Με μια ματιά: Το νέο “Δικαίωμα στην Επισκευή”

  • Η Αλλαγή: Από τις 31 Ιουλίου, τα κράτη-μέλη της ΕΕ ενσωματώνουν την Οδηγία 2024/1799, που βάζει τέλος στην πρόωρη απόρριψη συσκευών.
  • Εκτός Εγγύησης: Οι κατασκευαστές υποχρεούνται να επισκευάζουν τεχνικά επισκευάσιμα προϊόντα, ακόμα και αν έχει λήξει η εγγύηση.
  • Εντός Εγγύησης: Αν επιλέξετε επισκευή αντί για αντικατάσταση, η νόμιμη εγγύησή σας παρατείνεται αυτόματα κατά ένα (1) έτος.

Πόσες φορές έχει χαλάσει το πλυντήριο, η ηλεκτρική σκούπα ή το κινητό σας τηλέφωνο και ακούσατε τη γνωστή φράση: «Δεν συμφέρει να το φτιάξεις, πάρε καινούργιο»; Αυτή η πρακτική, γνωστή και ως “προγραμματισμένη απαξίωση”, φτάνει επίσημα στο τέλος της στην Ευρώπη και την Ελλάδα.

Από τις 31 Ιουλίου, τίθεται σε ισχύ το ευρωπαϊκό «Δικαίωμα στην Επισκευή» (Οδηγία ΕΕ 2024/1799), με στόχο να μειωθούν δραστικά τα ηλεκτρονικά απόβλητα και να προστατευθεί η τσέπη των καταναλωτών.

Χάλασε εκτός εγγύησης; Ο νέος νόμος της ΕΕ που υποχρεώνει τις εταιρείες να σας το φτιάξουν

Τι προβλέπει ο νέος νόμος: Οι υποχρεώσεις των εταιρειών

Με τους νέους κανόνες, η δυναμική αλλάζει υπέρ του καταναλωτή. Οι κατασκευαστές υποχρεούνται πλέον να επισκευάζουν ένα σπασμένο ή ελαττωματικό προϊόν (εφόσον είναι τεχνικά επισκευάσιμο), ακόμη και αν έχει παρέλθει η περίοδος της νόμιμης εγγύησης.

Για να διασφαλιστεί η διαφάνεια, καθιερώνεται το **Ευρωπαϊκό Έντυπο Πληροφοριών Επισκευής**. Πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε εργασία, ο τεχνικός οφείλει να παραδώσει στον καταναλωτή ένα έγγραφο που θα αναγράφει ρητά:

  • Τον ακριβή τύπο της βλάβης και των παρεμβάσεων.
  • Τον χρόνο που θα χρειαστεί για την ολοκλήρωση της επισκευής.
  • Το τελικό κόστος.
  • Την πιθανή παροχή συσκευής αντικατάστασης (π.χ. ένα τηλέφωνο δανεικό) για όσο διαρκεί η επισκευή.

Τέλος στα πανάκριβα ανταλλακτικά: Ο νόμος υποχρεώνει τις εταιρείες να διαθέτουν ανταλλακτικά και εργαλεία σε «λογικές τιμές». Στόχος είναι να σταματήσει η πρακτική όπου ένα ανταλλακτικό κοστίζει σχεδόν όσο μια νέα συσκευή, αποτρέποντας ουσιαστικά τον καταναλωτή από την επισκευή.

Το “Μπόνους” της επισκευής εντός εγγύησης

Τι γίνεται όμως αν η συσκευή σας χαλάσει μέσα στον χρόνο της εγγύησης; Ο καταναλωτής διατηρεί το δικαίωμα να επιλέξει ανάμεσα σε αντικατάσταση ή επισκευή. Ωστόσο, η ΕΕ δίνει ένα ισχυρό κίνητρο: Αν επιλέξετε την επισκευή, η εγγύηση του προϊόντος σας παρατείνεται αυτόματα για έναν επιπλέον χρόνο.

Εάν ο κατασκευαστής εδρεύει εκτός ΕΕ, η νομική υποχρέωση μεταβιβάζεται απευθείας στον εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπό του ή στον εισαγωγέα του προϊόντος στην Ευρώπη.

Πλατφόρμα Επισκευαστών έως το 2027

Για να διευκολυνθεί η διαδικασία, η Οδηγία προβλέπει τη δημιουργία μιας πανευρωπαϊκής διαδικτυακής πλατφόρμας έως τις 31 Ιουλίου 2027. Εκεί, οι καταναλωτές θα μπορούν να εντοπίζουν εύκολα πιστοποιημένους επισκευαστές, πωλητές ανακατασκευασμένων (refurbished) ειδών, αλλά και πρωτοβουλίες τοπικών συνεργείων.

Η απόρριψη επισκευάσιμων προϊόντων παράγει κάθε χρόνο 35 εκατομμύρια τόνους ηλεκτρονικών απορριμμάτων στην Ευρώπη. Οι νέοι κανόνες αποτελούν το μεγαλύτερο βήμα που έχει γίνει μέχρι σήμερα για την αλλαγή της κουλτούρας μας από το «χάλασε, το πετάω» στο «χάλασε, το φτιάχνω», προστατεύοντας παράλληλα το περιβάλλον.