Μπορεί να κοιτάζεις τον κήπο σου μέσα από το παράθυρο και να νομίζεις ότι η φύση κοιμάται, αλλά κάνεις λάθος. Ο Ιανουάριος είναι ίσως ο πιο κρίσιμος μήνας προετοιμασίας.
Ενώ οι χυμοί των δέντρων έχουν σταματήσει να κυκλοφορούν (λήθαργος), εσύ έχεις τη μοναδική ευκαιρία να δώσεις σχήμα, να δυναμώσεις τα φυτά και να εξασφαλίσεις ότι η φετινή παραγωγή θα είναι διπλάσια. Το μόνο που χρειάζεσαι είναι ένα κλαδευτήρι και μια μέρα χωρίς παγωνιά.
Δες παρακάτω τα 4 είδη φυτών που “παρακαλάνε” για κλάδεμα αυτή την εποχή.
Δείτε ακόμα: Πώς να φροντίσεις τη βουκαμβίλια για να γεμίσει χρώμα την άνοιξη
Κλάδεμα Ιανουαρίου: Τα 4 φυτά που πρέπει να κλαδέψεις ΤΩΡΑ για πλούσια καρποφορία
ΠΡΟΣΟΧΗ: Στην Ελλάδα τον Ιανουάριο έχουμε συχνά τις λεγόμενες «Αλκυονίδες μέρες» (ηλιοφάνεια), αλλά και ξαφνικούς παγετούς.
Πότε κλαδεύουμε: Μόνο ημέρες που η θερμοκρασία είναι πάνω από το μηδέν και δεν προβλέπεται παγετός το βράδυ.
Γιατί: Αν κλαδέψεις στην παγωνιά, το ξύλο γίνεται εύθραυστο, σπάει άτσαλα και η “πληγή” δεν κλείνει, αφήνοντας το δέντρο εκτεθειμένο σε αρρώστιες.
1. Τα μηλοειδή (μηλιές, αχλαδιές, κυδωνιές) 🍎
Αυτά είναι τα βασικά δέντρα που χρειάζονται τη φροντίδα σου τώρα. Επειδή δεν έχουν φύλλα, μπορείς να δεις καθαρά τον “σκελετό” τους.
Ο Στόχος: Θέλουμε μια κόμη σε σχήμα πυραμίδας ή κυπέλλου, που να αερίζεται καλά και να τη βλέπει ο ήλιος παντού.
Τι κόβουμε:
Τα «λαίμαργα»: Κλαδιά που πετάγονται κάθετα προς τα πάνω (αυτά κλέβουν δύναμη και δεν κάνουν καρπό).
Τους ανταγωνιστές: Κλαδιά που μεγαλώνουν παράλληλα με τον κεντρικό κορμό.
Τα χιαστί: Κλαδιά που μπλέκονται μεταξύ τους και τρίβονται.
Το Όφελος: Λιγότερη υγρασία στα φύλλα = λιγότεροι μύκητες και αρρώστιες την άνοιξη.
2. Οι θάμνοι με καρπούς (φραγκοστάφυλα, σμέουρα, ροδάκινα)
Εδώ το μυστικό είναι η ανανέωση. Το παλιό ξύλο δεν δίνει καλό καρπό.
Ο Κανόνας των 3 ετών: Τα κλαδιά αποδίδουν τα μέγιστα όταν είναι 1 έως 3 ετών.
Τι κόβουμε: Αφαιρούμε από τη βάση (σύριζα στο έδαφος) τα 1-2 πιο γέρικα, χοντρά και σκουρόχρωμα κλαδιά.
Το Αποτέλεσμα: Αφήνουμε στο φυτό περίπου 8-10 δυνατά κλαδιά διαφόρων ηλικιών. Έτσι το αναγκάζουμε να βγάλει νέους βλαστούς που θα γεμίσουν καρπό.
3. Η φουντουκιά 🌰
Η φουντουκιά έχει την τάση να γίνεται “ζούγκλα”. Αν την αφήσεις, θα γεμίσει φούντωμα αλλά δεν θα κάνει φουντούκια.
Τι κόβουμε: Χρειάζεσαι πριόνι εδώ. Κόψε από τη βάση τους πολύ γέρικους κορμούς. Επίσης, αραίωσε το εσωτερικό του θάμνου αφαιρώντας τα αδύναμα κλαδιά.
Ο Στόχος: Θέλουμε έναν θάμνο με 10-12 κύριους κορμούς που να τους βλέπει όλους ο ήλιος.
4. Οι ανθεκτικοί φράχτες (γαύρος, λιγούστρο/Πταίρη) 🌳
Αν έχεις φράχτη, τώρα είναι η ώρα για το “σκληρό” κλάδεμα διαμόρφωσης.
Το Σχήμα: Κλαδεύουμε σε σχήμα Τραπεζίου (Α). Δηλαδή πιο φαρδύς ο φράχτης στη βάση και πιο στενός στην κορυφή.
