Η φλεγμονή είναι μια φυσιολογική και απαραίτητη λειτουργία του οργανισμού. Αποτελεί μέρος της άμυνας του σώματος απέναντι σε λοιμώξεις, τραυματισμούς και τοξικές ουσίες. Ωστόσο, όταν η φλεγμονή γίνεται χρόνια και παρατεταμένη, μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη σοβαρών παθήσεων, όπως καρδιαγγειακά νοσήματα, σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και αυτοάνοσα νοσήματα. Η διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο στη ρύθμιση της φλεγμονής, είτε ενισχύοντάς την είτε περιορίζοντάς την.
Σε αντίθεση με την οξεία φλεγμονή (π.χ. πρήξιμο μετά από έναν τραυματισμό), η χρόνια φλεγμονή είναι χαμηλού βαθμού αλλά διαρκής. Συχνά δεν εμφανίζει εμφανή συμπτώματα, όμως δρα «σιωπηλά» στον οργανισμό. Έρευνες έχουν δείξει ότι η σύγχρονη δυτικού τύπου διατροφή συνδέεται με αυξημένους δείκτες φλεγμονής στο αίμα.
Δείτε εδώ τις τροφές που βοηθούν όταν κάνεις δίαιτα
Τροφές που ενισχύουν τη φλεγμονή
1. Επεξεργασμένα και υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα
Τρόφιμα όπως έτοιμα γεύματα, αλλαντικά, πατατάκια και συσκευασμένα σνακ περιέχουν συνήθως υψηλές ποσότητες αλατιού, ζάχαρης, κορεσμένων και τρανς λιπαρών. Τα τρανς λιπαρά, ειδικά, έχουν συνδεθεί με αυξημένη παραγωγή φλεγμονωδών ουσιών στον οργανισμό.
2. Ζάχαρη και τρόφιμα με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη
Η υπερκατανάλωση ζάχαρης και λευκών επεξεργασμένων υδατανθράκων (λευκό ψωμί, γλυκά, αναψυκτικά) οδηγεί σε απότομες αυξήσεις του σακχάρου στο αίμα. Αυτές οι αυξήσεις προκαλούν οξειδωτικό στρες και ενισχύουν τη φλεγμονώδη απόκριση.
3. Επεξεργασμένα κόκκινα κρέατα
Αλλαντικά, λουκάνικα και μπέικον περιέχουν συντηρητικά και νιτρώδη άλατα που σχετίζονται με αυξημένους δείκτες φλεγμονής. Επιπλέον, η υπερβολική κατανάλωση κόκκινου κρέατος έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων.
4. Τρανς και κορεσμένα λιπαρά
Τα τρανς λιπαρά βρίσκονται σε τηγανητά τρόφιμα και βιομηχανοποιημένα γλυκίσματα. Τα κορεσμένα λιπαρά, όταν καταναλώνονται σε μεγάλες ποσότητες (π.χ. λιπαρά κρέατα, πλήρη γαλακτοκομικά), μπορούν επίσης να ενισχύσουν τη φλεγμονώδη διαδικασία.
5. Υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
Η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να μην είναι επιβαρυντική για όλους, όμως η υπερβολική πρόσληψη διαταράσσει το μικροβίωμα του εντέρου και αυξάνει τους φλεγμονώδεις δείκτες.
6. Τεχνητά πρόσθετα και γλυκαντικά
Ορισμένα τεχνητά πρόσθετα, χρωστικές και γλυκαντικά ενδέχεται να επηρεάζουν αρνητικά τη χλωρίδα του εντέρου, συμβάλλοντας έμμεσα στη χρόνια φλεγμονή.
Δείτε εδώ τις τροφές που καταστρέφουν την μνήμη
Ο ρόλος του τρόπου ζωής
Η διατροφή δεν είναι ο μόνος παράγοντας που επηρεάζει τη φλεγμονή. Η έλλειψη ύπνου, το χρόνιο στρες, η καθιστική ζωή και το κάπνισμα επιδεινώνουν τη φλεγμονώδη κατάσταση. Η υιοθέτηση ενός ισορροπημένου τρόπου ζωής, με τακτική άσκηση και επαρκή ξεκούραση, μπορεί να μειώσει σημαντικά τους φλεγμονώδεις δείκτες.
Ποιες τροφές βοηθούν στη μείωση της φλεγμονής;
Για την ισορροπία του οργανισμού, προτείνεται η κατανάλωση:
Φρούτων και λαχανικών πλούσιων σε αντιοξειδωτικά
Λιπαρών ψαριών (όπως σολομός, σαρδέλες) με ω-3 λιπαρά οξέα
Ξηρών καρπών και σπόρων
Ελαιολάδου
Ολικής άλεσης δημητριακών
Η μεσογειακή διατροφή θεωρείται ένα από τα πιο αποτελεσματικά διατροφικά πρότυπα για τη μείωση της χρόνιας φλεγμονής.
Η χρόνια φλεγμονή αποτελεί έναν «αόρατο» παράγοντα κινδύνου για πολλές σύγχρονες ασθένειες. Η υπερκατανάλωση επεξεργασμένων τροφών, ζάχαρης, τρανς λιπαρών και αλκοόλ μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά τον οργανισμό. Αντίθετα, μια διατροφή βασισμένη σε φυσικά, μη επεξεργασμένα τρόφιμα, σε συνδυασμό με υγιεινές συνήθειες ζωής, μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση της φλεγμονής και στη συνολική βελτίωση της υγείας.
