Το μυστικό για λαχταριστά, ζεστά φαγητά τον χειμώνα δεν είναι μόνο οι συνταγές – είναι και ένας καθαρός φούρνος. Ξεκινάμε από το «παράθυρο» του φαγητού: το τζάμι της πόρτας.
Γιατί λερώνεται τόσο εύκολα το τζάμι του φούρνου;
Όταν πέφτει η θερμοκρασία, τα ζεστά φαγητά «κουταλιού» –σούπες, σιγομαγειρεμένα φαγητά, παστίτσια, γιουβέτσια– έχουν την τιμητική τους. Αυτό σημαίνει ότι ο φούρνος δουλεύει στο φουλ και, μαζί του, γεμίζει πιτσιλιές, λίπη και καφέ στρώσεις στο τζάμι της πόρτας.
Σε αντίθεση με άλλες επιφάνειες, το τζάμι του φούρνου εκτίθεται σε:
- υψηλές θερμοκρασίες,
- λίπη που «ψήνονται» και καραμελώνουν,
- ατμούς που αφήνουν θαμπάδες και σημάδια.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι το τζάμι χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση από το εσωτερικό του φούρνου, με ήπια αλλά αποτελεσματικά προϊόντα και σωστή ρουτίνα καθαρισμού.
Πριν ξεκινήσετε: ασφάλεια & βασικοί κανόνες
- Πάντα καθαρίζουμε σε κρύο φούρνο. Μην επιχειρείτε να καθαρίσετε ζεστό τζάμι – υπάρχει κίνδυνος εγκαύματος αλλά και θερμικού σοκ στο γυαλί.
- Διαβάζουμε τις οδηγίες του κατασκευαστή. Στα site των εταιρειών, όπως της Whirlpool, της GE Appliances ή της KitchenAid, θα βρείτε αναλυτικές οδηγίες για κάθε μοντέλο.
- Αποφεύγουμε τα πολύ σκληρά/χάρακα υλικά. Σύρματα, μεταλλικά σφουγγάρια ή ξυράφια μπορούν να χαράξουν μόνιμα το τζάμι.
- Ανοίγουμε τον απορροφητήρα ή ένα παράθυρο. Ειδικά αν χρησιμοποιήσουμε κάποιο εμπορικό καθαριστικό φούρνου.
Βήμα 1: Καθαρισμός του εξωτερικού τζαμιού
Για το εξωτερικό, οι επαγγελματίες καθαρισμού προτείνουν ένα απλό, αλλά αποτελεσματικό μείγμα: ίσα μέρη ξύδι και νερό σε ψεκαστήρι. Η Sara San Angelo, ιδρύτρια του blog «Confessions of a Cleaning Lady», το χρησιμοποιεί για γυαλί και ανοξείδωτες επιφάνειες σε οδηγό του Southern Living.
Τι θα χρειαστείτε
- Ψεκαστήρι με διάλυμα 50% λευκό ξύδι – 50% νερό
- Πανί μικροϊνών
- (Προαιρετικά) ειδικό καθαριστικό ανοξείδωτου για το πλαίσιο του φούρνου
Διαδικασία
- Ψεκάστε ελαφρά όλο το εξωτερικό τζάμι με το διάλυμα ξυδιού–νερού.
- Σκουπίστε με κυκλικές κινήσεις με ένα καθαρό πανί μικροϊνών.
- Για τα ανοξείδωτα μέρη γύρω από το τζάμι, χρησιμοποιήστε ένα ειδικό καθαριστικό ανοξείδωτου, ακολουθώντας τις οδηγίες στη συσκευασία.
- Γυαλίστε με στεγνό, καθαρό πανί για να φύγουν τυχόν θαμπάδες.
Βήμα 2: Πώς να καθαρίσετε το εσωτερικό τζάμι της πόρτας
Εδώ γίνεται η «σοβαρή δουλειά». Το εσωτερικό τζάμι δέχεται όλες τις πιτσιλιές από το ψήσιμο, γι’ αυτό και συχνά είναι καφέ ή μαύρο από τα λίπη. Οι ειδικοί προτείνουν μια πάστα με μαγειρική σόδα, νερό και λίγο υγρό πιάτων για βαθύ καθαρισμό.