Γιατί: Έτσι ο ήλιος φτάνει μέχρι τα χαμηλά κλαδιά και ο φράχτης δεν “καραφλιάζει” στο κάτω μέρος.
Extra Tip: Το Λιγούστρο αντέχει ακόμα και ριζική ανανέωση. Αν έχει γεράσει πολύ, μπορείς να το κόψεις στους 30 πόντους από το έδαφος για να ξαναγίνει καινούργιο!
Εργαλεία & τεχνική: Το μυστικό της τομής ✂️
Δεν αρκεί να ξέρεις τι θα κόψεις, πρέπει να ξέρεις και πώς.
Το Εργαλείο: Χρησιμοποίησε κλαδευτήρι τύπου Bypass (με δύο λεπίδες που διασταυρώνονται σαν ψαλίδι). Κάνει καθαρή τομή χωρίς να τραυματίζει τον φλοιό.
Η Γωνία: Κόβουμε πάντα λοξά, λίγα χιλιοστά πάνω από ένα «μάτι» (μπουμπούκι) που κοιτάζει προς τα έξω.
Γιατί: Θέλουμε το νέο κλαδί να μεγαλώσει προς τα έξω (να ανοίξει το δέντρο) και όχι προς τα μέσα.
Οικολογικό bonus: Μην τα πετάς!
Τα υγιή κλαδιά που έκοψες, πέρνα τα από τον θρυμματιστή κλαδιών. Γίνονται τέλειο mulch (εδαφοκάλυψη) για να προστατέψεις τις ρίζες των φυτών σου από το κρύο του Φεβρουαρίου. (Προσοχή: Τα άρρωστα κλαδιά πάνε πάντα στα σκουπίδια, όχι στο λίπασμα).
Δείτε ακόμα: Πότε κλαδεύουμε και πότε ρίχνουμε λίπασμα στις ελιές;
Το ξέρω, η πρώτη ψαλιδιά είναι πάντα η πιο δύσκολη. Φοβάσαι μήπως κάνεις ζημιά, μήπως κόψεις λάθος κλαδί. Όμως να θυμάσαι: Τα δέντρα θέλουν να κλαδευτούν.
Το κλάδεμα δεν είναι τιμωρία, είναι αναζωογόνηση. Με κάθε κλαδί που αφαιρείς, στέλνεις ένα μήνυμα στη ρίζα να ξυπνήσει και να στείλει νέα δύναμη για την άνοιξη. Ένα ακλάδευτο δέντρο θα γεράσει γρήγορα. Ένα κλαδεμένο δέντρο θα μείνει νέο και παραγωγικό για χρόνια.
Βάλε, λοιπόν, τα γάντια σου, πάρε το κλαδευτήρι και βγες στον κήπο. Η φετινή σοδειά ξεκινάει σήμερα!
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ) – Μύθοι και αλήθειες
Μπορώ να κλαδέψω και τις βερικοκιές/κερασιές τώρα; 🛑 ΟΧΙ! Μέγα λάθος. Τα πυρηνόκαρπα (βερικοκιά, κερασιά, ροδακινιά, δαμασκηνιά) είναι πολύ ευαίσθητα σε μύκητες και βακτήρια τον χειμώνα. Αν τα κλαδέψεις τώρα που έχει υγρασία, κινδυνεύουν από «κομμίωση» (να βγάλουν δάκρυα/ρετσίνι) και να ξεραθούν. Αυτά τα κλαδεύουμε αργότερα ή το καλοκαίρι.
Πρέπει να βάλω πάστα κλαδέματος στις τομές; Αν το κλαδί που έκοψες είναι μικρό (σαν το δάχτυλό σου), δεν χρειάζεται τίποτα. Το δέντρο θα το επουλώσει μόνο του. Αν όμως κόψεις χοντρό κλαδί (με διάμετρο μεγαλύτερη από ένα νόμισμα των 2€), τότε ναι, καλό είναι να αλείψεις την πληγή με πάστα επούλωσης για να μην μπει βροχή και υγρασία μέσα στον κορμό.
Παίζει ρόλο το φεγγάρι στο κλάδεμα; Η παραδοσιακή γεωργία λέει πως κλαδεύουμε στη χάση του φεγγαριού (όταν το φεγγάρι αδειάζει), γιατί τότε οι χυμοί τραβιούνται προς τη ρίζα και το δέντρο πονάει λιγότερο. Επιστημονικά, το πιο σημαντικό είναι ο καιρός (να μην βρέχει/χιόνιζει), αλλά αν ακολουθείς την παράδοση, περίμενε το τρίτο τέταρτο της σελήνης.
Αν προβλέπεται χιόνι αύριο, κλαδεύω σήμερα; Καλύτερα όχι. Οι φρέσκες τομές είναι ευαίσθητες. Αν παγώσουν αμέσως μετά το κόψιμο, το ξύλο μπορεί να «καεί» (νέκρωση ιστών) και να μπει πιο βαθιά στο κλαδί. Άσε να περάσει το κύμα κακοκαιρίας και κλάδεψε μετά.
