Τα φάρμακα της κατηγορίας GLP-1, όπως το Ozempic, το Mounjaro και το Wegovy, μπορούν να αλλάξουν σημαντικά τη ζωή των ατόμων με διαβήτη τύπου 2 και άλλες παθήσεις. Ωστόσο, δεν είναι κατάλληλα για όλους. Αν σκέφτεστε να διακόψετε τη θεραπεία, ίσως διαπιστώσετε ότι η απόφαση είναι πιο περίπλοκη απ’ όσο φαίνεται.
Για να ξεκαθαρίσουμε τι συμβαίνει, δύο γιατροί –η Δρ. Cynthia Odogwu και η Δρ. Nneoma Oparaji– εξηγούν όσα πρέπει να γνωρίζουν οι ασθενείς πριν σταματήσουν τη λήψη ενός φαρμάκου GLP-1.
Δείτε Το viral κόλπο του καλοκαιριού: Πώς να φτιάξετε κρεμώδες παγωτό μέσα σε ένα παγωμένο καρπούζι
Γιατί οι ασθενείς διακόπτουν τα φάρμακα GLP-1
Σύμφωνα με τη Δρ. Oparaji, οι πιο συνηθισμένοι λόγοι είναι οι ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως:
- Ναυτία
- Διάρροια
- Έμετος
- Δυσκοιλιότητα
- Κοιλιακός πόνος
Άλλοι ασθενείς διακόπτουν επειδή η θεραπεία είναι ακριβή, αντιμετωπίζουν προβλήματα με την ασφαλιστική τους κάλυψη ή δεν επιθυμούν να δεσμευτούν σε μια μακροχρόνια αγωγή.
Η Δρ. Odogwu θυμάται χαρακτηριστικά μια ασθενή που, μετά από έντονη διάρροια που κράτησε αρκετές ημέρες και την ανάγκασε να λείψει από την εργασία της, δήλωσε πως δεν ήθελε ποτέ ξανά να πάρει φάρμακο GLP-1.
Ωστόσο, οι παρενέργειες δεν είναι ο μοναδικός λόγος διακοπής. Η Δρ. Oparaji επισημαίνει ότι συστήνει τη διακοπή όταν οι κίνδυνοι υπερτερούν των οφελών, όπως σε περιπτώσεις:
- παγκρεατίτιδας,
- εγκυμοσύνης,
- σοβαρής απώλειας μυϊκής μάζας,
- υπερβολικής απώλειας βάρους ή
- υποσιτισμού.
Τι συμβαίνει στο σώμα όταν σταματήσετε τη θεραπεία
Οι αλλαγές ξεκινούν γρήγορα.
«Λίγο μετά τη διακοπή, η πείνα, οι έντονες λιγούρες και η συνεχής σκέψη γύρω από το φαγητό αρχίζουν να επιστρέφουν», εξηγεί η Δρ. Oparaji. Αυτό συμβαίνει επειδή ο οργανισμός χάνει τα σήματα που καταστέλλουν την όρεξη.
Η Δρ. Odogwu προσθέτει ότι, χωρίς το φάρμακο:
- αυξάνεται η πείνα,
- ο εγκέφαλος δεν λαμβάνει πλέον τα ίδια σήματα κορεσμού,
- το στομάχι αδειάζει πιο γρήγορα,
- με αποτέλεσμα να νιώθει κανείς λιγότερο χορτάτος μετά το φαγητό.
Δεν επηρεάζεται μόνο το βάρος
Η διακοπή μπορεί να επηρεάσει και άλλες σημαντικές παραμέτρους της υγείας.
Η Δρ. Oparaji αναφέρει ότι οι ασθενείς συχνά παρατηρούν:
- αύξηση του σακχάρου στο αίμα (σε όσους έχουν διαβήτη),
- αύξηση της αρτηριακής πίεσης,
- αύξηση της χοληστερόλης,
- εντονότερες λιγούρες,
- δυσκολία να χορτάσουν μετά το γεύμα.
Παράλληλα, σύμφωνα με τη Δρ. Odogwu, μελέτες έχουν δείξει ότι μέσα σε περίπου 16 εβδομάδες από τη διακοπή της τιρζεπατίδης (tirzepatide), το σάκχαρο αυξάνεται και ο διαβήτης επιδεινώνεται.
Τα καρδιαγγειακά οφέλη επίσης μειώνονται
Τα οφέλη που προσφέρουν τα GLP-1 στην καρδιαγγειακή υγεία δεν διατηρούνται επ’ αόριστον μετά τη διακοπή.
Η Δρ. Odogwu σημειώνει ότι:
- η αρτηριακή πίεση αρχίζει να αυξάνεται περίπου στις 16 εβδομάδες,
- ενώ οι περισσότεροι καρδιομεταβολικοί δείκτες επιστρέφουν στα επίπεδα πριν από τη θεραπεία μέσα σε 12 μήνες.
