Ψώρα: Γιατί δερματολόγοι αναφέρουν ότι παρατηρούν όλο και περισσότερες περιπτώσεις

Μια νέα μελέτη καταγράφει μια σχεδόν ομόφωνη αντίληψη μεταξύ των ειδικών. Το σημαντικότερο, όμως, είναι να κατανοήσουμε τι ακριβώς μετρά και τι, αντίθετα, εξακολουθούμε να αγνοούμε.

Διακόσιοι ενενήντα από τους 308 δερματολόγους αναφέρουν ότι βλέπουν περισσότερα περιστατικά ψώρας σε σχέση με 3-5 χρόνια πριν. Το στοιχείο, που προέκυψε από εθνική έρευνα και δημοσιεύθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου στο «Tropical Medicine and Health», είναι εντυπωσιακό: αντιστοιχεί στο 94,2% των ειδικών που συμμετείχαν, ενώ το 73,4% εκτιμά ότι η αύξηση είναι σημαντική.

Χρειάζεται, όμως, προσοχή στην ερμηνεία του αριθμού: αυτό δεν σημαίνει ότι τα περιστατικά ψώρας στην Ιταλία αυξήθηκαν κατά 94,2%. Η μελέτη καταγράφει αυτό που παρατηρούν οι γιατροί στα ιατρεία τους και όχι τη συχνότητα της νόσου στο σύνολο του πληθυσμού. Επιπλέον, η συμμετοχή στην έρευνα ήταν εθελοντική και οι γιατροί που έρχονταν αντιμέτωποι με περισσότερους ασθενείς ενδέχεται να ήταν πιο πιθανό να απαντήσουν.

Τα στοιχεία από τις περιφέρειες

Ο προβληματισμός, ωστόσο, δεν βασίζεται μόνο στις εκτιμήσεις των γιατρών. Στο Πιεμόντε, το 2024 δηλώθηκαν 2.239 περιστατικά, περίπου 53 ανά 100.000 κατοίκους, ποσοστό υπερτριπλάσιο σε σχέση με την περίοδο πριν από το 2022.

Στο Λάτσιο, μετά τη μείωση των αναφορών το 2020, η καταγεγραμμένη συχνότητα της νόσου άρχισε και πάλι να αυξάνεται γρήγορα, ενώ μεταξύ 2020 και 2023 αυξήθηκαν τα κρούσματα σε μονάδες μακροχρόνιας φροντίδας.

Στην επαρχία της Μεσσήνης, τέλος, 288 από τα 935 περιστατικά που καταγράφηκαν σε διάστημα 20 ετών σημειώθηκαν μόνο κατά την τριετία 2020-2022.

Πρόκειται για τοπικά δεδομένα και όχι για μια συνολική εικόνα της Ιταλίας. Δείχνουν, ωστόσο, ότι τουλάχιστον σε ορισμένες περιοχές η αύξηση αποτυπώνεται και στα συστήματα επιδημιολογικής επιτήρησης.

Πώς μεταδίδεται η ψώρα

Πώς καταφέρνει η ψώρα να περνά απαρατήρητη και ταυτόχρονα να συνεχίζει να μεταδίδεται;

Υπεύθυνο είναι το Sarcoptes scabiei, ένα μικροσκοπικό άκαρι που μεταδίδεται κυρίως μέσω στενής και παρατεταμένης σωματικής επαφής μεταξύ ανθρώπων.

Μετά την πρώτη προσβολή, ο κνησμός, ο οποίος είναι συχνά εντονότερος τη νύχτα, μπορεί να εμφανιστεί έπειτα από 4-6 εβδομάδες. Αυτό σημαίνει ότι η επαφή μπορεί να έχει πραγματοποιηθεί όταν ακόμη δεν υπάρχει κανένα σύμπτωμα που να προειδοποιεί για τη μόλυνση.

Εάν στη συνέχεια η διάγνωση καθυστερήσει και τα άτομα που ζουν μαζί δεν υποβληθούν ταυτόχρονα σε θεραπεία, η μετάδοση από τον έναν στον άλλο μπορεί να ξεκινήσει ξανά.

Στην έρευνα, το 79,2% των δερματολόγων θεωρεί συχνές τις καθυστερήσεις στη διάγνωση, ενώ στο Πιεμόντε περίπου το 70% των εστιών που εντοπίστηκαν το 2024 ήταν οικογενειακής προέλευσης.

Γι’ αυτό και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνιστά την ταυτόχρονη θεραπεία όλων όσοι συγκατοικούν, ακόμη και όταν δεν εμφανίζουν συμπτώματα.

Η απόδοση της ψώρας αποκλειστικά στην «κακή υγιεινή» σημαίνει ότι παραβλέπονται οι καθοριστικοί παράγοντες: η στενή σωματική επαφή, η συγκατοίκηση και η διαχείριση των επαφών.

Οι αποτυχίες της θεραπείας

Το πιο ευαίσθητο ζήτημα που παραμένει είναι αυτό της θεραπείας.

Το 81,8% των ειδικών που συμμετείχαν στην έρευνα θεωρεί ότι οι αποτυχίες της θεραπείας είναι συχνότερες, ιδιαίτερα στην περίπτωση της περμεθρίνης.

Πρόκειται για ένα εύρημα που πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη, όμως η αποτυχία της θεραπείας δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει αναπτυχθεί ανθεκτικότητα στο φάρμακο.

Μια συστηματική ανασκόπηση 147 μελετών υπολόγισε το συνολικό ποσοστό αποτυχίας της θεραπείας στο 15,2% και στο 10,8% για την περμεθρίνη, καταγράφοντας αύξηση με την πάροδο του χρόνου. Ωστόσο, καμία από τις μελέτες που συμπεριλήφθηκαν δεν είχε μετρήσει άμεσα την ανθεκτικότητα του ακάρεος.

Εάν η θεραπεία εφαρμοστεί μερικώς, με λανθασμένη δοσολογία ή για λάθος χρονικό διάστημα, ή εάν δεν υποβληθούν σε θεραπεία τα άτομα που συγκατοικούν με τον ασθενή, μια νέα προσβολή μπορεί να μοιάζει με περίπτωση κατά την οποία το φάρμακο έχει πάψει να είναι αποτελεσματικό.

Πρόκειται για τη λεγόμενη «ψευδοαντοχή».

Τι γνωρίζουμε μέχρι σήμερα

Το σήμα που έρχεται από τα δερματολογικά ιατρεία είναι επομένως ισχυρό και τα τοπικά δεδομένα ενισχύουν την εικόνα.

Για να διαπιστωθεί, όμως, πόσο εκτεταμένο είναι το φαινόμενο στην Ιταλία και εάν ένα μέρος των αποτυχιών της θεραπείας οφείλεται πράγματι σε ανθεκτικότητα, θα χρειαστούν εθνικά επιδημιολογικά δεδομένα και μελέτες που θα αξιολογούν τα αποτελέσματα των θεραπειών.

Προς το παρόν, το να γίνεται λόγος για εθνική επιδημία ή για ευρεία ανθεκτικότητα του ακάρεος θα ξεπερνούσε όσα γνωρίζουμε με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία.

πηγή: mondosanita