Πολλοί άνθρωποι το πρωί πιάνουν πρώτα απ’ όλα τον καφέ τους, όμως μια πρόσφατη τάση στο TikTok φαίνεται να αλλάζει αυτή τη συνήθεια. Όσοι ακολουθούν το νέο trend πίνουν νερό μία ή δύο ώρες πριν από τον πρώτο τους καφέ, υποστηρίζοντας ότι έτσι επιτυγχάνεται καλύτερη ενυδάτωση και ρύθμιση της κορτιζόλης.
Υπάρχει όμως αλήθεια πίσω από αυτούς τους ισχυρισμούς; Πρέπει να καθυστερείτε τον πρωινό σας καφέ τουλάχιστον μία ώρα για να ενυδατωθείτε πρώτα με κάτι άλλο; Εξετάσαμε τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα και μιλήσαμε με δύο ειδικούς για να ξεκαθαρίσουμε τι ισχύει.
Πόσο σημαντική είναι η ενυδάτωση το πρωί;
Το ανθρώπινο σώμα αποτελείται κατά περισσότερο από 50% από νερό και η σωστή ενυδάτωση είναι απαραίτητη για βασικές λειτουργίες όπως η κυκλοφορία του αίματος, η ρύθμιση της θερμοκρασίας και η πέψη. Μετά από αρκετές ώρες χωρίς υγρά κατά τη διάρκεια του ύπνου, είναι φυσιολογικό να ξυπνάμε λίγο διψασμένοι.
«Η κατανάλωση νερού μετά το ξύπνημα βοηθά στην αναπλήρωση των υγρών που χάνονται κατά τη διάρκεια της νύχτας και υποστηρίζει τη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού, συμπεριλαμβανομένης της διάθεσης και της αίσθησης κόπωσης όταν υπάρχει ήπια αφυδάτωση», εξηγεί η Lynette Gogol, νευρολόγος και ιατρός ιατρικής τρόπου ζωής στο Τέξας.
Η απώλεια υγρών κατά τη διάρκεια του ύπνου κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 400 και 700 ml (1,5 έως 3 φλιτζάνια), κυρίως λόγω της συνεχούς εξάτμισης νερού από το δέρμα. Αν και οι ανάγκες διαφέρουν, η Academy of Nutrition and Dietetics προτείνει περίπου 9 φλιτζάνια νερού ημερησίως για τις γυναίκες και 13 για τους άνδρες, με επιπλέον 20% να προέρχεται από τις τροφές.
Μικρή μελέτη δείχνει ότι ένα φλιτζάνι νερό μόλις ξυπνήσουμε μπορεί να είναι αρκετό για να μειώσει τη δίψα και να ξεκινήσει η αποκατάσταση της ενυδάτωσης, ενώ δύο φλιτζάνια ενδέχεται να είναι ακόμη πιο αποτελεσματικά, ειδικά όσον αφορά τη διάθεση και τη μνήμη. Αν λοιπόν ένα ή δύο ποτήρια νερό το πρωί σας βοηθούν να πετύχετε τον ημερήσιο στόχο ενυδάτωσης, αυτό είναι θετικό.
Ενισχύει η κατανάλωση νερού πριν τον καφέ την ενυδάτωση και την εγρήγορση;
Πολλοί ανησυχούν ότι η καφεΐνη έχει διουρητική δράση. Ωστόσο, όπως εξηγεί η Dr. Gogol, «η καφεΐνη μπορεί να αυξήσει ελαφρώς την παραγωγή ούρων, αλλά σε άτομα που πίνουν τακτικά καφέ αυτό δεν οδηγεί σε αφυδάτωση, καθώς η περιεκτικότητα του καφέ σε υγρά αντισταθμίζει τη ήπια διουρητική του δράση».
Η διαιτολόγος Lisa Andrews, ιδρύτρια της Sound Bites Nutrition, προσθέτει ότι η υπερβολική κατανάλωση καφέ μπορεί να συμβάλει σε αφυδάτωση, αλλά για τον μέσο καταναλωτή αυτό δεν αποτελεί ανησυχία.
Και οι δύο ειδικοί συμφωνούν ότι το νερό το πρωί είναι υγιεινή συνήθεια και βοηθά στην επανενυδάτωση. Ωστόσο, δεν υπάρχουν ισχυρά επιστημονικά στοιχεία που να δείχνουν ότι η κατανάλωση νερού μία με δύο ώρες πριν τον καφέ προσφέρει κάποιο επιπλέον φυσιολογικό όφελος πέρα από την ίδια την ενυδάτωση.
