Τα χελιδόνια είναι από τα πιο αγαπημένα αποδημητικά πουλιά στην Ελλάδα. Η εμφάνισή τους κάθε άνοιξη σηματοδοτεί το τέλος του χειμώνα και την αρχή μιας νέας εποχής γεμάτης ζωή, ήλιο και ανθισμένη φύση. Δεν είναι τυχαίο που στη λαϊκή παράδοση ταυτίστηκαν με την ελπίδα και την ανανέωση. Όμως, όπως έρχονται, έτσι και φεύγουν.
Κάθε φθινόπωρο, τα χελιδόνια μας αποχαιρετούν και ξεκινούν ένα μακρύ, εξαντλητικό αλλά και συναρπαστικό ταξίδι. Σχηματίζουν μεγάλα σμήνη στον ουρανό και, με αξιοθαύμαστη οργάνωση, κατευθύνονται προς την Αφρική. Εκεί θα βρουν ξανά ζεστό κλίμα και τροφή, περνώντας τους χειμερινούς μήνες μέχρι να επιστρέψουν και πάλι στον τόπο μας.
Η μετανάστευση των χελιδονιών είναι ένα θαύμα της φύσης: ένα ταξίδι χιλιάδων χιλιομέτρων, γεμάτο κινδύνους αλλά και απίστευτη αντοχή. Κι όμως, κάθε χρόνο καταφέρνουν να φτάσουν όχι μόνο στην ίδια χώρα, αλλά πολλές φορές στην ίδια περιοχή ή ακόμα και στην ίδια φωλιά που είχαν χτίσει την προηγούμενη άνοιξη. Αυτός ο κύκλος ζωής τα καθιστά σύμβολο συνέχειας και επιμονής.
Αλλά πότε ακριβώς φεύγουν τα χελιδόνια από την Ελλάδα και πότε επιστρέφουν; Πόσα χιλιόμετρα διανύουν και γιατί επιλέγουν να ταξιδεύουν τόσο μακριά;
Δείτε ακόμα: Πού πήγαν τα χελιδόνια της Ελλάδας;
Πότε φεύγουν τα χελιδόνια από την Ελλάδα
Τα χελιδόνια αρχίζουν να φεύγουν από την Ελλάδα στα τέλη Σεπτεμβρίου έως τον Οκτώβριο. Αυτή την περίοδο οι μέρες μικραίνουν, η θερμοκρασία πέφτει και τα έντομα –η βασική τους τροφή– μειώνονται. Έτσι, σχηματίζουν μεγάλα σμήνη και ξεκινούν το ταξίδι τους.
Το εντυπωσιακό ταξίδι των χελιδονιών
Ο προορισμός τους είναι η Αφρική, νότια της Σαχάρας, όπου περνούν τον χειμώνα. Για να φτάσουν εκεί διανύουν περίπου 10.000 χιλιόμετρα, σε ένα ταξίδι γεμάτο κινδύνους: κακοκαιρίες, θηρευτές και εξάντληση.
Την άνοιξη, από τον Μάρτιο έως τον Απρίλιο, επιστρέφουν ακολουθώντας την αντίστροφη πορεία. Συχνά μάλιστα βρίσκουν την ίδια φωλιά που είχαν φτιάξει την προηγούμενη χρονιά. Το συνολικό ετήσιο ταξίδι τους ξεπερνά τα 20.000 χιλιόμετρα!
Δείτε ακόμα: Πόσα χρόνια ζουν τα καναρίνια;
Οι φωλιές και η αναπαραγωγή
Από τα πέντε είδη χελιδονιών που ζουν στην Ελλάδα, τα τέσσερα –όπως το σταβλοχελίδονο και το λευκοχελίδονο– φτιάχνουν φωλιές από πηλό και φυτικές ίνες. Για κάθε φωλιά χρειάζονται έως και 1500 μικρούς σβόλους λάσπης.
Το οχθοχελίδονο, αντίθετα, σκάβει τρύπες σε όχθες ποταμών. Μέσα σε αυτές τις φωλιές μεγαλώνουν οι νεοσσοί, τρεφόμενοι με χιλιάδες έντομα – συμβάλλοντας έτσι στη μείωση πληθυσμών όπως τα κουνούπια.
Δείτε ακόμα: Πόσα κατοικίδια επιτρέπονται σε ένα διαμέρισμα
Τα χελιδόνια δεν είναι απλώς αποδημητικά πουλιά· είναι σύμβολο αναγέννησης, αντοχής και επιστροφής. Μας θυμίζουν ότι κάθε τέλος είναι και μια νέα αρχή, όπως το φθινόπωρο που φεύγουν και η άνοιξη που ξανάρχονται. Το ταξίδι τους, που ξεπερνά τα 20.000 χιλιόμετρα τον χρόνο, δείχνει τη δύναμη της φύσης και την αφοσίωση στην επιβίωση και τη συνέχεια της ζωής.
Κάθε φορά που κοιτάμε τον ουρανό γεμάτο χελιδόνια, ξέρουμε πως η φύση ακολουθεί τον δικό της αέναο κύκλο. Και ίσως, μέσα από την πορεία τους, μπορούμε κι εμείς να θυμηθούμε πως ό,τι κι αν συμβεί, πάντα υπάρχει η στιγμή της επιστροφής και της ανανέωσης.
Συχνές Ερωτήσεις για τα χελιδόνια
Ποια ημερομηνία φεύγουν τα χελιδόνια;
Συνήθως αποχωρούν από την Ελλάδα στα τέλη Σεπτεμβρίου έως και τον Οκτώβριο, ανάλογα με τον καιρό, τη διαθεσιμότητα τροφής και τη γεωγραφική περιοχή.
Πού πάνε τα χελιδόνια όταν φεύγουν;
Μεταναστεύουν στην Αφρική, νότια της Σαχάρας, όπου περνούν τον χειμώνα σε θερμότερα κλίματα με άφθονα έντομα.
Πότε επιστρέφουν τα χελιδόνια στην Ελλάδα;
Επιστρέφουν την άνοιξη, συνήθως από Μάρτιο έως Απρίλιο. Οι ακριβείς αφίξεις διαφέρουν ανά περιοχή και καιρικές συνθήκες.
Πόσα χιλιόμετρα ταξιδεύουν;
Το φθινοπωρινό ταξίδι τους φτάνει περίπου τα 10.000 χιλιόμετρα, ενώ συνολικά στον ετήσιο κύκλο τους ξεπερνούν τα 20.000 χιλιόμετρα.
Γιατί φεύγουν το φθινόπωρο;
Επειδή μικραίνει η μέρα, πέφτει η θερμοκρασία και μειώνονται τα ιπτάμενα έντομα που αποτελούν την κύρια τροφή τους.
Γυρίζουν στην ίδια φωλιά;
Συχνά επιστρέφουν στην ίδια περιοχή και πολλές φορές στην ίδια φωλιά της προηγούμενης χρονιάς.
Πώς φτιάχνουν τις φωλιές τους;
Τα περισσότερα είδη στην Ελλάδα πλάθουν φωλιές από λάσπη και φυτικές ίνες (700–1500 σβόλοι ανά φωλιά). Το οχθοχελίδονο ανοίγει τρύπες σε όχθες ποταμών.
Πώς μπορούμε να τα βοηθήσουμε;
Τοποθέτησε ράφια/τεχνητές φωλιές σε προεξοχές, άφησε λίγο νερό/λάσπη την άνοιξη για υλικό φωλιάς και απόφυγε την όχληση μέχρι να ολοκληρωθεί η αναπαραγωγή.
