Αποτελούν εργαλείο για την αθλητική απόδοση εδώ και πολλά χρόνια, αλλά οι σκόνες ηλεκτρολυτών, τα ποτά και άλλα παρόμοια προϊόντα έχουν μεταφερθεί από το γυμναστήριο στις καθημερινές ρουτίνες…
Αποτελούν εργαλείο για την αθλητική απόδοση εδώ και πολλά χρόνια, αλλά οι σκόνες ηλεκτρολυτών, τα ποτά και άλλα παρόμοια προϊόντα έχουν μεταφερθεί από το γυμναστήριο στις καθημερινές ρουτίνες ευεξίας.
Οι εταιρείες πίσω από αυτά τα προϊόντα υπόσχονται καλύτερη ενυδάτωση, σταθερή ενέργεια και ακόμη πιο καθαρή σκέψη. Όμως, παρότι οι ηλεκτρολύτες είναι απαραίτητοι για τη λειτουργία του σώματός σας, το περισσότερο δεν σημαίνει απαραίτητα και καλύτερο.
Αυτό γεννά το ερώτημα: Χρειάζεστε πραγματικά αυτή τη σκόνη με γεύση μέσα στο παγούρι σας; Για τους περισσότερους ανθρώπους, οι ειδικοί λένε πως όχι. Το νερό από μόνο του αρκεί τις περισσότερες φορές, εκτός αν ανήκετε σε μία από τις εξαιρέσεις που ακολουθούν.
Τι είναι οι ηλεκτρολύτες και τι κάνουν πραγματικά;
Οι ηλεκτρολύτες είναι μέταλλα — κυρίως νάτριο, κάλιο και μαγνήσιο — που βοηθούν στη ρύθμιση της ισορροπίας των υγρών μέσα και έξω από τα κύτταρά σας. «Επειδή οι ηλεκτρολύτες επηρεάζουν την κίνηση του νερού, παίζουν βασικό ρόλο στη σωστή ενυδάτωση», λέει η Sandra Zhang, MS, RDN, LDN, διαιτολόγος στο Frances Stern Nutrition Center του Tufts Medical Center.
Η ενυδάτωση είναι επίσης σημαντική για τη διατήρηση της αρτηριακής πίεσης και της κυκλοφορίας του αίματος, προσθέτει η Raeeda Gheewala, MD, αθλητική νεφρολόγος με διπλή πιστοποίηση. Το νάτριο βοηθά το σώμα να συγκρατεί υγρά όταν η ενυδάτωση μειώνεται, ενώ το κάλιο συνεργάζεται μαζί του σε λειτουργίες όπως η μετάδοση νευρικών σημάτων και η σύσπαση των μυών.
Επειδή οι ηλεκτρολύτες υποστηρίζουν κυτταρικές διεργασίες σε ολόκληρο το σώμα, τα επίπεδά τους ρυθμίζονται αυστηρά από τα νεφρά. Σκεφτείτε τα νεφρά σαν εξαιρετικά ακριβή φίλτρα, που κρατούν ό,τι χρειάζεται το σώμα και αποβάλλουν το περίσσευμα μέσω των ούρων.
Όμως αυτό το σύστημα έχει όρια. Όταν χάνουμε περισσότερους ηλεκτρολύτες από όσους προσλαμβάνουμε — συνήθως μέσω ιδρώτα, εμετού ή διάρροιας — η ισορροπία των υγρών μπορεί να διαταραχθεί. Τα χαμηλά επίπεδα ηλεκτρολυτών δυσκολεύουν τη σωστή λειτουργία των μυών και των νεύρων και μπορεί να προκαλέσουν κράμπες, κόπωση, πονοκεφάλους ή άλλα συμπτώματα.
Χρειάζεστε πραγματικά επιπλέον ηλεκτρολύτες;
Παρά τη διαφημιστική υπερβολή, και οι δύο ειδικοί συμφωνούν: για τους περισσότερους ανθρώπους, το απλό νερό αρκεί για να παραμείνουν υγιείς και ενυδατωμένοι.
«Πολλά ποτά με ηλεκτρολύτες προωθούνται σαν να είναι απαραίτητα για όλους, αλλά οι περισσότεροι άνθρωποι δεν χάνουν αρκετούς ηλεκτρολύτες ώστε να τους χρειάζονται», εξηγεί η Zhang. «Οι ηλεκτρολύτες ακούγονται πιο “επιστημονικοί” και απαραίτητοι από το αλάτι, αλλά η περιττή συμπληρωματική λήψη ηλεκτρολυτών ισοδυναμεί με αυξημένη πρόσληψη αλατιού.»
