Τα τελευταία χρόνια το Ozempic έχει βρεθεί στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, όχι μόνο ως θεραπεία για τον Διαβήτη Τύπου 2, αλλά και ως μέσο απώλειας βάρους. Η αυξημένη χρήση του, ιδιαίτερα από γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, έχει γεννήσει εύλογα ερωτήματα σχετικά με την ασφάλειά του κατά την εγκυμοσύνη.
Μπορεί να επηρεάσει το έμβρυο; Τι λένε οι επιστημονικές μελέτες και ποιες είναι οι επίσημες ιατρικές συστάσεις;
Το Ozempic (σεμαγλουτίδη) ανήκει στην κατηγορία των αγωνιστών των υποδοχέων GLP-1, φαρμάκων που μιμούνται τη δράση μιας φυσικής ορμόνης του οργανισμού, η οποία ρυθμίζει το σάκχαρο και την όρεξη. Η δράση τους βασίζεται στην επιβράδυνση της γαστρικής κένωσης και στη μείωση του αισθήματος πείνας, οδηγώντας σε ταχύτερο κορεσμό και χαμηλότερη πρόσληψη τροφής. Αυτός ακριβώς ο μηχανισμός εξηγεί γιατί, πέρα από τον διαβήτη, το Ozempic χρησιμοποιείται πλέον ευρέως και για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας.
Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται και μια πιο «χαλαρή» χρήση του φαρμάκου, από άτομα που δεν πάσχουν από παχυσαρκία ή διαβήτη αλλά επιθυμούν απλώς να χάσουν βάρος. Η πρακτική αυτή έχει προκαλέσει επιφυλάξεις στην επιστημονική κοινότητα, ειδικά όταν αφορά γυναίκες που βρίσκονται σε ηλικία τεκνοποίησης.
Μεγάλη μελέτη στην Αυστραλία, που κάλυψε την περίοδο 2011–2022 και περισσότερες από 1,6 εκατομμύρια γυναίκες, έδειξε εντυπωσιακή αύξηση στη χρήση αγωνιστών GLP-1. Η πλειονότητα των γυναικών που λάμβαναν αυτά τα φάρμακα δεν έπασχαν από Διαβήτη Τύπου 2, ενώ μόνο ένα μικρό ποσοστό συνδύαζε τη θεραπεία με αντισύλληψη. Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι ένα ποσοστό γυναικών έμεινε έγκυο μέσα στους πρώτους μήνες από την έναρξη της αγωγής.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι γυναίκες με Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών εμφάνισαν αυξημένη γονιμότητα μετά την απώλεια βάρους που επιτεύχθηκε με τη χρήση GLP-1 αγωνιστών. Το φαινόμενο αυτό έχει οδηγήσει τους ερευνητές να μιλούν ακόμη και για «ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες» μετά τη θεραπεία με Ozempic, ακριβώς επειδή πολλές γυναίκες δεν αναμένουν ότι η γονιμότητά τους μπορεί να βελτιωθεί τόσο γρήγορα.
Τι δείχνουν οι μελέτες για την ασφάλεια του Ozempic στην εγκυμοσύνη;
Τα δεδομένα από μελέτες σε ζώα προκαλούν ανησυχία, καθώς έχουν συσχετίσει τη χορήγηση σεμαγλουτίδης με καθυστέρηση της εμβρυϊκής ανάπτυξης, ανωμαλίες στη διάπλαση οργάνων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, εμβρυϊκό θάνατο. Για τον λόγο αυτό, τα ευρήματα αυτά θεωρούνται προειδοποιητικά για τη χρήση του φαρμάκου κατά την κύηση.
Στον άνθρωπο, τα διαθέσιμα στοιχεία είναι περιορισμένα. Μικρές μελέτες σε εγκύους με Διαβήτη Τύπου 2 δεν έδειξαν σαφή αύξηση των συγγενών ανωμαλιών σε σύγκριση με τη θεραπεία με ινσουλίνη. Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι τα δείγματα ήταν μικρά και δεν επιτρέπουν ασφαλή συμπεράσματα. Επιπλέον, ο ίδιος ο ανεπαρκώς ρυθμισμένος διαβήτης αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για το έμβρυο, γεγονός που περιπλέκει ακόμη περισσότερο την αξιολόγηση της ασφάλειας.
Δείτε εδώ ποιοι και πώς λαμβάνουν τα δωρεάν φάρμακα για την παχυσαρκία
Τι συστήνει ο κατασκευαστής του Ozempic;
Σύμφωνα με το επίσημο φύλλο οδηγιών, η εταιρεία που παράγει το Ozempic συνιστά τη διακοπή της θεραπείας τουλάχιστον δύο μήνες πριν από τον προγραμματισμό μιας εγκυμοσύνης. Η σύσταση αυτή βασίζεται στον χρόνο παραμονής του φαρμάκου στον οργανισμό και στην έλλειψη επαρκών δεδομένων ασφάλειας για την κύηση.
Τι γίνεται αν μια γυναίκα μείνει έγκυος ενώ λαμβάνει Ozempic;
Σε περίπτωση που μια γυναίκα διαπιστώσει ότι είναι έγκυος ενώ ήδη λαμβάνει Ozempic, το σημαντικότερο βήμα είναι η άμεση επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό της. Η διακοπή ή η αντικατάσταση της θεραπείας θα πρέπει να γίνει εξατομικευμένα, με γνώμονα τόσο την υγεία της μητέρας όσο και την ασφάλεια του εμβρύου. Τα μέχρι στιγμής δεδομένα δεν δείχνουν δραματική αύξηση του κινδύνου, όμως η προληπτική στάση παραμένει η ασφαλέστερη επιλογή.
Παρότι το Ozempic θεωρείται ιδιαίτερα αποτελεσματικό φάρμακο για τον διαβήτη και την απώλεια βάρους, η χρήση του κατά την εγκυμοσύνη δεν συνιστάται. Η αυξημένη γονιμότητα που παρατηρείται σε ορισμένες γυναίκες καθιστά απαραίτητη την ενημέρωση και τη λήψη μέτρων αντισύλληψης κατά τη διάρκεια της θεραπείας. Σε κάθε περίπτωση, ο προγραμματισμός εγκυμοσύνης και η φαρμακευτική αγωγή πρέπει να συζητούνται πάντα με τον γιατρό, ώστε να διασφαλίζεται η υγεία τόσο της μητέρας όσο και του παιδιού.
