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας. Και αν εμφανίσετε συμπτώματα που μπορεί να σχετίζονται με ηπατική βλάβη, χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
πηγή: eatingwell
