Η 25η Μαρτίου αποτελεί μια κορυφαία στιγμή για τον ελληνισμό, καθώς γιορτάζουμε μια διπλή επέτειο: τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και την κήρυξη της Επαναστάσεως του 1821. Πέρα από τις παρελάσεις και τον εθνικό χαρακτήρα της ημέρας, η 25η Μαρτίου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με μια συγκεκριμένη γαστρονομική παράδοση: τον τηγανιτό μπακαλιάρο με σκορδαλιά.
Γιατί όμως επιλέγουμε το συγκεκριμένο ψάρι και τι άλλο περιλαμβάνει το παραδοσιακό τραπέζι αυτή τη χαρμόσυνη ημέρα; Ας δούμε αναλυτικά την ιστορία και τα έθιμα πίσω από αυτή τη διατροφική συνήθεια.
Δείτε ακόμα: 25η Μαρτίου: Γιατί τρώμε μπακαλιάρο
Γιατί τρώμε μπακαλιάρο την 25η Μαρτίου;
Η εξήγηση για την καθιέρωση του μπακαλιάρου είναι ένας συνδυασμός θρησκευτικής παράδοσης και πρακτικών αναγκών της παλιάς Ελλάδας.
1. Η εξαίρεση στη νηστεία της Σαρακοστής
Η 25η Μαρτίου πέφτει πάντα μέσα στην περίοδο της Μεγάλης Σαρακοστής, της παλαιότερης και πιο αυστηρής νηστείας της Ορθοδοξίας, όπου απαγορεύεται το κρέας, τα γαλακτοκομικά και το ψάρι. Ωστόσο, επειδή ο Ευαγγελισμός είναι μια χαρμόσυνη Θεομητορική εορτή, η Εκκλησία επιτρέπει την κατάλυση ιχθύος, οίνου και ελαίου. Είναι μία από τις ελάχιστες εξαιρέσεις στη νηστεία (μαζί με την Κυριακή των Βαΐων).
2. Το «ψάρι του βουνού»
Αν και ο μπακαλιάρος δεν είναι ελληνικό ψάρι (αλιεύεται κυρίως στον Βόρειο Ατλαντικό), έφτασε στη χώρα μας τον 15ο αιώνα και έγινε αμέσως δημοφιλής. Ο λόγος; Ήταν φθηνός και, κυρίως, παστός.
Σε μια εποχή που δεν υπήρχαν ψυγεία, οι κάτοικοι της ηπειρωτικής Ελλάδας και των ορεινών χωριών δεν είχαν πρόσβαση σε φρέσκο ψάρι. Ο παστός μπακαλιάρος μπορούσε να συντηρηθεί εκτός ψυγείου για μήνες, καθιστώντας τον την ιδανική και οικονομική λύση για το εορταστικό τραπέζι της ενδοχώρας. Έτσι, κέρδισε επάξια τον τίτλο «ψάρι του βουνού».
Δείτε ακόμα: Η μαγειρίτσα της γιαγιάς: Το μυστικό στο αυγολέμονο που κάνει τη διαφορά!
Τι περιλαμβάνει το παραδοσιακό τραπέζι: Συνταγές και Συνοδευτικά
Αν και ο τηγανιτός μπακαλιάρος σε κουρκούτι είναι ο απόλυτος πρωταγωνιστής, η ελληνική κουζίνα προσφέρει πολλές παραλλαγές για όλα τα γούστα.
Τρόποι μαγειρέματος του μπακαλιάρου
-
Τηγανιτός: Ο κλασικός τρόπος, με χρυσαφένιο, τραγανό κουρκούτι.
-
Στο φούρνο: Με ντομάτα και κρεμμύδια (πλακί), για όσους θέλουν κάτι πιο ελαφρύ.
-
Λεμονάτος στην κατσαρόλα: Γνωστός και ως μπιάνκο, μαγειρεύεται με πατάτες, κρεμμύδια και άφθονο λεμόνι.
Η Σκορδαλιά: Το απαραίτητο συμπλήρωμα
Η σκορδαλιά είναι το στοιχείο που «ελληνοποιεί» τον μπακαλιάρο. Με βάση το σκόρδο και είτε ψωμί είτε πατάτα, η έντονη γεύση της απογειώνει το ψάρι. Για όσους αποφεύγουν το σκόρδο, εναλλακτικές επιλογές αποτελούν η ταραμοσαλάτα, η μελιτζανοσαλάτα ή μια πλούσια πατατοσαλάτα.
Συνοδευτικά και Σαλάτες
Το τραπέζι συμπληρώνεται από νηστίσιμα εδέσματα που εξισορροπούν τη λιπαρότητα του τηγανητού:
-
Βραστά χόρτα: Ζοχοί, αντίδια ή βλίτα με μπόλικο λεμόνι.
-
Λαχανικά: Μπρόκολο, κουνουπίδι ή παντζάρια (που ταιριάζουν απίστευτα με τη σκορδαλιά).
-
Θαλασσινά: Καλαμαράκια, σουπιές ή χταπόδι για όσους θέλουν ποικιλία.
-
Τηγανιτές πατάτες: Το αγαπημένο συνοδευτικό μικρών και μεγάλων.
Το γλυκό της ημέρας
Μετά από ένα τόσο πλούσιο γεύμα, το κλείσιμο πρέπει να είναι παραδοσιακό και νηστίσιμο. Οι πιο συνηθισμένες επιλογές είναι:
-
Σιμιγδαλένιος Χαλβάς: Με καρύδια και κανέλα.
-
Μπακλαβάς: Ο βασιλιάς των νηστίσιμων γλυκών του ταψιού.
Χρήσιμες πληροφορίες για την 25η Μαρτίου 2026
Αν σχεδιάζετε το φετινό σας τραπέζι, έχετε υπόψη σας τα εξής:
-
Σούπερ Μάρκετ & Αγορά: Την 25η Μαρτίου τα σούπερ μάρκετ παραμένουν κλειστά λόγω της εθνικής αργίας. Φροντίστε να προμηθευτείτε τον μπακαλιάρο σας έγκαιρα για το απαραίτητο ξαλμύρισμα (που απαιτεί τουλάχιστον 12-24 ώρες).
-
Σχολεία: Οι σχολικές γιορτές πραγματοποιούνται συνήθως την προηγούμενη εργάσιμη (24 Μαρτίου).
-
Παρέλαση: Η μεγάλη μαθητική και στρατιωτική παρέλαση στην Αθήνα ξεκινά παραδοσιακά στις 11:00 π.μ.
