Όριο 15 ετών για τα social media: Τι προβλέπει το νομοσχέδιο για την πρόσβαση των ανηλίκων

Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης εισάγει νομοσχέδιο που απαγορεύει την πρόσβαση στα social media σε παιδιά κάτω των 15 ετών χωρίς αξιόπιστη επαλήθευση ηλικίας.

Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης καταθέτει στη Βουλή στις 13 Οκτωβρίου 2026 το νέο νομοσχέδιο για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο, το οποίο θεσπίζει ως υποχρεωτικό όριο ηλικίας τα 15 έτη για την πρόσβαση στις επιγραμμικές πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Το νέο πλαίσιο αφορά όλους τους ανηλίκους κάτω των 15 ετών, υποχρεώνει τις εταιρείες social media να εφαρμόζουν αξιόπιστες μεθόδους επαλήθευσης ηλικίας και τίθεται σε πλήρη εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027.

Για τη διακρίβωση της ηλικίας των χρηστών προτείνονται ψηφιακά εργαλεία όπως το Gov.gr Wallet και το KidsWallet, τα οποία χρησιμοποιούν τεχνολογία διακριτικών ηλικίας (age tokens) για την προστασία της ιδιωτικότητας. Το νομοσχέδιο εναρμονίζεται πλήρως με τον ευρωπαϊκό Κανονισμό Ψηφιακών Υπηρεσιών (Digital Services Act – DSA) και διατηρεί την τεχνολογική ουδετερότητα, επιτρέποντας στις πλατφόρμες να χρησιμοποιούν και άλλες συμβατές τεχνικές λύσεις.

Η εποπτεία της εφαρμογής του μέτρου ανατίθεται στην ΕΕΤΤ, το ΕΣΡ και την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ), ενώ για τις πολύ μεγάλες πλατφόρμες οι καταγγελίες θα διαβιβάζονται στις ευρωπαϊκές αρχές της χώρας εγκατάστασης και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η πρωτοβουλία συνδέεται με την πρόταση Κανονισμού «EU Kids Act» και στηρίζεται σε στοιχεία του ΟΟΣΑ, τα οποία δείχνουν ότι 1 στους 4 εφήβους νιώθει δυσφορία από μη συναινετική κοινοποίηση δεδομένων και το 17% των παιδιών 11-15 ετών έχει πέσει θύμα διαδικτυακού εκφοβισμού.

Τα βασικά με μια ματιά

• Θέσπιση υποχρεωτικού ορίου ηλικίας τα 15 έτη για αυτόνομη πρόσβαση σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.
• Έναρξη πλήρους εφαρμογής του νέου θεσμικού πλαισίου από την 1η Ιανουαρίου 2027.
• Επαλήθευση ηλικίας με τη χρήση του Gov.gr Wallet και του KidsWallet μέσω διακριτικών ηλικίας (age tokens).
• Πλήρης συμβατότητα με το άρθρο 28 του ευρωπαϊκού Κανονισμού Ψηφιακών Υπηρεσιών (DSA).
• Αρμόδιες αρχές εποπτείας στην Ελλάδα ορίζονται η ΕΕΤΤ, το ΕΣΡ και η ΑΠΔΠΧ.
• Στοιχεία ΟΟΣΑ: 17% των παιδιών 11-15 ετών υπήρξαν θύματα cyberbullying και 23% των 15χρονων παραμελούν δραστηριότητες λόγω social media.

Ποιους αφορά

• Ανήλικοι κάτω των 15 ετών και οι οικογένειές τους
• Γονείς και κηδεμόνες που αναζητούν εργαλεία γονικού ελέγχου
• Εταιρείες και επιγραμμικές πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης
• Χρήστες ψηφιακών υπηρεσιών και εφαρμογών Gov.gr Wallet

Ποιο είναι το νέο όριο ηλικίας για πρόσβαση στα social media;

Το νέο νομοσχέδιο απαγορεύει ρητά την πρόσβαση σε επιγραμμικές υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης σε ανηλίκους που δεν έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους. Η ρύθμιση αυτή καλύπτει όλες τις πλατφόρμες που παρέχουν σχετικές υπηρεσίες, επιβάλλοντας στις εταιρείες την υποχρέωση να ελέγχουν την ηλικία των χρηστών πριν επιτρέψουν τη δημιουργία ή τη χρήση λογαριασμού.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, η παρέμβαση κρίθηκε αναγκαία λόγω των επιπτώσεων του ψηφιακού εθισμού και των κινδύνων στην ψυχική και σωματική υγεία των παιδιών. Έρευνες του ΟΟΣΑ δείχνουν ότι 1 στους 4 εφήβους βίωσε δυσφορία από μη συναινετική κοινοποίηση προσωπικών δεδομένων, ενώ το 17% των παιδιών 11-15 ετών υπήρξαν θύματα διαδικτυακής παρενόχλησης (cyberbullying) την περίοδο 2021-2022. Παράλληλα, το 23% των 15χρονων παραμελεί σημαντικές δραστηριότητες λόγω ενασχόλησης με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Πώς θα γίνεται η επαλήθευση της ηλικίας των χρηστών;

Η διακρίβωση της ηλικίας των χρηστών θα πραγματοποιείται με τη χρήση ψηφιακών εργαλείων όπως το Gov.gr Wallet και το KidsWallet, τα οποία βασίζονται σε τεχνολογία διακριτικών ηλικίας (age tokens). Οι μηχανισμοί αυτοί λειτουργούν ως ενδεικτικές και όχι αποκλειστικές τεχνικές λύσεις, καθώς η νομοθεσία διατηρεί την αρχή της τεχνολογικής ουδετερότητας και δεν επιβάλλει μία μόνο συγκεκριμένη τεχνολογία στις επιγραμμικές πλατφόρμες.

