Τα τελευταία χρόνια, ολοένα και περισσότεροι καταναλωτές στρέφονται σε «φυσικά», «οικολογικά» και «βιολογικά» προϊόντα ομορφιάς, αναζητώντας επιλογές που είναι πιο φιλικές προς την υγεία και το περιβάλλον, γι’ αυτό στις ετικέτες καλλυντικών εμφανίζονται όλο και πιο συχνά όροι όπως «bio», «eco», «natural», αλλά και «χωρίς parabens» ή «χωρίς χημικά».
Όμως, τι σημαίνουν στην πραγματικότητα αυτές οι λέξεις; Είναι πιστοποιημένες ή απλώς διαφημιστικές ταμπέλες;
Ας δούμε τι κρύβεται πίσω από αυτούς τους όρους και πώς μπορούμε να τους ερμηνεύουμε ως καταναλωτές.
Τι σημαίνει «bio» σε καλλυντικά;
Ο όρος «bio» προέρχεται από τη λέξη «βιολογικό» και υποδηλώνει ότι το προϊόν περιέχει συστατικά τα οποία έχουν παραχθεί χωρίς τη χρήση συνθετικών λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων ή γενετικά τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ).
Για να μπορεί ένα καλλυντικό να φέρει πιστοποιημένα τη σήμανση «βιολογικό», πρέπει να πληροί συγκεκριμένα κριτήρια, που ορίζονται από εθνικούς ή διεθνείς οργανισμούς πιστοποίησης. Παραδείγματα τέτοιων οργανισμών είναι οι Ecocert, COSMOS, USDA Organic, ICEA, κ.ά.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Δεν αρκεί ένα προϊόν να «δηλώνει» ότι είναι bio. Η ύπαρξη επίσημου λογοτύπου πιστοποίησης είναι απαραίτητη για να είναι αξιόπιστος ο ισχυρισμός.
Τι σημαίνει «eco» ή «οικολογικό» καλλυντικό;
Τα «eco» ή «eco-friendly» προϊόντα στοχεύουν στη μείωση του περιβαλλοντικού τους αποτυπώματος, είτε μέσω των συστατικών είτε μέσω της συσκευασίας. Αυτό σημαίνει ότι:
Περιέχουν φυσικά ή ανακυκλώσιμα συστατικά.
Χρησιμοποιούν ανακυκλώσιμες ή βιοδιασπώμενες συσκευασίες.
Η παραγωγή τους έχει γίνει με μικρότερη κατανάλωση ενέργειας ή νερού.
Δεν έχουν δοκιμαστεί σε ζώα (cruelty-free), αν και αυτό είναι ξεχωριστός όρος.
Δεν υπάρχει ενιαίο νομικό πλαίσιο για τον όρο «eco», άρα οι κατασκευαστές μπορούν να τον χρησιμοποιούν αρκετά ελεύθερα, εκτός αν συνοδεύεται από επίσημη πιστοποίηση.
Τι σημαίνει «χωρίς parabens» και γιατί έχει σημασία;
Τα parabens είναι χημικά συντηρητικά που χρησιμοποιούνται ευρέως σε καλλυντικά, για να αποτρέπουν την ανάπτυξη βακτηρίων και μυκήτων. Τα πιο κοινά είναι τα methylparaben, ethylparaben, propylparaben και butylparaben.
Αν και έχουν εγκριθεί ως ασφαλή σε μικρές συγκεντρώσεις από ευρωπαϊκές και διεθνείς ρυθμιστικές αρχές, έχουν δεχθεί κριτική για πιθανή ορμονική δράση (ενδοκρινική διαταραχή) και για ενδεχόμενη συσχέτιση με τον καρκίνο του μαστού, αν και τα στοιχεία παραμένουν ασαφή.
Γι’ αυτό πολλοί καταναλωτές προτιμούν προϊόντα χωρίς parabens (paraben-free). Ωστόσο, τα parabens αντικαθίστανται συχνά από άλλα συντηρητικά, που δεν είναι απαραίτητα πιο ασφαλή — όπως η phenoxyethanol.
Συμπέρασμα: Το «χωρίς parabens» είναι ένδειξη, όχι απόδειξη ασφάλειας.
Δες εδώ ποια skincare καλλυντικά δεν πρέπει να συνδυάζεις ποτε
Άλλοι συχνοί όροι που μπερδεύουν
Natural / Φυσικό: Δεν υπάρχει σαφής νομικός ορισμός. Ένα προϊόν μπορεί να περιέχει 1 φυσικό συστατικό και να διαφημίζεται ως “natural”.
Χωρίς χημικά (chemical-free): Τεχνικά παραπλανητικό, αφού τα πάντα – ακόμη και το νερό – είναι χημικές ενώσεις. Ο όρος χρησιμοποιείται συμβολικά για να υποδηλώσει “χωρίς συνθετικά χημικά”.
Dermatologically tested: Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι ασφαλές, μόνο ότι έχει δοκιμαστεί σε δέρμα – όχι ότι εγκρίθηκε ή ότι δεν προκαλεί ερεθισμούς.
Hypoallergenic: Επίσης δεν υπάρχει αυστηρός κανονισμός για το τι θεωρείται «υποαλλεργικό».
Τι πρέπει να προσέχεις ως καταναλωτής
Διάβαζε προσεκτικά τη λίστα INCI (International Nomenclature of Cosmetic Ingredients). Τα συστατικά αναφέρονται με βάση το ποσοστό τους.
Μην εμπιστεύεσαι μόνο τις λέξεις στη συσκευασία. Αναζήτησε επίσημες πιστοποιήσεις.
Σκέψου τι σε ενδιαφέρει πραγματικά: Η υγεία σου; Το περιβάλλον; Η ευαισθησία στο δέρμα σου; Διάλεξε ανάλογα.
Ρώτα ειδικούς, ειδικά αν έχεις δερματικά προβλήματα ή αλλεργίες.
Μην παρασύρεσαι από greenwashing, δηλαδή διαφημίσεις που “πουλάνε οικολογία”, χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο.
Δες εδώ τι είναι τα parabens και πόσο επικίνδυνα είναι για την υγεία μας