Υλικά για πάστα μαγειρικής σόδας
- 1/2 φλιτζάνι μαγειρική σόδα
- Λίγο νερό μέχρι να γίνει παχύρρευστη πάστα
- 2–3 σταγόνες υγρό πιάτων (για να «σπάσει» το λίπος)
- Μαλακό σφουγγάρι (μη αποξεστικό)
- Πανί μικροϊνών ή χαρτί κουζίνας
Βήμα-βήμα καθάρισμα
- Ανακατέψτε τη μαγειρική σόδα με το νερό και το υγρό πιάτων μέχρι να σχηματιστεί πάστα.
- Απλώστε την πάστα σε όλη την επιφάνεια του εσωτερικού τζαμιού, δίνοντας έμφαση στα πολύ βρόμικα σημεία.
- Αφήστε τη να δράσει 15–20 λεπτά. Για πολύ «ψημένο» λίπος, μπορείτε να την αφήσετε μέχρι 30 λεπτά, φροντίζοντας να μην στεγνώσει εντελώς.
- Τρίψτε απαλά με τη μαλακή πλευρά του σφουγγαριού, με κυκλικές κινήσεις.
- Σκουπίστε τα υπολείμματα με χαρτί κουζίνας ή ένα νωπό πανί.
- Για να φύγουν τα τελευταία «σώματα» σόδας και να γυαλίσει το τζάμι, ψεκάστε λίγο διάλυμα ξυδιού–νερού και περάστε με καθαρό πανί μικροϊνών.
Παρόμοια μέθοδο με σόδα και ξύδι προτείνουν και μεγάλοι κατασκευαστές και οδηγοί καθαρισμού, όπως η Whirlpool και η Ovenu.
Βήμα 3: Καθαρισμός ανάμεσα στα τζάμια – τι λένε οι κατασκευαστές
Η πόρτα των περισσότερων σύγχρονων φούρνων έχει δύο ή περισσότερα τζάμια με κενό ανάμεσά τους. Εκεί μπορούν να περάσουν ατμοί, λίπη ή ακόμα και υγρά, αφήνοντας λεκέδες που φαίνονται, αλλά δεν καθαρίζονται από έξω.
Οι κατασκευαστές συχνά δίνουν οδηγίες για το πώς μπορεί να αφαιρεθεί προσεκτικά η πόρτα, ώστε να καθαριστεί το εσωτερικό των τζαμιών. Πριν δοκιμάσετε οτιδήποτε:
- Βρείτε το εγχειρίδιο του φούρνου σας ή ψάξτε το μοντέλο στο site της εταιρείας.
- Αν έχετε φούρνο με κάμερα ή ιδιαίτερο μηχανισμό στην πόρτα, εταιρείες όπως η GE συνιστούν να μην επιχειρείτε μόνοι σας τον καθαρισμό ανάμεσα στα τζάμια και να απευθυνθείτε σε τεχνικό.
- Αν η πόρτα αφαιρείται εύκολα, συνήθως:
- αφαιρείτε την πόρτα ακολουθώντας τις οδηγίες (κλειδώσεις/μεντεσέδες),
- ξεβιδώνετε τα πλαϊνά για να ανοίξει σε «σάντουιτς»,
- καθαρίζετε τις εσωτερικές πλευρές του γυαλιού με μαλακό πανί και ήπιο διάλυμα ξυδιού ή υγρού πιάτων,
- στεγνώνετε πολύ καλά πριν την επανασυναρμολόγηση.
Αν δεν νιώθετε άνετα να το κάνετε μόνοι σας, προτιμήστε έναν εξουσιοδοτημένο τεχνικό. Το τελευταίο που θέλουμε είναι μια πόρτα που δεν κλείνει καλά ή ραγισμένο τζάμι.
Extra: Πώς να καθαρίσετε φυσικά και το εσωτερικό του φούρνου
Αφού ασχοληθήκατε με την πόρτα, είναι ευκαιρία να κάνετε ένα γρήγορο –ή και βαθύ– καθάρισμα σε όλο τον φούρνο με φυσικά υλικά. Πολλοί οδηγοί, όπως το The Kitchn, προτείνουν τη μέθοδο με μαγειρική σόδα και ξύδι.
Γρήγορο φυσικό καθάρισμα φούρνου
- Βγάλτε σχάρες και ταψιά.
- Φτιάξτε πάστα με μαγειρική σόδα και λίγο νερό.
- Απλώστε την πάστα σε τοιχώματα και πάτο (όχι στις αντιστάσεις ή στα σημεία αερισμού).
- Αφήστε τη να δράσει για 8–12 ώρες (π.χ. όλη τη νύχτα).
- Σκουπίστε με νωπό πανί. Για τα υπολείμματα σόδας, ψεκάστε ξύδι και σκουπίστε μέχρι να καθαρίσει.