Όταν ιδρώνετε, χάνετε αλάτι και νερό — και τα δύο πρέπει να αναπληρωθούν, λέει η Dr. Gheewala. Όμως αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι χρειάζεστε συμπλήρωμα ηλεκτρολυτών. Για πολλούς ανθρώπους, «ένα γεύμα ή ένα σνακ εξυπηρετεί τον ίδιο σκοπό, καθώς τα περισσότερα τρόφιμα στις Ηνωμένες Πολιτείες περιέχουν επαρκή ή και υπερβολική ποσότητα αλατιού», λέει η ίδια.
Και αν δεν έχετε έλλειψη αλατιού και υγρών, ένα ποτό πλούσιο σε ηλεκτρολύτες δεν θα οδηγήσει σε «καλύτερη ενυδάτωση», προσθέτει η Dr. Gheewala. Τα νεφρά απλώς θα αντιληφθούν την περίσσεια ηλεκτρολυτών και θα την αποβάλουν.
Πότε να εξετάσετε τη λήψη ποτών με ηλεκτρολύτες
Οι ηλεκτρολύτες γίνονται πιο σημαντικοί όταν χάνετε υγρά και μέταλλα πιο γρήγορα απ’ όσο τα αναπληρώνετε, όπως κατά τη διάρκεια παρατεταμένης άσκησης, έντονης εφίδρωσης, ζέστης, εμετού, διάρροιας ή προπόνησης αντοχής. Η Zhang λέει: «Τότε είναι που η αναπλήρωση του νατρίου, ειδικά, αρχίζει να έχει σημασία.»
Τα ποτά με ηλεκτρολύτες μπορούν επίσης να βοηθήσουν όταν χρειάζεται να ενυδατωθείτε γρήγορα ή όταν υπάρχει κίνδυνος χαμηλής αρτηριακής πίεσης λόγω απώλειας υγρών, προσθέτει η Dr. Gheewala.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η υπερβολική κατανάλωση απλού νερού χωρίς αναπλήρωση ηλεκτρολυτών μπορεί να αραιώσει τα επίπεδα νατρίου στο αίμα. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μια κατάσταση που ονομάζεται υπονατριαιμία, η οποία προκαλεί συμπτώματα όπως ναυτία, πονοκέφαλο, σύγχυση και — σε σοβαρές περιπτώσεις — επιληπτικές κρίσεις, εξηγεί η Dr. Gheewala. Ωστόσο, αφορά κυρίως αθλητές αντοχής ή άτομα που κάνουν παρατεταμένη, έντονη άσκηση.
Ο καλύτερος τρόπος για να λαμβάνετε ηλεκτρολύτες
Η Dr. Gheewala και η Zhang συνιστούν να λαμβάνετε ηλεκτρολύτες από την τροφή όταν είναι δυνατόν. «Τρόφιμα όπως οι ντομάτες, οι μπανάνες και η καρύδα περιέχουν φυσικούς ηλεκτρολύτες», λέει η Zhang, όπως επίσης οι σούπες, τα smoothies και ακόμη και το γιαούρτι. Για ήπια έως μέτρια δραστηριότητα, αυτές οι τροφές είναι γενικά αρκετές για να αναπληρώσουν μέταλλα όπως το νάτριο και το κάλιο.
«Οι σκόνες ή τα ποτά ηλεκτρολυτών μπορεί να είναι χρήσιμα για λόγους ευκολίας κατά τη διάρκεια μακρών προπονήσεων ή ασθένειας, αλλά δεν είναι απαραίτητα για καθημερινή χρήση», προσθέτει η Zhang. Αν επιλέξετε να πάρετε ηλεκτρολύτες, προτείνει να διαλέξετε ένα προϊόν με χαμηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη και όσο το δυνατόν λιγότερα πρόσθετα και χρωστικές.
«Τα ποτά πλούσια σε ηλεκτρολύτες θα πρέπει επίσης να καταναλώνονται αργά μέσα σε διάστημα ωρών και όχι γρήγορα, γιατί διαφορετικά τα νεφρά θα αντιληφθούν ξανά “περίσσεια” και το επιπλέον υγρό θα αποβληθεί», εξηγεί η Dr. Gheewala.
Άτομα με υπέρταση, νεφρική ανεπάρκεια ή καρδιακή ανεπάρκεια θα πρέπει επίσης να συμβουλεύονται τον γιατρό τους πριν χρησιμοποιήσουν ηλεκτρολύτες, καθώς η υπερβολική ποσότητα νατρίου και καλίου μπορεί να προκαλέσει αρρυθμίες και σημαντική κατακράτηση υγρών, λέει η ίδια.
Το συμπέρασμα
Αν απλώς ακολουθείτε τη συνηθισμένη καθημερινότητά σας, οι ειδικοί λένε ότι είναι απολύτως λογικό να παραμείνετε στο απλό νερό. Όμως αν ιδρώνετε πολύ, γυμνάζεστε για μεγάλες χρονικές περιόδους ή χάνετε υγρά λόγω ασθένειας, τότε λίγη επιπλέον υποστήριξη από ηλεκτρολύτες μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
