Ερυθριτόλη: Πώς το τεχνητό γλυκαντικό στα αναψυκτικά χωρίς ζάχαρη συνδέεται με την καρδιαγγειακή υγεία

Στο στόχαστρο των επιστημονικών ερευνών βρίσκεται τα τελευταία χρόνια η ερυθριτόλη, ένα δημοφιλές γλυκαντικό που χρησιμοποιείται ευρέως σε αναψυκτικά χωρίς ζάχαρη, πρωτεϊνικές μπάρες και προϊόντα χαμηλών υδατανθράκων. Όπως αναφέρει το δημοσίευμα του ygeiamou.gr, αν και το συστατικό αυτό προτιμάται από άτομα που ελέγχουν το βάρος τους ή διαχειρίζονται τον διαβήτη λόγω των μηδενικών θερμίδων του, πρόσφατες μελέτες συνδέουν τα υψηλά επίπεδά του στο αίμα με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων και ενισχυμένη πήξη του αίματος.

Παρά το γεγονός ότι η ερυθριτόλη δεν επηρεάζει σημαντικά τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα και την ινσουλίνη, η παρουσία της στην κυκλοφορία του αίματος μετά την κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων εξετάζεται πλέον εξονυχιστικά. Οι ερευνητές εστιάζουν στις μεταβολές που προκαλούνται στα αιμοφόρα αγγεία, προσπαθώντας να κατανοήσουν τη φυσιολογία της δράσης της.

Τα διαθέσιμα στοιχεία δεν αποδεικνύουν ότι η ερυθριτόλη προκαλεί άμεσα καρδιακές προσβολές ή εγκεφαλικά επεισόδια, ωστόσο υπογραμμίζουν την ανάγκη για μεγαλύτερη προσοχή στη χρήση της. Παράλληλα, επιστημονικές αναφορές συνδέουν και άλλα γλυκαντικά, όπως την ξυλιτόλη, με παρόμοιους καρδιαγγειακούς κινδύνους.

Τι είναι η ερυθριτόλη και πού χρησιμοποιείται;

Η ερυθριτόλη είναι μια ουσία που ανήκει στα γλυκαντικά και προσφέρει περίπου το 80% της γλυκύτητας της κοινής ζάχαρης. Το ανθρώπινο σώμα παράγει από μόνο του μικρές ποσότητες ερυθριτόλης στο πλαίσιο του φυσιολογικού μεταβολισμού. Ωστόσο, η βιομηχανική της χρήση έχει εκτοξευθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς προστίθεται συστηματικά σε αναψυκτικά χωρίς ζάχαρη, πρωτεϊνικές μπάρες και ευρεία γκάμα προϊόντων χαμηλής περιεκτικότητας σε υδατάνθρακες.

Η κύρια αιτία της δημοφιλίας της έγκειται στο γεγονός ότι παρέχει σχεδόν μηδενικές θερμίδες και παρουσιάζει ελάχιστη έως μηδαμινή επίδραση στα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα και την ινσουλίνη. Για τον λόγο αυτό, αποτελεί εξαιρετικά δημοφιλή επιλογή ανάμεσα σε άτομα που προσπαθούν να χάσουν βάρος ή να διαχειριστούν τον διαβήτη. Παρ’ όλα αυτά, η μαζική κατανάλωσή της εγείρει πλέον ερωτήματα σχετικά με τις μακροπρόθεσμες επιδράσεις της στον οργανισμό.

Πώς συνδέεται η ερυθριτόλη με την καρδιαγγειακή υγεία;

Οι επιστημονικές μελέτες εστιάζουν στη συμπεριφορά της ερυθριτόλης αφότου εισέλθει στην κυκλοφορία του αίματος μετά την κατανάλωση. Πρόσφατα ερευνητικά δεδομένα έχουν συνδέσει τα υψηλότερα επίπεδα της ουσίας στο αίμα με αυξημένη τάση πήξης του αίματος, καθώς και με συχνότερη εμφάνιση καρδιαγγειακών επεισοδίων. Επιπλέον, εργαστηριακές δοκιμές υποδεικνύουν ότι η ερυθριτόλη ενδέχεται να επηρεάζει τη λειτουργία των αιμοφόρων αγγείων του εγκεφάλου.

