Οι τηγανητές πατάτες παρασκευάζονται από ένα λαχανικό, γεγονός που τις τοποθετεί σε μια… γκρίζα ζώνη όσον αφορά τη διατροφική τους αξία. Μπορεί ένα καλάθι με πατάτες να προσφέρει στιγμιαία απόλαυση, όμως μάλλον δεν κάνει το ίδιο καλό στη σωματική υγεία.
Νέα επιστημονική έρευνα υποστηρίζει ότι η συχνή κατανάλωση τηγανητής πατάτας μπορεί να επηρεάζει αρνητικά την υγεία με έναν πολύ συγκεκριμένο τρόπο: αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2.
Δείτε «Σιωπηλός δολοφόνος» η χοληστερίνη: Η απλή αλλαγή που τη μειώνει δραστικά χωρίς φάρμακα
Δείτε Πώς να μετρήσεις την πίεση χωρίς πιεσόμετρο;
Αν και αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποκλείσετε εντελώς τις πατάτες από τη διατροφή σας, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι αξίζει να προσέχουμε πόσο συχνά και με ποιον τρόπο τις καταναλώνουμε.
Τι έδειξε η μελέτη
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The BMJ, ανέλυσε στοιχεία από περισσότερους από 205.000 ενήλικες που συμμετείχαν σε τρεις μεγάλες μακροχρόνιες μελέτες στις ΗΠΑ.
Οι ερευνητές παρακολούθησαν τις διατροφικές συνήθειες των συμμετεχόντων για περισσότερα από 30 χρόνια, καταγράφοντας πόσο συχνά κατανάλωναν:
- τηγανητές πατάτες,
- βραστές,
- ψητές,
- πουρέ πατάτας,
- καθώς και προϊόντα ολικής άλεσης.
Στη διάρκεια της παρακολούθησης, περισσότεροι από 22.200 άνθρωποι διαγνώστηκαν με διαβήτη τύπου 2.
Η ανάλυση αποκάλυψε ότι όσοι κατανάλωναν τρεις μερίδες τηγανητές πατάτες την εβδομάδα είχαν 20% μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν διαβήτη τύπου 2 σε σύγκριση με όσους τις έτρωγαν πιο σπάνια.
Αντίθετα, η κατανάλωση βραστής, ψητής πατάτας ή πουρέ δεν συνδέθηκε με σημαντική αύξηση του κινδύνου.
Τα δημητριακά ολικής άλεσης αποδείχθηκαν καλύτερη επιλογή
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ακόμη ότι όταν οι συμμετέχοντες επέλεγαν δημητριακά ολικής άλεσης – όπως φάρο (farro), ζυμαρικά ολικής άλεσης ή ψωμί ολικής – αντί για βραστές ή ψητές πατάτες, ο κίνδυνος εμφάνισης διαβήτη ήταν 4% χαμηλότερος.
Το όφελος ήταν ακόμη μεγαλύτερο όταν τα δημητριακά ολικής αντικαθιστούσαν τις τηγανητές πατάτες, καθώς ο κίνδυνος μειωνόταν κατά 19%.
Γιατί οι τηγανητές πατάτες συνδέονται με μεγαλύτερο κίνδυνο;
Η μελέτη δεν μπορεί να αποδείξει την ακριβή αιτία αυτής της σχέσης, όμως οι ειδικοί δίνουν αρκετές πιθανές εξηγήσεις.
Σύμφωνα με τη διαιτολόγο Jessica Cording, οι τηγανητές πατάτες είναι ιδιαίτερα εύγευστες, γεγονός που κάνει πολλούς ανθρώπους να καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες χωρίς να το καταλαβαίνουν. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση βάρους, έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για διαβήτη τύπου 2.
Από την πλευρά του, ο ενδοκρινολόγος Christoph Buettner εξηγεί ότι όσοι τρώνε συχνά τηγανητές πατάτες είναι πιθανό να ακολουθούν συνολικά λιγότερο υγιεινή διατροφή, με πολλά επεξεργασμένα άμυλα, λιπαρά και ζάχαρη.
Με άλλα λόγια, το πρόβλημα ίσως δεν είναι αποκλειστικά οι ίδιες οι πατάτες, αλλά το συνολικό διατροφικό πρότυπο στο οποίο συνήθως εντάσσονται.
Η Cording συμφωνεί, τονίζοντας ότι σημασία έχει και το τι συνοδεύει τις τηγανητές πατάτες. Συχνά καταναλώνονται μαζί με αναψυκτικά, επεξεργασμένα κρέατα ή φαστ φουντ, ενώ οι βραστές ή ψητές πατάτες αποτελούν συνήθως μέρος ενός πιο ισορροπημένου γεύματος.
Ο χειρουργός Mir Ali προσθέτει ότι το τηγάνισμα αλλοιώνει τη διατροφική αξία της πατάτας και δημιουργεί ενώσεις που θεωρούνται λιγότερο ευεργετικές για τον οργανισμό. Όπως σημειώνει, πιθανότατα πρόκειται για συνδυασμό όλων αυτών των παραγόντων.
Είναι τελικά υγιεινές οι πατάτες;
Τα αποτελέσματα της μελέτης δεν σημαίνουν ότι οι πατάτες πρέπει να εξαφανιστούν από το πιάτο μας.
Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι οι πατάτες είναι φυσικά πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά, όπως κάλιο και διάφορες βιταμίνες, ενώ μπορούν να αποτελέσουν μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής.
Η Jessica Cording προτείνει να συνοδεύονται από άπαχη πρωτεΐνη, καλά λιπαρά και άφθονα μη αμυλούχα λαχανικά, ώστε το γεύμα να είναι πιο πλήρες.
Δείτε Το πιο επικίνδυνο λαχανικό στο πιάτο σου;
Όσο για τις τηγανητές πατάτες, οι ειδικοί δεν θεωρούν ότι μια περιστασιακή μερίδα αποτελεί πρόβλημα. Ωστόσο, στην καθημερινότητα συστήνουν να προτιμώνται οι ψητές ή οι βραστές πατάτες, καθώς προσφέρουν τα οφέλη του λαχανικού χωρίς τις επιβαρύνσεις του τηγανίσματος.
«Είναι απολύτως εντάξει να φάτε λίγες τηγανητές πατάτες μαζί με πολλά λαχανικά και κάποια πηγή πρωτεΐνης», επισημαίνει ο Buettner. «Αυτό που δεν είναι καλή ιδέα είναι να τις καταναλώνετε μόνες τους ή ως σνακ σε τακτική βάση».
