Η εικόνα μοιάζει παράδοξη: το θερμόμετρο δείχνει πάνω από 35 βαθμούς Κελσίου και ξαφνικά ο ουρανός σκοτεινιάζει, ξεσπά δυνατή καταιγίδα και πέφτει χαλάζι.
Πώς είναι δυνατόν να σχηματίζονται κομμάτια πάγου ενώ στην επιφάνεια επικρατεί έντονη ζέστη;
Οι μετεωρολόγοι εξηγούν ότι το φαινόμενο είναι απολύτως φυσιολογικό και οφείλεται στις πολύ χαμηλές θερμοκρασίες που επικρατούν ψηλά στην ατμόσφαιρα.
Το μυστικό βρίσκεται χιλιόμετρα πάνω από το έδαφος
Παρότι στην επιφάνεια της Γης η θερμοκρασία μπορεί να ξεπερνά τους 35 ή και τους 40 βαθμούς Κελσίου, στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας επικρατούν εντελώς διαφορετικές συνθήκες.
Μέσα στα ισχυρά καταιγιδοφόρα νέφη (σωρειτομελανίες ή cumulonimbus), σε ύψος περίπου 6 έως 12 χιλιομέτρων, η θερμοκρασία πέφτει συχνά κάτω από τους -20 ή ακόμη και τους -40 βαθμούς Κελσίου. Εκεί σχηματίζονται οι παγοκρύσταλλοι που αποτελούν τη βάση για τη δημιουργία του χαλαζιού.
Πώς δημιουργείται το χαλάζι
Η διαδικασία ξεκινά όταν ισχυρά ανοδικά ρεύματα αέρα μεταφέρουν σταγονίδια νερού ψηλά μέσα στο νέφος. Εκεί παγώνουν και μετατρέπονται σε μικρούς πυρήνες πάγου.
Τα έντονα ανοδικά ρεύματα κρατούν τους παγοκρυστάλλους αιωρούμενους, με αποτέλεσμα να συγκρούονται επανειλημμένα με υπέρψυκτα σταγονίδια νερού. Κάθε νέα σύγκρουση προσθέτει ένα ακόμη στρώμα πάγου, μεγαλώνοντας σταδιακά τον χαλαζόκοκκο.
Όταν πλέον αποκτήσει αρκετό βάρος και τα ανοδικά ρεύματα δεν μπορούν να τον συγκρατήσουν, πέφτει προς το έδαφος ως χαλάζι.
Γιατί δεν λιώνει πριν φτάσει στο έδαφος;
Αν και διασχίζει θερμά στρώματα αέρα, οι μεγαλύτεροι χαλαζόκοκκοι δεν προλαβαίνουν να λιώσουν πλήρως μέχρι να φτάσουν στην επιφάνεια.
Όσο μεγαλύτερος είναι ο χαλαζόκοκκος, τόσο πιο εύκολα διατηρεί τον πυρήνα του παγωμένο. Επιπλέον, πέφτει με μεγάλη ταχύτητα, γεγονός που μειώνει τον χρόνο που εκτίθεται στις υψηλές θερμοκρασίες.
Αντίθετα, οι πολύ μικροί χαλαζόκοκκοι συχνά λιώνουν πριν φτάσουν στο έδαφος και μετατρέπονται σε απλή βροχή.
Δες εδώ τι πρέπει να κάνεις αν είσαι στο αυτοκίνητο και ρίχνει χαλάζι
Γιατί το χαλάζι εμφανίζεται συχνότερα το καλοκαίρι;
Μπορεί να ακούγεται παράδοξο, όμως οι πιο έντονες χαλαζοπτώσεις εκδηλώνονται συχνά τους θερινούς μήνες.
Ο λόγος είναι ότι η έντονη ηλιακή ακτινοβολία θερμαίνει το έδαφος, δημιουργώντας ισχυρά ανοδικά ρεύματα θερμού και υγρού αέρα. Όταν αυτά συναντήσουν ψυχρότερες αέριες μάζες σε μεγάλο ύψος, δημιουργούνται ισχυρές καταιγίδες με μεγάλη κατακόρυφη ανάπτυξη, οι οποίες ευνοούν τον σχηματισμό χαλαζιού.
Είναι επικίνδυνο το χαλάζι;
Οι μικροί χαλαζόκοκκοι συνήθως δεν προκαλούν σοβαρά προβλήματα. Ωστόσο, όταν το χαλάζι αποκτήσει μέγεθος μεγαλύτερο από 2 έως 3 εκατοστά, μπορεί να προκαλέσει σημαντικές ζημιές σε αυτοκίνητα, στέγες, καλλιέργειες και φωτοβολταϊκά, ενώ σε ακραίες περιπτώσεις μπορεί να τραυματίσει ανθρώπους και ζώα.
Για τον λόγο αυτό, όταν η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (ΕΜΥ) εκδίδει προειδοποιήσεις για ισχυρές καταιγίδες με χαλαζοπτώσεις, οι πολίτες καλούνται να αποφεύγουν τις άσκοπες μετακινήσεις και να προστατεύουν τα οχήματά τους σε στεγασμένους χώρους, όπου αυτό είναι δυνατό.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