Όλες οι μέθοδοι επαλήθευσης οφείλουν να είναι συμβατές με το άρθρο 28 του ευρωπαϊκού Κανονισμού Ψηφιακών Υπηρεσιών (DSA). Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να στηρίζονται σε ακριβείς τεχνικές, να λειτουργούν αποτελεσματικά σε πραγματικές συνθήκες, να μην μπορούν να παρακαμφθούν, να μην είναι παρεμβατικές στα δικαιώματα των χρηστών και να μην συλλέγουν προσωπικά δεδομένα πέραν των απολύτως αναγκαίων. Παράλληλα, προβλέπεται η μελλοντική προοπτική διασύνδεσης με το ευρωπαϊκό ψηφιακό πορτοφόλι EUDI Wallet.

Πότε ξεκινά η εφαρμογή και ποιες αρχές αναλαμβάνουν τους ελέγχους;

Η έναρξη εφαρμογής των νέων ρυθμίσεων έχει οριστεί για την 1η Ιανουαρίου 2027, δίνοντας το απαραίτητο χρονικό περιθώριο προσαρμογής στις πλατφόρμες. Η εποπτεία και η επιβολή των κανόνων θα πραγματοποιούνται μέσω του ευρωπαϊκού μηχανισμού της DSA σε συνεργασία με τις αρμόδιες ελληνικές ανεξάρτητες αρχές.

Στην Ελλάδα, ως αρμόδιες αρχές ορίζονται η ΕΕΤΤ (ως Συντονιστής Ψηφιακών Υπηρεσιών), το ΕΣΡ και η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ). Σε περίπτωση καταγγελίας ή ενημέρωσης, εάν η παράβαση αφορά πολύ μεγάλες επιγραμμικές πλατφόρμες (VLOPs), η υπόθεση διαβιβάζεται στη χώρα εγκατάστασης του παρόχου (όπως η Ιρλανδία για το Instagram και το TikTok) με ταυτόχρονη ενημέρωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την επιβολή ευρωπαϊκών κυρώσεων.

Τι περιλαμβάνει η ευρωπαϊκή πρόταση EU Kids Act;

Η ελληνική πρωτοβουλία συνδέεται άμεσα με την πρόταση Κανονισμού EU Kids Act, η οποία επιδιώκει τη θέσπιση κοινού ευρωπαϊκού ορίου 15 ετών για αυτόνομο λογαριασμό σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Το πλαίσιο αυτό εισάγει σταδιακή πρόσβαση ανά ηλικία, επιτρέποντας περιορισμένους λογαριασμούς υπό γονικό έλεγχο για ανηλίκους μεταξύ 13 και 15 ετών.

Παράλληλα, το EU Kids Act προβλέπει υποχρεωτικό σχεδιασμό ασφάλειας (safety by design), τακτική επανεπαλήθευση ηλικίας ανά εξάμηνο από τις πλατφόρμες, καθώς και διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής σε διαδικτυακά παιχνίδια (online games), καταστήματα εφαρμογών (app stores) και συγκεκριμένα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης.

Προθεσμία

1 Ιανουαρίου 2027

Συχνές ερωτήσεις

Ποιο είναι το κατώτατο όριο ηλικίας για τα social media;

Το νομοσχέδιο ορίζει ως κατώτατο όριο τα 15 έτη για αυτόνομη πρόσβαση σε επιγραμμικές πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Για ανηλίκους κάτω των 15 ετών απαγορεύεται η χρήση χωρίς την εφαρμογή εγκεκριμένων μηχανισμών επαλήθευσης ηλικίας, όπως ορίζει το πλαίσιο του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Πότε τίθενται σε εφαρμογή τα νέα μέτρα;

Η επίσημη έναρξη εφαρμογής των νέων ρυθμίσεων έχει προγραμματιστεί για την 1η Ιανουαρίου 2027. Μέχρι τότε, οι επιγραμμικές πλατφόρμες οφείλουν να προσαρμόσουν τα τεχνικά τους συστήματα ώστε να ενσωματώσουν αξιόπιστες μεθόδους επαλήθευσης ηλικίας σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό κανονισμό DSA.

Πώς θα αποδεικνύουν οι ανήλικοι την ηλικία τους;

Η επαλήθευση της ηλικίας μπορεί να γίνεται με ψηφιακά εργαλεία όπως το Gov.gr Wallet και το KidsWallet, τα οποία χρησιμοποιούν ανώνυμα διακριτικά ηλικίας (age tokens). Οι πλατφόρμες μπορούν να χρησιμοποιούν και άλλες τεχνικές λύσεις, αρκεί να διασφαλίζουν την ιδιωτικότητα και να μην συλλέγουν περιττά προσωπικά δεδομένα.

Χρήσιμα στο e-HowTo

• Social media: Τι αλλάζει για τα παιδιά και τους γονείς από το 2027
• Τι θα συμβεί στον εγκέφαλό σου αν κάνεις διάλειμμα από τα social media;