Έχετε κάποια μπαλαντέζα ή πολύμπριζο κρυμμένο πίσω από το έπιπλο της τηλεόρασης ή κάτω από το γραφείο σας; Πιθανότατα ναι. Σχεδόν κάθε ελληνικό σπίτι έχει.
Υπάρχει όμως μια φαινομενικά αθώα λεπτομέρεια στον τρόπο που τη χρησιμοποιείτε, η οποία μπορεί να μετατρέψει ένα απλό καλώδιο σε ωρολογιακή βόμβα. Το λάθος είναι τόσο συνηθισμένο που περνάει απαρατήρητο για χρόνια, μέχρι να είναι αργά.
Αν έχετε μια προέκταση καλωδίου (μπαλαντέζα) σε αυτή την κατάσταση, βγάλτε την από την πρίζα τώρα!
Δείτε ακόμα: Συσκευές που δεν πρέπει ποτέ να συνδέεις σε πολύπριζο: Προστατεύσου από κινδύνους και ζημιές!
Το λάθος: Η “τακτοποιημένη” μπαλαντέζα
Ας δούμε το σενάριο: Αγοράσατε μια μπαλαντέζα 10 μέτρων, αλλά η πρίζα απέχει μόλις 2 μέτρα από τη συσκευή σας. Τι κάνετε; Συνδέετε το φις και αφήνετε το υπόλοιπο καλώδιο σφιχτά τυλιγμένο, μερικές φορές ακόμα και με το αρχικό πλαστικό δεματικό του εργοστασίου, για να φαίνεται “τακτοποιημένο”.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Κάνοντας αυτό, μόλις δημιουργήσατε ένα ακούσιο θερμαντικό σώμα μέσα στο ίδιο σας το σπίτι.
Η επιστήμη του κινδύνου: Γιατί παίρνουν φωτιά τα τυλιγμένα καλώδια;
Δεν χρειάζεται να είστε ηλεκτρολόγος για να το καταλάβετε. Όταν το ρεύμα περνάει μέσα από ένα καλώδιο, παράγει πάντα λίγη θερμότητα.
Όταν το καλώδιο είναι ξετυλιγμένο (τεντωμένο): Η θερμότητα διαχέεται στον αέρα και χάνεται. Δεν υπάρχει κίνδυνος.
Όταν το καλώδιο είναι τυλιγμένο (κουλούρα): Η θερμότητα παγιδεύεται. Οι σπείρες του καλωδίου θερμαίνουν η μία την άλλη, δημιουργώντας ένα “φαινόμενο θερμοκηπίου” στον χαλκό.
Το αποτέλεσμα; Η θερμοκρασία εκτοξεύεται. Η πλαστική μόνωση αρχίζει να μαλακώνει, μετά λιώνει και τελικά τα γυμνά καλώδια ακουμπούν μεταξύ τους προκαλώντας βραχυκύκλωμα. Αν υπάρχει σκόνη ή χαλί εκεί κοντά (που συνήθως υπάρχει πίσω από έπιπλα), η φωτιά είναι θέμα χρόνου.
Το τέλειο σενάριο για καταστροφή
Αυτό το φαινόμενο είναι επικίνδυνο με οποιαδήποτε συσκευή, αλλά γίνεται κρίσιμο με συσκευές που “τραβάνε” πολύ ρεύμα (Watt).
Φανταστείτε να έχετε μια τυλιγμένη μπαλαντέζα (τύπου καρούλι ή απλώς μπερδεμένη κουλούρα) και να συνδέσετε πάνω της:
Ένα αερόθερμο ή ηλεκτρικό καλοριφέρ (πολύ συχνό τώρα τον χειμώνα του 2026).
Ένα σίδερο σιδερώματος.
Μια ισχυρή ηλεκτρική σκούπα.
Πλυντήριο ή στεγνωτήριο.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η μπαλαντέζα δεν χρειάζεται μέρες για να λιώσει. Μπορεί να συμβεί σε λίγα λεπτά. Και το χειρότερο είναι ότι, επειδή το καλώδιο είναι κρυμμένο πίσω από καναπέδες, θα καταλάβετε τον κίνδυνο μόνο όταν μυρίσετε το καμένο πλαστικό ή δείτε καπνό.
