Το να σπάσει ένα θερμόμετρο με υδράργυρο είναι ένα ατύχημα που, αν και μοιάζει απλό και συχνό, απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή και ψυχραιμία.
Ο υδράργυρος είναι το μοναδικό μέταλλο που βρίσκεται σε υγρή μορφή σε θερμοκρασία δωματίου και οι ιδιότητές του τον καθιστούν εξαιρετικά επικίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία, όχι τόσο λόγω της επαφής με το δέρμα, όσο λόγω της πτητικότητάς του.
Όταν το γυαλί σπάει, ο υδράργυρος απελευθερώνεται με τη μορφή μικρών, ασημένιων σφαιριδίων που κυλούν εύκολα και μπορούν να εισχωρήσουν σε χαραμάδες, χαλιά ή υφάσματα.
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι ο υδράργυρος αρχίζει αμέσως να εξατμίζεται. Οι υδρατμοί αυτοί είναι άοσμοι, άχρωμοι και εξαιρετικά τοξικοί. Η εισπνοή τους είναι η κύρια οδός έκθεσης, καθώς οι πνεύμονες απορροφούν έως και το 80% των ατμών που εισπνέουμε, οδηγώντας το μέταλλο απευθείας στην κυκλοφορία του αίματος και από εκεί στα ζωτικά όργανα.
Ακολουθεί μια αναλυτική παρουσίαση των επιπτώσεων που μπορεί να έχει η έκθεση στον υδράργυρο ενός σπασμένου θερμομέτρου:
Δες εδώ πώς να επιλέξεις το κατάλληλο θερμόμετρο
1. Αναπνευστικές επιπτώσεις
Εάν σπάσει το θερμόμετρο σε κλειστό, μη αεριζόμενο χώρο και εισπνεύσετε μεγάλη ποσότητα ατμών, τα πρώτα συμπτώματα εμφανίζονται στους πνεύμονες:
Βήχας και δύσπνοια: Ερεθισμός των αεραγωγών.
Χημική πνευμονίτιδα: Σε σοβαρές περιπτώσεις, η εισπνοή μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή στους πνεύμονες, οδηγώντας σε συσσώρευση υγρού (οίδημα).
Πόνος στο στήθος: Αίσθημα καύσου ή σφιξίματος.
2. Νευρολογικές διαταραχές
Ο υδράργυρος είναι ισχυρή νευροτοξίνη. Έχει την ικανότητα να διαπερνά τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και να καταστρέφει τα νευρικά κύτταρα.
Τρόμος (Τρέμουλο): Ένα από τα πιο κλασικά συμπτώματα δηλητηρίασης, που ξεκινά συνήθως από τα χέρια.
Ευερεθιστότητα και αλλαγές προσωπικότητας: Συμπτώματα όπως έντονο άγχος, κατάθλιψη ή απότομες αλλαγές στη διάθεση.
Αϋπνία και απώλεια μνήμης: Δυσκολία στη συγκέντρωση και πνευματική σύγχυση.
3. Βλάβες στα νεφρά
Τα νεφρά είναι το κύριο όργανο όπου συσσωρεύεται ο ανόργανος υδράργυρος μετά την απορρόφησή του.
Νεφρική ανεπάρκεια: Η τοξικότητα του μετάλλου μπορεί να καταστρέψει τα νεφρικά σωληνάρια, επηρεάζοντας την ικανότητα του σώματος να φιλτράρει το αίμα.
Πρωτεϊνουρία: Εμφάνιση πρωτεΐνης στα ούρα, ένδειξη βλάβης των νεφρών.
4. Συμπτώματα από το πεπτικό και το στόμα
Ακόμα και αν η έκθεση είναι μέσω εισπνοής, μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα στην στοματική κοιλότητα:
Μεταλλική γεύση: Μια έντονη γεύση μετάλλου στο στόμα.
Ουλίτιδα και σιελόρροια: Πρήξιμο των ούλων ή υπερβολική παραγωγή σάλιου.
Ναυτία και έμετος: Αντανακλαστική αντίδραση του οργανισμού στην τοξικότητα.
5. Επιπτώσεις στο δέρμα
Αν και ο υδράργυρος δεν απορροφάται εύκολα από το υγιές δέρμα, η επαφή μπορεί να προκαλέσει:
Δερματίτιδα: Κνησμό (φαγούρα), ερυθρότητα ή εξανθήματα.
Δες εδώ πώς να μαζέψεις με ασφάλεια τον υδράργυρο από το θερμόμετρο που έσπασε
Τι πρέπει να κάνετε ΑΜΕΣΩΣ (Πρωτόκολλο Ασφαλείας)
Απομακρύνετε παιδιά και κατοικίδια: Είναι οι πιο ευάλωτοι λόγω μικρότερου σωματικού βάρους.
Αερίστε τον χώρο: Ανοίξτε όλα τα παράθυρα και κλείστε τις εσωτερικές πόρτες για να μην εξαπλωθούν οι ατμοί στο υπόλοιπο σπίτι.
ΜΗΝ χρησιμοποιήσετε ηλεκτρική σκούπα: Η σκούπα θα ζεστάνει τον υδράργυρο, θα τον εξατμίσει ταχύτερα και θα διασκορπίσει τους ατμούς σε όλο το δωμάτιο.
Συλλογή: Χρησιμοποιήστε δύο κομμάτια σκληρό χαρτόνι ή μια σύριγγα για να “σπρώξετε” τα σφαιρίδια σε ένα γυάλινο δοχείο που κλείνει αεροστεγώς. Εναλλακτικά συλλέξτε τον με έναν μαγνήτη.
Απόρριψη: Ο υδράργυρος είναι τοξικό απόβλητο. Μην τον πετάτε στα σκουπίδια ή στην αποχέτευση. Καλέστε την τοπική αυτοδιοίκηση ή ένα φαρμακείο για οδηγίες ανακύκλωσης επικίνδυνων υλικών.
