Είδηση

Αγία Σοφία: Αποκαλύφθηκαν 420 μέτρα υπόγειων στοών και έξι νέοι χώροι στην Κωνσταντινούπολη

Εργασίες αποκατάστασης στην Αγία Σοφία έφεραν στο φως 420 μέτρα υπόγειων σηράγγων, έξι χώρους και ευρήματα που ενδέχεται να είναι αρχαιότερα του 6ου αιώνα.

Αγία Σοφία: Αποκαλύφθηκαν 420 μέτρα υπόγειων στοών και έξι νέοι χώροι στην Κωνσταντινούπολη

Σημαντικές αρχαιολογικές και δομικές αποκαλύψεις έρχονται στο φως κάτω από την Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη, καθώς οι εργασίες συντήρησης και καθαρισμού αποκάλυψαν ένα εκτεταμένο υπόγειο δίκτυο.

Σύμφωνα με δημοσίευμα στο neakriti.gr, οι αρμόδιες αρχές έχουν καθαρίσει 420 μέτρα υπόγειων σηράγγων, εντοπίζοντας εννέα σήραγγες και έξι αυτόνομους υπόγειους χώρους. Τα στοιχεία παρουσίασε ο Τούρκος υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού, Μεχμέτ Νουρί Ερσόι, επιβεβαιώνοντας ότι ορισμένα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα ενδέχεται να χρονολογούνται πριν από την ανέγερση του ιουστινιάνειου ναού το 537 μ.Χ.

Η επιχείρηση καθαρισμού απαιτούσε την αφαίρεση σχεδόν 3.000 τόνων υλικών επίχωσης και χώματος από δύο συγκεκριμένες περιοχές του μνημείου: τον Κήπο του Βεζίρη και τον δυτικό κήπο. Οι υπόγειες κατασκευές περιλαμβάνουν διαδρόμους πλάτους έως 4,8 μέτρα, καθώς και τμήματα που συνδέονταν με το παλαιό αίθριο του ναού.

Παράλληλα με τις ανασκαφικές εργασίες, εξετάζεται η αξιοποίηση των στοών για τη στατική ενίσχυση του κτίσματος, τη βελτίωση του αερισμού, αλλά και την ενδεχόμενη μελλοντική πρόσβαση επισκεπτών σε επιλεγμένα τμήματα κάτω από το έδαφος.

420 μέτρα στοών και 3.000 τόνοι χώματος στον Κήπο του Βεζίρη

Οι ανασκαφικές εργασίες στον δυτικό κήπο και στον Κήπο του Βεζίρη αποτελούν μέρος του εκτεταμένου προγράμματος συντήρησης της Αγίας Σοφίας. Κατά τη διάρκεια των εργασιών, απομακρύνθηκαν περίπου 3.000 τόνοι επιχώσεων και λάσπης, επιτρέποντας στους ερευνητές να προσπελάσουν αθέατες πτυχές του μνημείου.

Από τις εννέα σήραγγες που εντοπίστηκαν, οι επτά έχουν ήδη καθαριστεί πλήρως, ενώ στις υπόλοιπες δύο πραγματοποιείται χαρτογράφηση και τεκμηρίωση. Τρεις από τους έξι υπόγειους χώρους εκτιμάται ότι αποτελούσαν υπόγεια τμήματα του παλαιού αιθρίου, δηλαδή της εξωτερικής αυλής του συγκροτήματος. Οι διάδρομοι παρουσιάζουν πλάτος από 4 έως 4,8 μέτρα, αποδεικνύοντας τη σημαντική κλίμακα των υπόγειων κατασκευών.

Ευρήματα παλαιότερα από τον ναό του Ιουστινιανού

Ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η ανακάλυψη ενός υπόσκαφου ταφικού χώρου (hypogeum) στην περιοχή του Κήπου του Βεζίρη. Οι εργασίες προχώρησαν σε βάθος 1,5 μέτρου κάτω από το παλαιότερο γνωστό επίπεδο δαπέδου, αποκαλύπτοντας αρχιτεκτονικά στρώματα που ενδέχεται να προηγούνται της περιόδου 532-537 μ.Χ., όταν ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός οικοδόμησε τον σημερινό ναό.

