Η εγκυμοσύνη μπορεί να επηρεάσει τα πόδια σου με πολλούς τρόπους – και δεν πρόκειται μόνο για το πρήξιμο και τις αλλαγές στο βάδισμα. Ορισμένες γυναίκες βιώνουν το φαινόμενο που αποκαλείται mom feet, όπου το μέγεθος του παπουτσιού τους αυξάνεται κατά μισό νούμερο ή και περισσότερο.
Το 2022, η Αμερικανίδα θρύλος του στίβου Allyson Felix ανακοίνωσε ότι η αθλητική της εταιρεία Saysh θα εφαρμόσει μια πρωτοποριακή πολιτική επιστροφής: αν κάποια γυναίκα είχε αγοράσει αθλητικά παπούτσια και το μέγεθος των ποδιών της άλλαξε λόγω εγκυμοσύνης, θα μπορούσε να τα ανταλλάξει με το νέο της νούμερο.
Αυτό αποτέλεσε μια σπάνια δημόσια αναγνώριση ενός ζητήματος που σχεδόν ποτέ δεν συζητείται πέρα από τις συζητήσεις μεταξύ μαμάδων: ότι η εγκυμοσύνη μπορεί να αλλάξει μόνιμα το μέγεθος των ποδιών μιας γυναίκας, αυξάνοντάς το κατά 1 ή 2 νούμερα.
Για ποιους λόγους συμβαίνει αυτό;
Πρήξιμο
Το πρήξιμο στα κάτω άκρα είναι συχνό φαινόμενο κατά την εγκυμοσύνη, ειδικά στο τρίτο τρίμηνο. Καθώς αυξάνεται ο όγκος των υγρών στο σώμα για να υποστηριχθεί το έμβρυο, η πίεση της μήτρας στα αιμοφόρα αγγεία των ποδιών προκαλεί τη συσσώρευση υγρών στις γάμπες, τους αστραγάλους και τα πέλματα.
Ο Δρ. Dan Geller εξηγεί στο nationalgeographic.com ότι η γάμπα λειτουργεί ως «δεύτερη καρδιά», βοηθώντας το αίμα να επιστρέψει προς τα πάνω. Όταν το υγρό διαφεύγει από τα αγγεία, μπορεί να προκληθεί οίδημα με εντύπωμα (pitting edema), δηλαδή βαθούλωμα στο δέρμα αν το πιέσουμε με το δάχτυλο.
Ωστόσο, η Jasmine Pedroso προειδοποιεί πως αν το πρήξιμο είναι μονόπλευρο, έντονο, κόκκινο, θερμό ή επώδυνο, μπορεί να υποδηλώνει θρόμβωση ή λοίμωξη και πρέπει να αξιολογηθεί άμεσα από γιατρό.
Αλλαγές στο βάδισμα και πεσμένες καμάρες
Καθώς αλλάζει το κέντρο βάρους κατά την εγκυμοσύνη, αλλάζει και το βάδισμα. Οι γυναίκες συχνά ρίχνουν περισσότερο βάρος στο μπροστινό μέρος του πέλματος, κάτι που μπορεί να προκαλέσει μετατόπιση και καταπόνηση.
Επιπλέον, η αύξηση βάρους (συνήθως 11–16 κιλά) και η παρουσία της ορμόνης ρελαξίνης καθιστούν τους συνδέσμους πιο χαλαρούς, με αποτέλεσμα την επιπέδωση της καμάρας του ποδιού (πλατυποδία).
Με τον καιρό, η πίεση από το βάρος μετατοπίζεται από το κέντρο του πέλματος προς τις άκρες, προκαλώντας υπερπρηνισμό. Έρευνα του 2020 έδειξε ότι οι γυναίκες με πολλαπλές εγκυμοσύνες είναι πιο επιρρεπείς σε αυτή την κατάσταση.
Πελματιαία απονευρωσίτιδα και κότσια
Η πελματιαία απονευρωσίτιδα (plantar fasciitis), μια φλεγμονή του συνδετικού ιστού στην καμάρα του ποδιού, είναι επίσης συχνή κατά την εγκυμοσύνη. Προκαλείται από τη χαλάρωση των συνδέσμων, αδύναμους μύες και την επιπλέον πίεση λόγω βάρους.
Τα κότσια (bunions), οστικές παραμορφώσεις στη βάση του μεγάλου δακτύλου, μπορούν επίσης να επιδεινωθούν λόγω των χαλαρών αρθρώσεων και των στενών παπουτσιών. Αν και δεν εμφανίζονται εν μία νυκτί, η εγκυμοσύνη μπορεί να επιταχύνει την ανάπτυξή τους.
Μεγαλύτερο νούμερο παπουτσιού
Πολλές γυναίκες αναφέρουν ότι μετά την εγκυμοσύνη χρειάζονται μεγαλύτερα παπούτσια. Αν και κάποιες επιστρέφουν στο παλιό τους νούμερο, για άλλες η αλλαγή είναι μόνιμη.
Η βασική αιτία θεωρείται η πτώση της καμάρας, αλλά υπάρχει και η υπόθεση ότι κάποιοι υποδοχείς ορμονών αντιδρούν διαφορετικά στην αύξηση της ρελαξίνης, επηρεάζοντας το μέγεθος του ποδιού.
Ο καθηγητής Neil Segal εξηγεί ότι περίπου το 40% των γυναικών βιώνουν σημαντική αύξηση στο μήκος του ποδιού και πτώση στην καμάρα – και ότι οι ατομικές ορμονικές αποκρίσεις ίσως παίζουν ρόλο.
Δες εδώ ποιο είναι το όριο ηλικίας για εξωσωματική γονιμοποίηση στην Ελλάδα
Τι μπορείτε να κάνετε
Η πρόληψη είναι το κλειδί. Οι ειδικοί προτείνουν:
Ξεκούραση με ανύψωση των ποδιών πάνω από την καρδιά
Κάλτσες συμπίεσης
Ήπια άσκηση και διατάσεις
Μασάζ στα κάτω άκρα
Υγιεινή διατροφή με χαμηλή περιεκτικότητα σε αλάτι
Η επιλογή σωστών παπουτσιών είναι εξαιρετικά σημαντική. Επιλέξτε παπούτσια με φαρδύ μπροστινό μέρος που ακολουθούν τη φυσική φόρμα του ποδιού, στηρίζουν σωστά την καμάρα και επιτρέπουν τη φυσική κίνηση των δακτύλων.
Μελέτη του 2018 έδειξε ότι έως και 72% των ανθρώπων φορούν λάθος μέγεθος παπουτσιών. Γι’ αυτό οι ειδικοί συνιστούν να μετράτε επαγγελματικά τα πόδια σας μία φορά τον χρόνο.
Αν και δεν γνωρίζουμε ακόμη πλήρως όλους τους λόγους που τα πόδια αλλάζουν τόσο δραματικά κατά την εγκυμοσύνη, οι ερευνητές τονίζουν ότι αυτά τα θέματα πρέπει να αντιμετωπίζονται σοβαρά. Όπως λέει και ο Δρ. Geller: «Αυτά είναι πραγματικά ζητήματα – όχι μύθοι της γιαγιάς».