Η Δρ. Oparaji συμφωνεί, επισημαίνοντας ότι μέσα σε λίγους μήνες τα καρδιαγγειακά οφέλη αρχίζουν να εξασθενούν και μπορεί να χαθούν σχεδόν ολοκληρωτικά μέσα σε 18 μήνες, ειδικά αν δεν διατηρηθούν οι αλλαγές στον τρόπο ζωής.
Απότομη διακοπή ή σταδιακή μείωση;
Ιατρικά, η απότομη διακοπή θεωρείται ασφαλής, καθώς τα φάρμακα GLP-1 δεν προκαλούν εξάρτηση.
Παρ’ όλα αυτά, η Δρ. Oparaji προτιμά τη σταδιακή διακοπή, καθώς δίνει στον ασθενή χρόνο να εδραιώσει νέες συνήθειες και μειώνει τον κίνδυνο ταχείας επαναπρόσληψης βάρους.
Τι πρέπει να έχετε οργανώσει πριν σταματήσετε
Και οι δύο γιατροί συμφωνούν ότι η διακοπή χωρίς σχέδιο είναι μεγάλο λάθος.
Η Δρ. Oparaji παρομοιάζει την κατάσταση με το να αφαιρεί κανείς έναν γύψο πριν κολλήσει το οστό.
Πριν σταματήσει κάποιος τη θεραπεία, καλό είναι να έχει ήδη υιοθετήσει:
- διατροφή πλούσια σε πρωτεΐνες και φυτικές ίνες,
- τακτική άσκηση,
- προπόνηση ενδυνάμωσης τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα,
- συστηματική παρακολούθηση από γιατρό που ασχολείται με τη διαχείριση βάρους.
Η Δρ. Odogwu συμβουλεύει τους ασθενείς να αξιοποιήσουν το διάστημα που λαμβάνουν το φάρμακο για να δημιουργήσουν συνήθειες που θα μπορούν να διατηρήσουν και μετά τη διακοπή, όπως:
- συστηματική φυσική δραστηριότητα,
- περισσότερες φυτικές ίνες,
- περισσότερη πρωτεΐνη,
- λιγότερους επεξεργασμένους υδατάνθρακες.
Πώς θα διατηρήσετε το βάρος μετά τη διακοπή
Σύμφωνα με τη Δρ. Oparaji, το μεγαλύτερο λάθος είναι να πιστεύει κανείς ότι τα κιλά που έχασε δεν θα επιστρέψουν.
Αντίθετα, όσοι έχουν τα καλύτερα αποτελέσματα είναι εκείνοι που αντιμετώπισαν το φάρμακο ως εργαλείο και όχι ως «θαυματουργή λύση».
Η Δρ. Odogwu εξηγεί ότι οι πιο επιτυχημένοι ασθενείς συνεργάζονται με μια διεπιστημονική ομάδα που μπορεί να περιλαμβάνει:
- διαιτολόγο,
- ψυχολόγο ή θεραπευτή,
- σύμβουλο υγείας,
- θεράποντα ιατρό.
Με αυτόν τον τρόπο αντιμετωπίζουν όχι μόνο το σώμα αλλά και τις ψυχολογικές παραμέτρους της απώλειας βάρους.
Η Δρ. Oparaji συνιστά επίσης επανεξέταση από τον γιατρό 4 έως 6 εβδομάδες μετά τη διακοπή, καθώς τότε αρχίζουν να εμφανίζονται οι πρώτες αλλαγές στην όρεξη.
Δείτε Πώς να προστατευτεί κανείς από online απάτες πρακτικά
Πρέπει τελικά να διακόψετε τα φάρμακα GLP-1;
Η Δρ. Odogwu είναι ξεκάθαρη:
«Αν μπορείτε να συνεχίσετε τη θεραπεία, το συνιστώ ανεπιφύλακτα, γιατί τα οφέλη της ξεπερνούν κατά πολύ την απώλεια βάρους.»
Αν όμως η διακοπή είναι αναπόφευκτη, οι ασθενείς πρέπει να γνωρίζουν ότι υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να επαναπροσλάβουν μεγάλο μέρος ή ακόμη και όλο το βάρος που έχασαν.
Γι’ αυτό είναι σημαντικό να συζητήσουν με τον γιατρό τους και πιθανές εναλλακτικές θεραπείες.
Το συμπέρασμα
Η διακοπή ενός φαρμάκου GLP-1 δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα χαθούν όλα όσα καταφέρατε. Ωστόσο, χρειάζεται σωστός σχεδιασμός και στενή συνεργασία με τον θεράποντα γιατρό.
Όπως τονίζουν και οι δύο ειδικοί, κανένας ασθενής δεν θα πρέπει να αποφασίζει μόνος του πότε και πώς θα σταματήσει τη θεραπεία. Ένα οργανωμένο πλάνο μετάβασης μπορεί να κάνει τη διαφορά τόσο στη διατήρηση του βάρους όσο και στη συνολική υγεία.
Ακολουθήστε μας στις προτιμώμενες πηγές της Google:
