Τα πολύμπριζα είναι σωτήρια όταν οι πρίζες δεν φτάνουν—αλλά χρειάζονται προσοχή. Στατιστικά, ένα μεγάλο ποσοστό οικιακών συμβάντων με καπνό και μυρωδιά καμένου ξεκινούν από υπερφορτωμένα πολύμπριζα ή χαλαρές επαφές.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο πόσες συσκευές χωρούν, αλλά τι συσκευές και πόσα Watt τραβούν (συνεχόμενα ή στην εκκίνηση). Θερμαντικά, συμπιεστές (ψυγεία/αφυγραντήρες) και «λευκές» συσκευές μπορούν να ζεστάνουν επικίνδυνα τις επαφές μιας λωρίδας, ειδικά αν το καλώδιό της είναι λεπτό ή το πολύμπριζο είναι φθηνό και χωρίς θερμική προστασία.
Συν τοις άλλοις, η ένδειξη «προστασία υπέρτασης» δεν σημαίνει ότι αντέχει μεγάλα φορτία—απλώς προστατεύει από αιχμές τάσης. Το ίδιο και ο διακόπτης: δεν είναι ασφάλεια για υπερφόρτωση.
Για να κρατήσεις το σπίτι σου ασφαλές και τις συσκευές σου υγιείς, αρκεί να θυμάσαι δύο αρχές: (1) ό,τι ζεσταίνει ή έχει μοτέρ/συμπιεστή πάει απευθείας σε πρίζα τοίχου και (2) το συνολικό φορτίο στο πολύμπριζο να μένει ιδανικά κάτω από το 80% της ονομαστικής του ισχύος.
Παρακάτω θα βρεις λίστα «κόκκινων» συσκευών, απλούς υπολογισμούς φορτίου, ενδείξεις κινδύνου και ασφαλείς εναλλακτικές.
Δείτε ακόμα: Ηλεκτρική συσκευή «καίει» όσο 65 ψυγεία
Συσκευές που δεν πρέπει να μπαίνουν σε πολύμπριζο
Θερμαντικές συσκευές (μεγάλη αντίσταση)
• Αερόθερμα, θερμοπομποί, ηλεκτρικά καλοριφέρ/σόμπες
• Βραστήρας νερού, σίδερο, τοστιέρα/φρυγανιέρα, ηλεκτρικός φούρνος, φριτέζα/air fryer, καφετιέρα espresso
Γιατί: Τραβούν πολύ ρεύμα (συχνά 1.500–2.500W). Οι συνδέσεις/βύσματα και τα λεπτά καλώδια των πολύμπριζων ζεσταίνονται εύκολα.
Συσκευές με συμπιεστή ή μοτέρ (υψηλό ρεύμα εκκίνησης)
• Ψυγεία, καταψύκτες, αφυγραντήρες
• Κλιματιστικά (και φορητά)
• Αντλίες/πιεστικά, μεγάλα ηλεκτρικά εργαλεία
Γιατί: Έχουν «κορύφωμα» εκκίνησης που μπορεί να ρίξει ασφάλεια ή να υπερθερμάνει επαφές. Χρειάζονται απευθείας πρίζα τοίχου.
Μεγάλα «λευκά»
• Πλυντήριο ρούχων, στεγνωτήριο, πλυντήριο πιάτων
Γιατί: Συνδυάζουν αντίσταση θέρμανσης + μοτέρ. Η συνεχής/βαριά κατανάλωση δεν είναι για πολύμπριζο.
Φούρνος μικροκυμάτων
Γιατί: Αν και γράφει «800–900W εξόδου», η εισροή ρεύματος είναι συνήθως 1.200–1.500W. Θέλει δική του πρίζα.
Φορτιστές υψηλής ισχύος/βιομηχανικές συσκευές
• Φορτιστές ηλεκτρικών οχημάτων, ισχυρά εργαστηριακά τροφοδοτικά
Γιατί: Σχεδιασμένα για αποκλειστική γραμμή/πρίζα με κατάλληλη ασφάλεια.
«Αλυσίδες» πολύμπριζων & μπαλαντέζες κουλούρα
Ποτέ πολύμπριζο σε πολύμπριζο. Για καρούλες/μπαλαντέζες, πάντα ξετύλιγμα πλήρως πριν τη χρήση—το τυλιγμένο καλώδιο υπερθερμαίνεται.
Δείτε ακόμα: Η ν.1 συσκευή που δεν κάνει να μένει στην πρίζα μετά την χρήση της
Τι μπορεί να μπαίνει (με μέτρο)
• Ρούτερ, φορτιστές κινητών/τάμπλετ/λαπτοπ, οθόνες, TV, κονσόλες, ηχεία γραφείου, λάμπες γραφείου.
Κανόνας: Χρησιμοποίησε ποιοτικό πολύμπριζο (με θερμική προστασία/διακόπτη, παιδικές γρίλιες, προστασία υπέρτασης) και μην ξεπερνάς το 80% της ονομαστικής του ισχύος.
Πώς να υπολογίζεις σωστά το φορτίο
• Διάβασε την ένταση του πολύμπριζου: συνήθως 10A (έως ~2.300W) ή 16A (έως ~3.680W) στα 230V.
• Άθροισε τα Watt των συσκευών σου.
• Μείνε κάτω από το 80% του ορίου:
– 10A → στόχευσε ≤ 1.840W
– 16A → στόχευσε ≤ 2.940W
• Πρόσεξε τα «κρυφά» νούμερα: π.χ. μικροκύματα 1.300–1.500W εισόδου, espresso 1.200–1.800W, βραστήρας 2.000–2.400W, αερόθερμο 1.500–2.500W.
Παράδειγμα λάθους: πολύμπριζο 10A με βραστήρα (2.200W) + τοστιέρα (1.000W) = 3.200W → υπερφόρτωση.
Παράδειγμα ΟΚ: PC (300W) + οθόνη (50W) + ρούτερ (10W) + ηχεία (30W) ≈ 390W.
Γιατί δεν είναι καλή ιδέα το πολύμπριζο για «βαριές» συσκευές
• Υπερθέρμανση επαφών/βύσματος → λιώσιμο πλαστικών, ανάφλεξη.
• Πτώση τάσης → «ζορίζει» μοτέρ/ηλεκτρονικά, μειώνει διάρκεια ζωής.
• Ρεύμα εκκίνησης → στιγμιαίες αιχμές που καμία φθηνή λωρίδα δεν αντέχει.
• Μηχανική καταπόνηση → βαριά φις τραβούν και χαλαρώνουν επαφές.
Σημάδια κινδύνου – σταμάτα αμέσως
• Ζεστό βύσμα/πολύμπριζο, μυρωδιά ζεστού πλαστικού/καμένου
• Τριξίματα/σπινθήρες, μελανές επαφές
• Διακόπτης/ασφάλεια που «πέφτει» συχνά
Ασφαλείς εναλλακτικές
• Απευθείας πρίζα τοίχου για συσκευές υψηλής ισχύος/μοτέρ.
• Βαρέος τύπου προέκταση μίας θέσης (όχι πολύμπριζο) με διατομή καλωδίου ≥1,5mm² και φις Schuko καλής ποιότητας—για προσωρινή χρήση.
• Πολύμπριζο 16A επώνυμο με θερμική/υπέρτασης, μόνο για μικροφορτία.
• Ηλεκτρολόγος για επιπλέον πρίζες ή ξεχωριστή γραμμή όπου χρειάζεται.
• UPS/προστασία υπέρτασης για ευαίσθητα ηλεκτρονικά (PC/TV), ποτέ για θερμαντικά.
Checklist πριν βάλεις κάτι σε πολύμπριζο
- Είναι θερμαντικό, μεγάλο μοτέρ ή «λευκή» συσκευή; → Όχι, απευθείας πρίζα.
- Πόσα Watt συνολικά; Μένω κάτω από το 80% του ορίου.
- Το καλώδιο είναι ξετυλιγμένο (αν είναι καρούλα) και το φις «κάθεται» σφιχτά;
- Το πολύμπριζο έχει θερμική προστασία, διακόπτη, προστασία υπέρτασης και καλώδιο ≥1,5mm² για 16A;
- Αποφεύγω αλυσίδες πολύμπριζων και φθηνά, ανώνυμα προϊόντα.
Δείτε ακόμα: Οδηγός ασφαλείας: Οι πιο επικίνδυνες ηλεκτρικές συσκευές για ηλεκτροπληξία
Η ηλεκτρική ασφάλεια στο σπίτι δεν είναι θέμα τύχης—είναι θέμα συνήθειας. Ένα πεντάλεπτο «audit» στις πρίζες σου σήμερα μπορεί να γλιτώσει συσκευές, χρήματα και, κυριολεκτικά, ζωές.
Θυμήσου: ό,τι ζεσταίνει ή έχει συμπιεστή ποτέ σε πολύμπριζο, κι όταν χρησιμοποιείς λωρίδα ρεύματος, κράτα την συνολική ισχύ κάτω από το 80% του ορίου της.
Αν το άρθρο σού φάνηκε χρήσιμο, κάνε τα εξής τώρα:
- Κάνε έναν γρήγορο έλεγχο στα πολύμπριζα του σπιτιού/γραφείου και βγάλε από εκεί θερμαντικά, μικροκύματα, πλυντήρια, ψυγεία, αφυγραντήρες.
- Μοιράσου αυτόν τον οδηγό με την οικογένεια/συγκάτοικους για να υιοθετήσετε κοινές ασφαλείς πρακτικές.
