Ο βιολόγος Ντανιέλ Γκόμες αναλύει την επικινδυνότητα του Vespa orientalis, ανατολικής σφήκας, ενός χωροκατακτητικού είδους που εντοπίστηκε στη Σεβίλλη, και εξηγεί ποια είναι η σωστή αντίδραση όταν κάποιος βρεθεί αντιμέτωπος με το συγκεκριμένο έντομο.
Η ανατολίτικη σφήκα προκαλεί αυξανόμενη ανησυχία στη Σεβίλλη, μετά την εμφάνισή του σε αρκετούς χώρους πρασίνου τον Σεπτέμβριο του 2026. Βιολόγος που ειδικεύεται στην καταπολέμηση παρασίτων επισημαίνει ότι το έντομο, όταν βρίσκεται μόνο του, δεν είναι πιο επιθετικό από μια κοινή σφήκα.
Δείτε Σε τσίμπησε σφήκα ή μέλισσα; Κάνε ΑΥΤΟ αμέσως – Οδηγός πρώτων βοηθειών
Ο πραγματικός κίνδυνος εμφανίζεται όταν κάποιος πλησιάσει τη φωλιά. Οι αντιδράσεις πανικού, οι απότομες κινήσεις ή η χρήση αυτοσχέδιων παγίδων συχνά κάνουν την κατάσταση χειρότερη.
Τι προκαλεί το δηλητήριο της ανατολίτικης σφήκας
Το τσίμπημα της ανατολίτικης σφήκας είναι αισθητά πιο επώδυνο από εκείνο μιας κοινής σφήκας ή μέλισσας. Το μεγαλύτερο μέγεθός του σε σχέση με μια κοινή σφήκα του επιτρέπει να εγχύσει μεγαλύτερη ποσότητα δηλητηρίου με ένα μόνο τσίμπημα.
Ο πόνος είναι έντονος και εντοπισμένος, ενώ συνοδεύεται από εμφανές πρήξιμο και φλεγμονή γύρω από το σημείο του τσιμπήματος. Τα συμπτώματα μπορεί να διαρκέσουν αρκετές ώρες.
Για τα άτομα που δεν είναι αλλεργικά, το τσίμπημα, παρά την έντασή του, δεν θεωρείται θανατηφόρο. Ο κίνδυνος αυξάνεται, ωστόσο, για όσους έχουν διαγνωσμένη αλλεργία στο δηλητήριο των υμενόπτερων.
Σε αυτά τα άτομα μπορεί να εμφανιστεί σοβαρή αναφυλακτική αντίδραση ακόμη και από το πρώτο τσίμπημα. Επικίνδυνα μπορεί να είναι και τα πολλαπλά τσιμπήματα, ακόμη και σε άτομα χωρίς γνωστή αλλεργία.
Οι γιατροί συνιστούν και στις δύο περιπτώσεις άμεση αναζήτηση ιατρικής βοήθειας.
Η ανατολίτικη σφήκα γίνεται επιθετική κυρίως όταν κάποιος βρίσκεται κοντά στη φωλιά της. Όταν αντιληφθεί άμεση απειλή για την αποικία, μπορεί να προκαλέσει συντονισμένη επίθεση.
Σύμφωνα με την ABC Sevilla, οι αποικίες της Vespa orientalis παραμένουν περισσότερο κρυμμένες σε σχέση με εκείνες του ασιατικού σφήκα. Ως εκ τούτου, η τυχαία συνάντηση με ενεργή φωλιά είναι λιγότερο συχνή σε σχέση με τον ασιατικό συγγενή του.
Πώς πρέπει να αντιδράσουμε όταν δούμε ανατολίτικη σφήκα
Αν κάποιος βρεθεί αντιμέτωπος με μία μεμονωμένη ανατολίτικη σφήκα, η ακινησία είναι η καλύτερη προστασία.
Δεν πρέπει να κουνάμε απότομα τα χέρια μας ούτε να προσπαθούμε να χτυπήσουμε το έντομο.
«Αν καθίσει πάνω μας, πρέπει να το αφήσουμε να φύγει μόνο του», επισημαίνει ο Ντανιέλ Γκόμες, διευθυντής της εταιρείας καταπολέμησης παρασίτων Coplaga.
Επίσης, δεν πρέπει να φυσάμε πάνω στο έντομο. Η σφήκα αντιλαμβάνεται το διοξείδιο του άνθρακα που περιέχεται στην ανθρώπινη αναπνοή ως σήμα συναγερμού.
Ο βιολόγος συνιστά ακόμη να μην αφήνουμε τρόφιμα ή γλυκά ποτά εκτεθειμένα σε εξωτερικούς χώρους όπου έχει εντοπιστεί το έντομο.
Δεν υπάρχει κάποιο αυτοσχέδιο απωθητικό με τεκμηριωμένη αποτελεσματικότητα κατά της ανατολίτικης σφήκας. Επομένως, το ασφαλέστερο είναι να μην τρώμε και να μην πίνουμε κοντά σε μία σφήκα που πετάει.
Αυτοσχέδιες παγίδες και φωλιές: Τα λάθη που επιδεινώνουν το πρόβλημα
Οι αυτοσχέδιες παγίδες που κατασκευάζονται από πλαστικά μπουκάλια και γλυκά δολώματα, όπως μπύρα ή αναψυκτικά, προσελκύουν μαζικά και τα τοπικά έντομα-επικονιαστές.
Πεταλούδες, μέλισσες και άλλα πολύτιμα για το οικοσύστημα έντομα μπορεί να παγιδευτούν και να πεθάνουν σε μεγάλο αριθμό.
Η χρήση παγίδων έχει νόημα κυρίως την άνοιξη, όταν η σύλληψη των βασιλισσών μπορεί να αποτρέψει τη δημιουργία νέων αποικιών. Εκτός αυτής της περιόδου, η εξόντωση μιας μεμονομένης ανατολίτικης σφήκας δεν επηρεάζει ουσιαστικά την αποικία.
Δείτε Τέλος οι σφήκες στην αυλή: Τα φυτά που θα τις κρατήσουν μακριά
Ο εντοπισμός της φωλιάς είναι ο μόνος πραγματικά αποτελεσματικός τρόπος για τη μείωση του πληθυσμού. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει κάποιος να επιχειρήσει να την απομακρύνει ή να την καταστρέψει μόνος του.
Η ενδεδειγμένη διαδικασία είναι να αναφερθεί άμεσα η θέση της στις δημοτικές αρχές ή να ζητηθεί η συνδρομή εξειδικευμένης εταιρείας.
Οι πρώτες αποικίες του Vespa orientalis εντοπίστηκαν στους χώρους πρασίνου της Σεβίλλης στις αρχές Σεπτεμβρίου.