Ο διευθυντής του Κέντρου Καρδιαγγειακής Διαγνωστικής και Πρόληψης της Κλινικής του Κλίβελαντ, Stanley Hazen, δήλωσε στο CNN ότι οι συγκεντρώσεις ερυθριτόλης που καταγράφονται στο αίμα μετά την κατανάλωση προϊόντων με το συγκεκριμένο γλυκαντικό μπορεί να είναι δραματικά υψηλότερες από τα επίπεδα που παράγει φυσιολογικά ο οργανισμός. Αυτή η απότομη αύξηση αποτελεί τον βασικό παράγοντα που προβληματίζει την επιστημονική κοινότητα.

Τι δείχνουν τα ευρήματα για τον πραγματικό κίνδυνο;

Τα υπάρχοντα ερευνητικά ευρήματα δεν αποδεικνύουν αιτιώδη συνάφεια, δηλαδή δεν επιβεβαιώνουν ότι η ερυθριτόλη προκαλεί άμεσα καρδιακές προσβολές ή εγκεφαλικά επεισόδια. Η σύνδεση που παρατηρείται στις μελέτες είναι συσχετιστική και υποδεικνύει την ανάγκη για περαιτέρω ενδελεχή εξέταση της ασφάλειας του γλυκαντικού.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η ερυθριτόλη δεν είναι το μόνο γλυκαντικό που βρίσκεται υπό παρακολούθηση. Όπως αναφέρεται σε σχετικές έρευνες, όπως γερμανική μελέτη για την ξυλιτόλη στις τσίχλες χωρίς ζάχαρη, διάφορες υποκατάστατες ουσίες ζάχαρης συνδέονται με πιθανούς κινδύνους εμφράγματος. Η επιστημονική κοινότητα συνιστά προσοχή και λελογισμένη χρήση μέχρι να ολοκληρωθούν οι εκτενέστερες κλινικές δοκιμές.

Τι παραμένει άγνωστο για τη μακροπρόθεσμη κατανάλωση;

Παρά τις ενδείξεις από τις εργαστηριακές και επιδημιολογικές μελέτες, παραμένουν σημαντικά κενά στην κατανόηση του ακριβούς μηχανισμού με τον οποίο η ερυθριτόλη επηρεάζει την πήξη του αίματος και τα αγγεία. Δεν έχει καθοριστεί ακόμα ποια είναι η ακριβής ασφαλής ημερήσια ποσότητα πρόσληψης ούτε αν οι επιδράσεις διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία ή το υποκείμενο ιατρικό ιστορικό των καταναλωτών.

Επιπρόσθετα, απαιτούνται μακροχρόνιες τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες σε ανθρώπους για να διαπιστωθεί εάν η αντικατάσταση της ζάχαρης με ερυθριτόλη προσφέρει τελικά καθαρό όφελος για την υγεία ή αν οι πιθανοί καρδιαγγειακοί κίνδυνοι αντισταθμίζουν τα οφέλη από τη μείωση των θερμίδων.

Συχνές ερωτήσεις

Προκαλεί η ερυθριτόλη καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό;

Τα σημερινά ευρήματα δείχνουν συσχέτιση των υψηλών επιπέδων ερυθριτόλης στο αίμα με καρδιαγγειακά επεισόδια, αλλά δεν αποδεικνύουν ότι η ίδια η ουσία προκαλεί άμεσα εμφράγματα ή εγκεφαλικά.

Σε ποια προϊόντα συναντάται η ερυθριτόλη;

Βρίσκεται κυρίως σε αναψυκτικά χωρίς ζάχαρη, πρωτεϊνικές μπάρες και επεξεργασμένα τρόφιμα χαμηλών υδατανθράκων που στοχεύουν στη μείωση θερμίδων.