- Πλύνετε χωριστά τις σχάρες – μπορείτε να τις μουλιάσετε σε ζεστό νερό με απορρυπαντικό πιάτων.
Πολλοί κατασκευαστές προτείνουν παρόμοια βήματα για φυσικό καθάρισμα, ως εναλλακτική ή συμπληρωματική λύση στη λειτουργία αυτόματης αυτοκαθαριζόμενης (self-clean) του φούρνου.
Κάθε πότε πρέπει να καθαρίζετε την πόρτα του φούρνου;
Η συχνότητα εξαρτάται από το πόσο συχνά μαγειρεύετε και πόσο «ζόρικα» είναι τα φαγητά που φτιάχνετε. Οι ειδικοί συνήθως προτείνουν:
- Εξωτερικό τζάμι: ένα γρήγορο πέρασμα όταν καθαρίζετε την κουζίνα (π.χ. 1 φορά την εβδομάδα).
- Εσωτερικό τζάμι: κάθε φορά που κάνετε γενικό καθάρισμα φούρνου ή όταν δείτε εμφανείς πιτσιλιές.
- Ανάμεσα στα τζάμια: μόνο όταν χρειάζεται και σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή ή από τεχνικό.
Όσο πιο γρήγορα σκουπίζετε τις φρέσκες πιτσιλιές, τόσο λιγότερο συχνά θα χρειάζεστε «βαθύ» καθαρισμό.
Συχνές ερωτήσεις για τον καθαρισμό του τζαμιού φούρνου
Μπορώ να χρησιμοποιήσω εμπορικό καθαριστικό φούρνου στο τζάμι;
Πριν χρησιμοποιήσετε οποιοδήποτε ισχυρό καθαριστικό, ελέγξτε το εγχειρίδιο του φούρνου σας. Πολλοί κατασκευαστές συνιστούν ήπια προϊόντα (σόδα, ξύδι, υγρό πιάτων) στο τζάμι, γιατί κάποια σπρέι φούρνου μπορεί να θαμπώσουν ή να φθείρουν την επιφάνεια.
Είναι ασφαλές να συνδυάσω μαγειρική σόδα και ξύδι;
Ναι, αρκεί να μην τα ανακατεύετε σε κλειστό δοχείο. Συνήθως απλώνουμε πρώτα σόδα στο τζάμι και μετά ψεκάζουμε ξύδι για να αφρίσει και να βοηθήσει στο ξέπλυμα. Η αντίδραση είναι ήπια και ασφαλής, αλλά δεν χρειάζεται υπερβολική ποσότητα.
Το self-clean πρόγραμμα καθαρίζει και το τζάμι;
Η λειτουργία αυτοκαθαρισμού ανεβάζει πολύ υψηλή θερμοκρασία και «καίει» τα υπολείμματα φαγητού μέσα στο φούρνο. Συχνά βοηθά και στο τζάμι, αλλά συνήθως χρειάζεται ένα γρήγορο πέρασμα με νωπό πανί αφού κρυώσει εντελώς ο φούρνος για να φύγουν οι στάχτες και τα σημάδια.
Τι να κάνω αν το τζάμι θολώνει ή έχει σημάδια που δεν φεύγουν;
Αν τα σημάδια βρίσκονται ανάμεσα στα τζάμια, πιθανότατα χρειάζεται αφαίρεση της πόρτας και καθαρισμός από μέσα ή επίσκεψη τεχνικού. Αν το τζάμι είναι ραγισμένο ή πολύ θαμπό, επικοινωνήστε με το service της μάρκας – μπορεί να χρειάζεται αντικατάσταση.
Συμπέρασμα
Ο καθαρός φούρνος δεν είναι πολυτέλεια – είναι θέμα υγιεινής, ασφάλειας αλλά και… όρεξης για μαγείρεμα. Με λίγη μαγειρική σόδα, λίγο ξύδι και ένα πανί μικροϊνών, μπορείτε να κάνετε το τζάμι της πόρτας να λάμψει ξανά, ακολουθώντας τις συμβουλές των ειδικών και τις οδηγίες του κατασκευαστή.
Βάλτε υπενθύμιση για ένα γρήγορο «σέρβις» μια φορά τον μήνα και ο φούρνος σας θα σας το ανταποδώσει με καλύτερο ψήσιμο, λιγότερες μυρωδιές και μια κουζίνα που μοιάζει πάντα φρεσκοκαθαρισμένη.
