Η κυβέρνηση επανεξετάζει το φορολογικό μπόνους για ηλεκτρονικές πληρωμές σε επαγγέλματα με υψηλή φοροδιαφυγή, όπως υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι, κομμωτήρια και γυμναστήρια. Το μέτρο, που θεσπίστηκε το 2022 και λήγει στο τέλος του 2025, προβλέπει έκπτωση φόρου έως 2.200 ευρώ, ωστόσο στην πράξη δεν λειτούργησε ως ουσιαστικό κίνητρο.
Ο λόγος είναι απλός: η «έκπτωση» που προσφέρει ο επαγγελματίας όταν πληρώνεται με μετρητά χωρίς απόδειξη είναι άμεση και μεγαλύτερη από την επιστροφή που εμφανίζεται έναν χρόνο μετά στο εκκαθαριστικό.
Δείτε Πώς αμείβεται ο εργαζόμενος σε περίπτωση ασθένειας
Για παράδειγμα, εργασία 100 ευρώ με απόδειξη κοστίζει 124 ευρώ λόγω ΦΠΑ, ενώ το φορολογικό όφελος περιορίζεται σε μόλις 8,20 ευρώ. Αντίθετα, χωρίς απόδειξη ο πελάτης πληρώνει 100 ευρώ και «κερδίζει» αμέσως 24 ευρώ.
Το μέτρο καλύπτει 20 κατηγορίες επαγγελμάτων – από οικοδομικές εργασίες και τεχνίτες μέχρι νομικές υπηρεσίες και υπηρεσίες ευεξίας – και προβλέπει ότι το 30% των σχετικών ηλεκτρονικών πληρωμών εκπίπτει από το φορολογητέο εισόδημα, με ανώτατο όριο δαπανών 5.000 ευρώ. Έτσι, το όφελος κυμαίνεται από 450 ευρώ για χαμηλά εισοδήματα έως 2.200 ευρώ για εισοδήματα άνω των 40.000 ευρώ. Παρά ταύτα, οι περισσότεροι φορολογούμενοι δεν το αξιοποίησαν.
Σύμφωνα με τα στοιχεία των δηλώσεων του 2024, περίπου 3,8 εκατ. πολίτες έκαναν τουλάχιστον μία ηλεκτρονική πληρωμή σε αυτά τα επαγγέλματα, με το συνολικό ποσό να ξεπερνά το 1 δισ. ευρώ. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα του μέτρου θεωρείται χαμηλή, γι’ αυτό και το οικονομικό επιτελείο εξετάζει τρία σενάρια:
- Παράταση της ισχύος του.
- Ενίσχυση του κινήτρου με διπλάσιες εκπτώσεις, έως 4.400 ευρώ για υψηλά εισοδήματα.
- Κατάργηση, αν κριθεί ότι δεν αλλάζει τη συμπεριφορά των φορολογουμένων.
Παράλληλα, υπάρχουν εισηγήσεις για διεύρυνση του καταλόγου με επαγγέλματα όπως μασέρ, χειροπράκτες και ξυλουργοί, όπου η παραοικονομία παραμένει υψηλή.
Η Τράπεζα της Ελλάδας έχει ήδη καλέσει την κυβέρνηση να ενισχύσει τα φορολογικά κίνητρα για ηλεκτρονικές συναλλαγές, τονίζοντας ότι μόνο έτσι μπορεί να περιοριστεί η έκταση των «μαύρων» πληρωμών. Κάποιοι ειδικοί προτείνουν ένα νέο σύστημα πιο απλό και άμεσο, που θα συνδέει τις κάρτες και το e-banking με την ίδια την κλίμακα φορολόγησης, ώστε ο πολίτης να βλέπει αμέσως το όφελος.
Δείτε Τι ισχύει με το 13ωρο και τις προσλήψεις εξπρές
Το 2024 οι ηλεκτρονικές συναλλαγές στην Ελλάδα άγγιξαν τα 68 δισ. ευρώ (+11% σε σχέση με το 2023), με σημαντική άνοδο σε σούπερ μάρκετ, καφετέριες, ταξί και περίπτερα. Μοναδική εξαίρεση παραμένουν οι τεχνικές εργασίες και η οικοδομή, όπου οι πληρωμές εξακολουθούν να γίνονται κυρίως «στο χέρι» — αν και οι επαγγελματίες δυσκολεύονται όλο και περισσότερο να δικαιολογήσουν τα ποσά λόγω της εξάπλωσης του ηλεκτρονικού χρήματος.