Οι ειδικοί σημειώνουν ότι απαιτείται περαιτέρω επιστημονική ανάλυση και ακριβής χρονολόγηση των ευρημάτων. Επιπλέον, ακαδημαϊκές μελέτες αναφέρουν την ύπαρξη υπόγειου κτίσματος τριών δωματίων στα βορειοανατολικά που χρονολογείται στον 4ο αιώνα, καθώς και χώρων που χρησιμοποιούνταν για φύλαξη κειμηλίων πριν μετατραπούν σε δεξαμενές.

Υδραυλικό δίκτυο, η Ρωμαϊκή Οδός και η Δεξαμενή Yerebatan

Οι υπόγειες δίοδοι δεν ήταν απομονωμένες, αλλά αποτελούσαν τμήμα ενός ευρύτερου συστήματος διαχείρισης υδάτων της βυζαντινής πρωτεύουσας. Ορισμένοι αγωγοί χρησίμευαν για τη διανομή καθαρού νερού και την αποστράγγιση των ομβρίων, διασφαλίζοντας τη δομική προστασία του ναού. Μία από τις καθαρισμένες διόδους κατευθύνεται προς τη γνωστή Βασιλική Δεξαμενή (Yerebatan Sarnıcı) και διατηρεί ακόμη συνεχή ροή νερού.

Η μεγαλύτερη μεμονωμένη σήραγγα έχει μήκος 180 μέτρα και κλίση 3%, εκτεινόμενη παράλληλα με την πρόσοψη της Αγίας Σοφίας. Οι ερευνητές εξετάζουν αν η συγκεκριμένη στοά συνδεόταν άμεσα με την ιστορική Ρωμαϊκή Οδό της Κωνσταντινούπολης.

Έργα στατικής ενίσχυσης και μελλοντική επισκεψιμότητα

Παράλληλα με τις ανασκαφές, εκτελούνται τεχνικά έργα για τη σταθερότητα των υπόγειων θόλων και τοιχίων. Σε υπόγειο χώρο μήκους 56 μέτρων έχουν ήδη αποκατασταθεί δομικές βλάβες σε τμήμα 18 μέτρων, ενώ τοποθετούνται ενισχύσεις με ανοξείδωτο χάλυβα για τη διασφάλιση της στατικής επάρκειας.

Το τουρκικό Υπουργείο Πολιτισμού σχεδιάζει μελέτη για την πιθανή διάνοιξη ορισμένων ασφαλών τμημάτων στο κοινό. Επιπλέον, εξετάζεται η αξιοποίηση των στοών για τη βελτίωση του φυσικού αερισμού του μνημείου, καθώς οι σημερινές υποδομές καλύπτουν μόλις το 3,6% των αναγκών παροχής αέρα.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσα μέτρα υπόγειων στοών καθαρίστηκαν στην Αγία Σοφία;

Συνολικά έχουν καθαριστεί 420 μέτρα υπόγειων σηράγγων, ενώ η μεγαλύτερη από τις εννέα σήραγγες έχει μήκος 180 μέτρα.

Θα είναι προσβάσιμες οι υπόγειες στοές στους επισκέπτες;

Οι τουρκικές αρχές εξετάζουν μελέτες για το ενδεχόμενο να ανοίξουν ορισμένα ασφαλή υπόγεια τμήματα για τους επισκέπτες στο μέλλον.

Facebook X WhatsApp

Επικεφαλής Στρατηγικής Περιεχομένου

Κωνσταντίνος Καράπαπας

Επικεφαλής Στρατηγικής Περιεχομένου (Head of Content Strategy) του E-HowTo.gr & Digital Governance Expert. Από το 2007 δραστηριοποιείται στον χώρο του SEO και της κατασκευής ιστοσελίδων. Ως ιδρυτής του Dnews (dikaiologitika.gr), οδήγησε το μέσο στην κορυφή της αξιοπιστίας στην Ελλάδα (Reuters Institute Digital News Report 2020–2024). Εξειδικεύεται στη δημιουργία τεκμηριωμένων οδηγών για το gov.gr και τις ψηφιακές υπηρεσίες.

Όλα τα άρθρα του συντάκτη

Διαβάστε ακόμα

Συναφή άρθρα