Πώς να προστατευτείτε σε 3 βήματα (Action Plan)
Οι πυροσβέστες είναι ξεκάθαροι: οι τυλιγμένες μπαλαντέζες είναι συχνή αιτία οικιακών πυρκαγιών που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί.
Ακολουθήστε αυτά τα βήματα τώρα:
Βήμα 1: Κάντε περιπολία στο σπίτι
Κοιτάξτε πίσω από τα έπιπλα, κάτω από γραφεία και πίσω από την τηλεόραση. Αν δείτε μπαλαντέζα ή καρούλι καλωδίου (αυτά τα πορτοκαλί ή μαύρα στροφία) να χρησιμοποιείται χωρίς να είναι τελείως ξετυλιγμένο, σταματήστε τα πάντα.
Βήμα 2: Ο χρυσός κανόνας – Ξετυλίξτε τα ΠΑΝΤΑ
Ακόμα κι αν χρειάζεστε μόνο 1 μέτρο και η μπαλαντέζα είναι 20 μέτρα, πρέπει να την ξετυλίξετε ολόκληρη. Απλώστε την χαλαρά στο πάτωμα. Ο αέρας πρέπει να κυκλοφορεί γύρω από το καλώδιο για να το κρυώνει. Η ασφάλεια είναι πιο σημαντική από την αισθητική.
Βήμα 3: Το τεστ της αφής
Αν χρησιμοποιείτε μια ενεργοβόρα συσκευή, ακουμπήστε το καλώδιο της μπαλαντέζας μετά από λίγα λεπτά. Αν το νιώθετε ζεστό στην αφή, αυτό είναι “κόκκινος συναγερμός”. Σημαίνει ότι το καλώδιο δεν αντέχει το φορτίο.
Βγάλτε το αμέσως από την πρίζα και αγοράστε μια μπαλαντέζα βαρέος τύπου (με πιο χοντρό καλώδιο).
Δείτε ακόμα: Πήρε φωτιά το λάδι στην κουζίνα; Τι να κάνεις αμέσως!
Το ρεύμα είναι φίλος μας, αρκεί να το σεβόμαστε. Μην θυσιάζετε την ασφάλεια του σπιτιού σας για να έχετε τα καλώδια “τακτοποιημένα”. Ένα ξετυλιγμένο καλώδιο μπορεί να φαίνεται άσχημο, αλλά ένα λιωμένο καλώδιο είναι καταστροφικό.
Κάντε τον έλεγχο σήμερα κιόλας!
Για περισσότερες οδηγίες πρόληψης πυρκαγιών στο σπίτι, συμβουλευτείτε τον επίσημο οδηγό της [Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας].
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
1. Ισχύει το ίδιο για τα καλώδια των φορτιστών κινητού; Τα καλώδια των κινητών μεταφέρουν πολύ χαμηλή τάση, οπότε ο κίνδυνος υπερθέρμανσης είναι ελάχιστος σε σύγκριση με τις οικιακές συσκευές. Ωστόσο, το τσάκισμα του καλωδίου μπορεί να το καταστρέψει εσωτερικά.
2. Μπορώ να βάλω την μπαλαντέζα κάτω από χαλί για να μην φαίνεται; ΟΧΙ. Ποτέ μην περνάτε καλώδια ρεύματος κάτω από χαλιά ή μοκέτες. Το χαλί λειτουργεί ως μόνωση, παγιδεύει τη θερμότητα και αν το καλώδιο λιώσει, το χαλί θα αρπάξει φωτιά αμέσως. Επίσης, πατώντας το, καταστρέφετε τη μόνωσή του.
3. Μπορώ να συνδέσω ένα πολύμπριζο πάνω σε άλλο πολύμπριζο; Όχι, αυτό λέγεται “daisy chaining” και απαγορεύεται. Αυξάνει την αντίσταση και τον κίνδυνο υπερθέρμανσης και πυρκαγιάς. Κάθε πολύμπριζο πρέπει να μπαίνει απευθείας στην πρίζα του τοίχου.
Focus Keywords: πώς να χρησιμοποιώ μπαλαντέζα, κίνδυνος πυρκαγιάς καλώδια, υπερθέρμανση πολύμπριζου, ασφάλεια σπιτιού ρεύμα.