Το ίδιο ισχύει και για τα πνευματικά οφέλη. Ο καφές ενισχύει την εγρήγορση κυρίως λόγω της καφεΐνης και άλλων βιοδραστικών συστατικών. Κάποιοι ισχυρίζονται ότι το νερό πριν από τον καφέ ενισχύει ή παρατείνει την επίδρασή του.
«Η κατάσταση ενυδάτωσης μπορεί να επηρεάσει τη διάθεση και τη γνωστική απόδοση όταν υπάρχει ήπια αφυδάτωση, αλλά δεν υπάρχουν στοιχεία ότι η κατανάλωση νερού πριν τον καφέ προσφέρει ιδιαίτερα γνωστικά πλεονεκτήματα σε σύγκριση με το να πιείτε την ίδια ποσότητα νερού αργότερα», σημειώνει η Dr. Gogol. Επιπλέον, η καφεΐνη απορροφάται γρήγορα και αξιόπιστα, χωρίς αποδείξεις ότι η προγενέστερη ενυδάτωση την καθιστά πιο ισχυρή.
Τι γίνεται με την κορτιζόλη;
Ορισμένοι influencers υποστηρίζουν ότι ο καφές αμέσως μετά το ξύπνημα «εκτοξεύει την κορτιζόλη» και διαταράσσει τα επίπεδα ενέργειας. Είναι αλήθεια ότι τα επίπεδα κορτιζόλης αυξάνονται φυσιολογικά μέσα στα πρώτα 30–45 λεπτά μετά το ξύπνημα και ότι η καφεΐνη διεγείρει την παραγωγή της. Ωστόσο, πρόσφατη επιστημονική ανασκόπηση δείχνει ότι για όσους πίνουν τακτικά καφέ, ο οργανισμός προσαρμόζεται χωρίς ενδείξεις μακροχρόνιας βλάβης.
Σε άτομα που καταναλώνουν σπάνια καφεΐνη, οι επιδράσεις στο νευρικό σύστημα και στην κορτιζόλη μπορεί να είναι πιο έντονες. Επίσης, κάποιοι άνθρωποι είναι πιο ευαίσθητοι στην καφεΐνη ή στο στρες. Για αυτούς, η καθυστέρηση του καφέ κατά 30–60 λεπτά ίσως μειώσει την έντονη διέγερση. Ωστόσο, δεν υπάρχουν στοιχεία ότι ο πρωινός καφές προκαλεί μόνιμη διαταραχή της ρύθμισης των ορμονών του στρες. Δεν υπάρχει επίσης μία «ιδανική» ώρα που να ταιριάζει σε όλους.
Πρέπει το νερό να είναι ζεστό;
Η τάση του ζεστού νερού πριν τον καφέ είναι δελεαστική, ειδικά τον χειμώνα, αλλά δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα που να στηρίζουν ιδιαίτερα οφέλη. Σύμφωνα με τη Dr. Gogol, η θερμοκρασία του νερού δεν επηρεάζει ουσιαστικά τον μεταβολισμό, τις ορμόνες ή τον τρόπο που το σώμα διαχειρίζεται τον καφέ. Τυχόν επιδράσεις στη γαστρική κινητικότητα είναι ήπιες και βραχυπρόθεσμες.
Να προσθέσετε αλάτι στο πρωινό νερό;
Κάποιοι προτείνουν μια πρέζα αλάτι για καλύτερη ενυδάτωση. Πράγματι, το αλάτι περιέχει ηλεκτρολύτες που βοηθούν μετά από έντονη αφυδάτωση — όπως σε αθλητές που χάνουν πάνω από 2% του σωματικού τους βάρους σε υγρά. Όμως οι ήπιες απώλειες υγρών της νύχτας δεν απαιτούν επιπλέον ηλεκτρολύτες. Επιπλέον, ο καφές είναι μόνο ήπια διουρητικός και περιέχει αρκετό νερό ώστε να αντισταθμίζει την επίδρασή του.
Συμπέρασμα: Η κατανάλωση νερού το πρωί είναι ωφέλιμη συνήθεια. Ωστόσο, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι πρέπει να καθυστερείτε τον καφέ σας μία ή δύο ώρες για επιπλέον οφέλη. Το σημαντικότερο είναι η συνολική σας ενυδάτωση και η ισορροπημένη καθημερινή ρουτίνα.
